Əli Orucov: "Müharibənin taleyi kollektiv Qərbin və Birləşmiş Ştatların tutacağı mövqedən asılı olacaq"
Reuters agentliyinin yazdığına görə, Avropanın beş kəşfiyyat xidmətinin rəhbərləri Ukraynada bu il sülhün əldə olunacağına şübhə ilə yanaşırlar. Onların qiymətləndirməsinə əsasən, Rusiya müharibəni tez bitirməkdə maraqlı deyil və ABŞ ilə dialoqdan əsasən sanksiyaların yumşaldılması və iqtisadi razılaşmalar üçün istifadə edir. Mənbələr bildirir ki, Moskvanın əsas məqsədləri dəyişməyib – Ukraynanı neytral zona halına gətirmək və hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmaq.
ABŞ prezidenti Donald Trump razılaşmanın mümkünlüyünə inandığını desə də, Avropa kəşfiyyatı bunu daha çox siyasi optimizm kimi qiymətləndirir. Onların fikrincə, Rusiya hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələsmir və iqtisadi vəziyyət hələ kritik həddə çatmayıb. Eyni zamanda, 2026-cı ilin ikinci yarısında Rusiyanı maliyyə çətinliklərinin gözləyə biləcəyi də istisna edilmir.
Bəs danışıqlar teatrının qurulmasunda tərəflərin hansı maraqları var?
Politoloq Əli Orucov "Baki-Xebər" qəzetinə açiqlamasında bildirdi ki, Rusiya Ukrayna ilə müharibəni özünün hədəflərinə uyğun şəkildə tezliklə bitməsini istərdi. Siyasi şərhçinin fikrincə hədəflər də ondan ibarətdir ki, Ukrayna tam Moskvanın diqtəsi altında olsun, Avroatlantik məkana inteqrasiya etməsin, silahsızlaşdırılısın və s.: "Ancaq Kiyev özünün suveren hüquqları və müstəqilliyi uğrunda mübarizəsini davam etdirmə iradəsindən geri çəkilməməsi Kremlin planlarının həyata keçirilməsinə imkan vermir. Hər gün üçün müharibə tərəflərə böyük maliyə, canlı, texniki, silah itkilərinə başa gəlir. Rusiya "xüsusi hərbi əməliyyat" adı verdiyi müharibənin davam etdirmək üçün resursları getdikcə azalar. İqtisadi gücü bu bahahlı hərbi əməliyyatları qarşılamağa çətinlik çəkməkdədir. Doğrudur, Rusiya iqtisadiyyatının çökdüyünü söyləyə bilməsək də, fakt ondadır ki, dövlət böyük yük altındadır. Canlı qüvvə ilə cəbhə xəttini möhkəmləndirmək və yeniləmək məsələsində də çətinliklər mövcuddur. Kreml artıq orduya 100 min qadının cəlb edilməsi barədə addımlar atır".
Ekspertin fikrincə, beynəlxalq sanksiyalar, siyasi və hərbi təzyiqlər Rusiyanı sıxışmış vəziyyətə salıb. Lakin D.Trampın Rusiya və onun prezidenti Putinə yumşaq davranışı və qeyri-ardıcıl siyasəti vəziyyəti Kremlin xeyrinə dəyişməkdədir. Ticari sövdələşmələri beynəlxalq hüquq və prinsiplərdən üstün tuturam Ağ Ev rəhbəri Putinlə də sərfəli razılaşmalar əldə edəcəyinə inandığından Qərbin və Ukraynanın maraqları və təhlükəsizliyi arxa plana keçib. Ona görə də Kiyevə də təzyiqlər artıb. Fikrimizcə, müharibənin taleyi kollektiv Qərbin və Birləşmiş Ştatların tutacağı mövqeyindən da asılı olacaq. Məncə, nəhayət Tramp Putinə güvənməyin mənasız olduğunu anlayacaq.
Akif NƏSİRLİ
