Ermənistanın Rusiyanın orbitindən kənarlaşmaq cəhdləri, İrəvanın Moskvaya qarşı gedişləri Kremldə getdikcə daha çox qəzəb doğurmaqdadır. Elə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ermənistana səfərinin təxirə salınmasının arxasında duran əsas səbəblərdən birinin də məhz bu olduğu vurğulanır.
Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl Ermənistan mediası bu il sentyabrın sonunda Putinin Ermənistana səfər edəcəyi barədə məlumat yaymışdı. Amma indi yayılan məlumatlar proseslərin başqa istiqamətdə getdiyini göstərir. Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov bildirib ki, Vladimir Putin Ermənistana ən yaxış halda gələn il səfər edəcək.
Ermənistanda Milli Razılaşma Partiyasının sədri Aram Arutyunyan bildirir ki, Azərbaycandan fərqli olaraq, Putinin İrəvana gəlişini təxirə salması Nikol Paşinyan hökumətinin Rusiya əleyhinə yönəlmiş fəaliyyətinin nəticəsidir: ”Ermənistanda baş verənlərə Qərb gözünü yumur, çünki inqilabı maliyyələşdirən Qərbdir. İnqilabla bağlı hər şey Ermənistandan Rusiyanın 102-ci bazasının çıxarılması üçün təşkil edilib. Hökumət gizli oyun aparır və tamam fərqli hədəflərə doğru irəlləyir. Rusiya bunu bağışlamayacaq”. Erməni mediası yazır ki, Paşinyanın ABŞ-da Rusiya əleyhinə səsləndirdiyi fikirlər də Moskvanın xoşuna gəlmir. Xatırladaq ki, ABŞ-dakı erməni diasporunun təmsilçiləri ilə görüşündə Paşinyan Rusiyanın əleyhinə fikirlər səsləndirib. Hətta fürsətdən istifadə edərək, Ermənistanın əvvəlki rəhbərlərinin hakimiyyətdə qalmaq naminə Kremlə boyun əymələrinə də toxunub və bunu təkrarlamayacağını bildirib. Bütün bunlar, aydındır ki, Kreml tərəfindən heç də xoş qarşılana bilməz və bu səbəbdən “Jamanak” qəzeti Moskvanın Ermənistana təzyiqlərinin artmaqda olacağını yazır. Qeyd olunur ki, Paşinyanın ABŞ-da verdiyi açıqlamalar, həmçinin Rusiyanın tələblərini yerinə yetirməkdən imtina etməsi Kremlin səbr kasasını daşdırır. Bu vəziyyətdə Moskvanın atacağı əsas addımlardan biri Bakı ilə əlaqələrini daha yüksək səviyyəyə qaldıraraq, Ermənistanın küncə sıxışdıılmasını təmin etməkdir.
Rusiya Siyasi Tədqiqatlar İnstitunun direktoru, politoloq Sergey Markov Azərbaycan və Rusiya arasındakı isti münasibətlərin bu fonda daha da dərinləşəcəyini vurğulayır. Onun sözlərinə görə, prezidentlər Vldaimir Putinlə İlham Əliyevin Bakıda növbəti görüşləri çox mühümdür: “Putinin Bakı səfəri Rusiya və Azərbaycan arasında pozitiv notlardan xəbər verir. İki ölkə arasındakı münasibətlər yüksək səviyyədə inkişaf edir. Bu, Moskva ilə münasibətləri gərginləşdirən İrəvan üçün də bir nümunədir. Putinin Bakı səfəri İrəvana göstərir ki, Ermənistanın yeni rəhbərliyi öz siyasəti ilə ölkəni təhlükəli zonaya daxil etdi, çünki Rusiya regionda əsas müttəfiqi kimi Azərbaycanı görməyə başlayıb”. Markovun fikrincə, prezidentlərin Bakıda energetika, iqtisadiyyat, Xəzər dənizində əlaqələr, “Şimal-Cənub” layihəsi də daxil olmaqla nəqliyyat layihələrini və hərbi-texniki əməkdaşlığı müzakirə mövzusu etməsi bu sahədə əməkdaşlığı daha da dərinləşdirəcək: “Həmçinin, bütövlükdə regiondakı münasibətlər də diqqət mərkəzindədir. Çünki Yaxın Şərqdə qeyri-stabil vəziyyət davam edir, ABŞ İrana təzyiq göstərir və bu proses Azərbaycanın qonşuluğunda baş verir. Vladimir Putin dünya siyasətinin əsas oyunçularından biridir, İlham Əliyev də çox təcrübəli siyasətçidir. Azərbaycan liderinin böyük əlaqələri və ciddi informasiyaları var”. S.Markov əlavə edib ki, Putin - Əliyev görüşlərinin intensiv şəkildə baş tutması iki ölkə münasibətlərinin çox pozitiv trekdə inkişaf etməsinin nümunəsidir: “Bununla yanaşı, İlham Əliyevlə Putinin arasında çox yaxşı dostluq münasibətləri var. Liderlərin görüşünün mütəmadi baş tutmasının səbəblərindən biri də regionda qeyri-stabil vəziyyət, xüsusilə Rusiya və Azərbaycan sərhədlərində baş verənlərdir. Ermənistandakı hadisələr də buna nümunədir”. “Vestnik Kavkaza”nın siyasi icmalçısı, rusiyalı ideoloq Aleksandr Proxanov, hər şeydən əvvəl, Moskvanın Azərbaycanla həm iqtisadi, həm də siyasi müstəvidə əlaqələrini möhkəmləndirməkdə maraqlı olmasına diqqət çəkib: “Prezidentlər arasında baş verən görüşlər Rusiya və Azərbaycan arasındakı əlaqələrin intensivləşdirilməsinin vacibliyini göstərir. Ona görə yox ki, Rusiya-Türkiyə-İran ittifaqına Rusiyanın Azərbaycanla əməkdaşlığı da daxildir, ona görə ki, Azərbaycan, açıq şəkildə olmasa belə, Rusiyanın Yaxın Şərqdə yaratdığı ittifaqın iştirakçısı ola bilər”.
Ekspert, həmçinin, Ermənistanın Qərbə meyllənməsi ilə əlaqədar olaraq, Azərbaycanın Rusiya üçün əhəmiyyətinin artdığını da bildirib: “Bu respublikadakı qəfil dəyişikliklər və orada çox ciddi şəkildə amerikayönlü siyasi oyunçunun meydana çıxarılması Rusiyanın gizli narahatlığının olduğu Ermənistanla gərginlik yaratdı. Buna görə də Rusiyanın Azərbaycana marağı artdı və İrəvanda baş verən dəyişikliklərdə tarazlığı tənzimləmək üçün Bakı ilə xüsusi münasibətlər yaradıldı”. Hesab edilir ki, Rusiya və Azərbaycan arasında münasibətlərin dinamik inkişafı hazırda hər iki ölkənin maraqlarına tam uyğundur. Belə vəziyyətdə, eyni zamanda regionda Ermənistanın təcridinin daha da dərinləşməsi tamamilə gözlənilən hal sayılır.
Tahir TAĞIYEV
