Kənd təsərrüfatı bütün ölkələr üçün risqli sahə sayılır. Aramsız yağışlar, qar, şaxta fermerin ilboyu çəkdiyi əziyyəti bir anda məhv etməyə qadirdir. Fermer isə ona dəyən zərəri yalnız aqrar sığorta vasitəsilə kompensasiya etdirmək imkanına malikdir.
Belə bir halla Tərtərin Hüseynli kəndində yaşayan fermerlər üzləşib. Həmin ərazidə yaşayan sakinlər qeyd edir ki, bu ilin mayında Xaçın çayından gələn sel suları Hüseynli kəndində əkin üçün yararlı torpaq sahələrinə ziyan vurub. Fermerlər iddia edir ki, dəymiş ziyana görə sığorta pulunu ala bilmirlər.
Fermerlər qeyd edir ki, bu ilin mayında Xaçın çayından gələn sel suları əkin üçün yararlı torpaq sahələrini yararsız vəziyyətə saldığı üçün yüz hektarlıq pambıq, buğda, arpa, yonca sahəsi seldən zərər görüb.
“Sığorta hadisəsi baş verib, sığorta müqaviləsi bağlanıb, ancaq şirkət hadisənin qeydə alınmasından imtina edib”
Sosial sahə üzrə ekspert Elxan Əliyev qeyd etdi ki Azərbaycanın kənd təsərrüfatı istehsalçılarının əksəriyyəti ailə təsərrüfatlarıdır: “İri təsərrüfatların sayı çox azdır. Kiçik təsərrüfatların maliyyə resurslarına çıxış imkanları isə həddindən artıq aşağıdır".
Ekspert onu da əlavə etdi ki, kənd təsərrüfatı dünyada ən risqli fəaliyyət sahələrindən biridir, təbii iqlim şəraitindən çox asılıdır. Buna görə də dünyada bu sahənin sığortalanması bilavasitə dövlət yardımı, dövlət təşviqi ilə həyata keçirilir.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sığorta hadisəsi baş verdikdə onun ödənişi üçün o prosedur asanlaşmalıdır. İndiyədək elə faktlar olub ki, sığorta hadisəsi baş verib, sığorta müqaviləsi bağlanıb, ancaq şirkət hadisənin qeydə alınmasından imtina edib. Sığortanı ödəməmək üçün müxtəlif bəhanələr gətirib: "Əsas problem odur ki, sığorta şirkətləri böyük sahələri sığortalayırlar. Böyük sahələrin sığortalanmasında maraqlı olurlar, xırda sahələrdə maraqlı deyillər. O sahibkarların da çoxunun sənədləri qaydasında olmur. Şəxsi təsərrüfatların sığortalanması sığorta qanunvericiliyində nəzərdə tutulmayıb. Ancaq xarici ölkələrdə, məsələn, Kanadada 10 sot, yarım hektar ərazinin də sığortalanması mümkündür".
Ekspert onu da əlavə etdi ki, fermerlər sığorta sahəsində dəfələrlə aldadılıb, haqlı olduğu hallarda belə bunu sübuta yetirə bilməyiblər. Fermerlərin təsərüffatlarında çoxsaylı sığorta hadisəsi baş versə də, sığorta şirkətləri müxtəlif bəhanələrlə onların çoxuna sığorta ödənişləri etməkdən yayınıb. Bir sözlə, sığorta şirkətləri kəndlilərin təcrübəsiz, bilgisiz olmasından sui-istifadə edirlər. Sığorta şirkətlərinin məqsədi heç də sığorta hadisəsi baş verəndə sığortalanana kompensasiya ödəmək deyil, sadəcə daha çox vəsait toplamaqdan ibarətdir.
Günel CƏLİLOVA
