Azərbaycanda keçirilən “Araz-2025” birgə təlimi Ermənistanda böyük narahatlıq yaradıb. Təlimdə Azərbaycan və İran hərbçiləri iştirak edir. İran İslam Respublikasından cəlb olunan heyətin rəhbəri və digər iştirakçılar artıq ölkəmizdədir. Hər iki ölkənin təlim rəhbərləri və digər yüksək səviyyəli üzvləri arasında görüş keçirilib.
Görüşdə təlimin məqsədi, ssenarisi və keçiriləcəyi ərazi, hazırlıq prosesi, təhlükəsizlik qaydaları, həmçinin müxtəlif mərhələlər üzrə icra olunacaq tapşırıqlar barədə brifinq təqdim olunub.
Qeyd edək ki, “Araz – 2025” birgə təlimi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə mayın 21-dək davam edəcək. Bütün bunlar fonunda “armenianreport” portalı yazır: “Təlimlərdə iştirak edən İran İslam Respublikasının rəhbəri və digər Azərbaycana gəliblər. Üstəlik, bu təlimlərin Azərbaycanın nəzarətə götürdüyü Qarabağ ərazilərində keçirildiyini vurğulamaq xüsusilə vacibdir. Bu da İran prezidenti Məsud Pezeşkianın Bakıya son rəsmi səfərinin nəticəsidir. Bundan başqa, həmin vaxt Bakıya 120 nəfərdən ibarət nümayəndə heyəti gəlib. Belə ki, İran prezidentini müşayiət edən iqtisadi nümayəndə heyətinə özəl sektorun nümayəndələri, İran-Azərbaycan parlament dostluq qrupunun üzvləri, həmçinin İranın dörd şimal-qərb əyalətinin valiləri daxil olub. Bakıda isə elan olundu ki, İran və Azərbaycan növbəti beş il ərzində ikitərəfli ticarət dövriyyəsini ildə 10 milyard dollara çatdırmağı qarşılarına məqsəd qoyublar. Amma təkcə bu deyil. "Biz qətiyyətlə inanırıq ki, Azərbaycan xalqının hüquqlarına hörmət edilməlidir və Qarabağ Azərbaycana məxsusdur. Qarabağ Azərbaycan ərazisinin ayrılmaz hissəsidir və biz buna hörmətlə yanaşırıq", - M.Pezeşkian Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə görüşündə deyib. Rəsmi Tehranın mövqeyində belə bir böyük transformasiya baş verib. Ermənistan rəhbərliyi də, siz buna necə baxdığınızdan asılı olmayaraq, hər şeyə göz yumduğumuz zaman başladıq və nəticəni əldən verdik. Bütün bunların nə ilə nəticələndiyini kənardan izləməkdən başqa heç nə edə bilmirik. Obyektiv səbəblərə görə, Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində də eyni şeyi Moskva tərəfindən görürük. Lakin Nikol Paşinyanın qələbə paradında olması belə Ermənistanın xeyrinə olmadı. Rusiya ölkəmizin baş nazirinə qarşı dərin şəxsi nifrət hiss etməkdə davam edir. Bəli, Kreml Cənubi Osetiya və Abxaziyanı Rusiyaya birləşdirməyə can atır, eyni zamanda Ermənistanın baş naziri və prezidentinin kreslolarına sadiq adamlar qoymağa çalışır. Onların Gürcüstanda da eyni planı var idi. Nəticədə Mixail Saakaşvili rütubətli zindanda dəmir barmaqlıqlar arxasında oturur. Gürcüstanın başında isə ölkəni Kremlin direktivlərinə tam uyğun idarə edən oliqarx Bidzina İvanişvilinin oyuncaqları dayanır.
Rusiya Ukrayna məsələsində də eyni şeyi istərdi. Ukraynanın dörd bölgəsinin ilhaqı, onun NATO-ya üzv olmaqdan imtinası, ordunun güclü şəkildə tərksilah edilməsi və Rusiyaya qarşı sanksiyaların götürülməsi ilə Moskavanın hələ də əsas istəkləridir. Deməli, biz bütün bunları nəinki dərk etməliyik, həm də buna hazırlaşmalıyıq. Ukraynada müharibə başa çatdıqdan dərhal sonra Rusiyanın diqqəti Ermənistanın üzərində cəmlənəcək. Bəli, hadisələr belə olacaq. Necə deyərlər: gizlənmədinsə, mənim günahım deyil. Bu arada ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası Türkiyənin Rusiyadan S-400 sistemlərini almasından sonra 2020-ci ildə ona qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaları yumşaldıb. Ərdoğanın bu məsələ ilə bağlı məmnunluqla ifadə etdiyi kimi, “NATO-nun iki ən böyük üzvü” Türkiyə ilə ABŞ arasında müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa heç bir məhdudiyyət və ya maneə ola bilməz. Belə bir vaxtda Türkiyədən daha bir “salam” eşitdik. Yaxın 3-4 il ərzində Zəngəzur dəhlizi layihəsinin həyata keçirilməsi planlaşdırılır. “Anadolu”nun məlumatına görə, bunu Türkiyənin nəqliyyat və infrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu deyib. Onun sözlərinə görə, Zəngəzur dəhlizi layihəsi Türkiyəni türk dünyası ilə birləşdirəcək: “Həm Azərbaycan, həm də Türkiyə layihənin həyata keçirilməsi istiqamətində işləri davam etdirir”, - deyə türkiyəli nazir qeyd edib. Gördüyümüz kimi, Bakı və Ankara Ermənistanın fikrini eşitmək belə istəmirlər. Və xüsusilə əlamətdar olan odur ki, Nikol Paşinyan və Anna Akopyan bu dövrdə Zəngəzur bölgəsinə getdilər. Onların Türkiyə-Azərbaycan planının icrasına nəzarət etmək üçün ora getdiklərini necə güman etmək olmaz?! Ölkəmizin baş nazirinin Əliyevi Tiranada necə bir fincan qəhvəyə dəvət etdiyini gördük. Və sonra o, mahiyyətcə qonşu dövlətin prezidentinə hesabat verdi. Bunlar inkişaf etmiş reallıqlardır. Və nə qədər irəli getsən, bir o qədər qorxulu olur”. Bu arada Türkiyənin traf Mühit Agentliyinin sədr müavini Mehmet Yüce Bakıda keçirilən “Ortaq Gələcək: Sosial-İqtisadi İnnovasiyalar” mövzusunda Beynəlxalq Türk Dünyası İqtisadi Konfransında çıxışı zamanı qeyd edib ki, Zəngəzur bölgəsi alternativ enerjinin Qərbə ixracı baxımından ən strateji məkanlardan biridir və bu, təkcə Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının ortaq layihəsidir. Onun sözlərinə görə, Zəngəzur dəhlizi üzərində qurulan layihələr texnoloji baxımdan balanslıdır və bölgədə ortaq sərmayə və əməkdaşlıq istiqamətində artıq konkret addımlar atılır: “Bu layihələr enerji, logistika və Türk dövlətləri arasında birliyin möhkəmləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Artıq bütün Türk dövlətləri bu reallığın fərqindədir”.
Ramil QULİYEV
