Bakı sakinlərini ən çox narahat edən problemlərdən biri istismar müddəti bitmiş və yenisi ilə əvəzlənməyən liftlərdir. Sakinlər bir liftə minəndə, bir də mənzil başına sağ-salamat çatanda əllərini açıb Allaha şükür edirlər. Lakin hər gün kəlmeyi-şəhadətlərini oxuya-oxuya liftə minənlər təkcə köhnə binaların sakinləri deyil. Bu problemə yeni istifadəyə verilən binalarda da rast gəlinir.
Bakıda istifadəyə verilmiş çoxmərtəbəli yaşayış binalarında da məlum problem yaşanır. Belə ki, bu tip hadisə bir neçə gün əvvəl Nizami rayonu Özbəkistan küçəsi 1 ünvanında “Yeni Ev 7” MTK-nın tikdiyi çoxmərtəbəli binada baş verib. Liftin zərblə şaxtaya çırpılması nəticəsində orada olan 4 qadın və 2 azyaşlı ağır xəsarətlər alıb.
Maraqlıdır, paytaxtdakı binalarda lift təsərrüfatına qulluq necə təşkil olunur ki, bu cür xoşagəlməz hallar yaşanır? Ümumiyyətlə, çoxmərtəbəli və köhnə binalarda lift sahəsində yaşanan problemləri həll etmək üçün nə kimi işlər görürlər?
“Liftlərlə müəyyən çəkidən artıq yükün daşıması onun trosunun qırılmasına, mühərrikinin xarab olmasına gətirib çıxara bilər”
Iqtisadçı Kamran Məmmədli qeyd etdi ki, köhnə tikili yaşayış binalarının bir çoxunda liftləri dəyişsələr də, bərbad vəziyyətdə olan liftlərin sayı hələ də az deyil. Binalarda lift təsərrüfatının yararsız vəziyyətə düşməsinin səbəblərindən biri bizdə hələ Mənzil Mülkiyyətləri Müştərək Cəmiyyətlərinin (MMMC) tam formalaşmaması və bütün binaları əhatə etməməsidir: “Azərbaycanda 150-yə yaxın MMMC qeydiyyatdan keçsə də bunlardan tam fəaliyyət göstərənlərin sayı 50-dən çox olmaz. Bina tikiləndən sonra Mənzil Tikinti Kooperativi (MTK) onu sakinlərə təhvil verməlidir. Bina sakinləri Mənzil Mülkiyyətçilərinin Müştərək Cəmiyyətlərini yaratmalı və binanın idarəçiliyi həmin cəmiyyətlər və ya xüsusi idarəedici şirkətlər tərəfindən həyata keçirilməlidir. MMC və ya idarəedici şirkətlər vətəndaşlardan yığılan pullardan büdcə formalaşdırır və həmin büdcənin bir hissəsinin liftlərin texniki xidmət xərclərinə yönəldirlər. Bu zaman liftlərə servis xidməti göstərən şirkətlərlə müqavilə bağlanılır ki, həmin şirkətlər binadakı liftlərə mütəmadi qulluq göstərsinlər. Lakin bu gün araşdırma aparsaq əksər binalarda problemli liftlərin olduğunu görəcəyik”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, çoxmərtəbəli binalarda liftlərin nasaz vəziyyətdə olmasının səbəbləri müxtəlifdir. Bunlardan biri MTK-ların mənzilləri təmir etmədən sakinlərin ixtiyarına verməsidir. Belə ki, vətəndaş mənzil aldıqdan sonra bir neçə ay onun təmiri ilə məşğul olur. Bu zaman ağır sement kisələri, müxtəlif tikinti ləvazimatları liftlə daşınır. Liftlərlə müəyyən çəkidən artıq yükün daşıması onun torsunun qırılmasına, mühərrikinin xarab olmasına gətirib çıxara bilər. Bakıda dəfələrlə liftin trosunun qırılması hallarına rast gəlinib: “Digər səbəb isə MTK-lar tərəfindən liftlərə servis xidməti göstərən şirkətlərlə müqavilə bağlanmaması, liftlərə mütəmadi qulluq göstərilməməsidir. Bir sıra MTK-lar təyin etdikləri inzibatçılar vasitəsilə sakinlərdən yığdıqları pulu özlərinə saxlamağa çalışdıqları üçün binanı sakinlərin öhdəsinə təhvil vermir, özləri də həmin şirkətlərlə əməkdaşlıq etmirlər. Buna görə də liftlər xarab olur. Bakıda elə 16-mərtəbəli binalar var ki, hər mərtəbəsində 8-9 mənzil var. Bəzən olur ki, bu binaların blokunda yalnız bir lift işləyir. Səhərlər sakinlər işə gedərkən liftə 7-10 nəfər adam yığılır. Bu kimi hallar liftin sıradan çıxmasına səbəb olur”.
Günel CƏLİLOVA
