Hindistan cari ilin iyulunda Ermənistana “Akaş” hava hücumundan müdafiə raket sistemlərinin 2-ci partiyasını göndərəcək. bu barədə “IADN” nəşri məlumat yayıb.
Xatırladaq ki, keçən il noyabrın sonunda mediada Hindistanın Ermənistana “Akaş” hava hücumundan müdafiə sistemlərinin ilk partiyasını göndərdiyi barədə məlumat yayılmışdı. “New Indian Express”in məlumatına görə, 2022-ci ildə Ermənistan Hindistanla təxminən 60 milyard rupi (710 milyon dollar) dəyərində 15 “Akaş” raket kompleksinin alınmasına dair müqavilə imzalayıb və bu raket sistemini alan ilk xarici ölkə olub. Hindistanın Müdafiə Tədqiqat və İnkişaf Təşkilatı tərəfindən hazırlanan “Akaş” sistemi, döyüş təyyarələri, qanadlı və hava-yer tipli raketlər, pilotsuz təyyarələr və 25 kilometrə qədər məsafədə digər hava aktivlərini vura bilən yer-hava raketidir. “Bharat Electronics Limited” tərəfindən istehsal olunan “Akaş” silah sisteminin hər bir batareyasını bir passiv 3D elektron skan edilmiş radar və hər biri bir-birinə bağlı olan üç raketi olan dörd buraxılış qurğusu müşayiət edir. Ümumiyyətlə isə bir batareyanın 64 hədəfi izləmə, 12 hədəfə isə birbaşa müdaxilə imkanı mövcuddur. Hindistan Müdafiə Nazirliyi sözügedən sistemə olduqca güvənir.Lakin Pakistanala son münaqişədə bir çox hind silah sistemləri kimi “Akaş”lar da özünü doğrultmadı. Bundan əvvəl mətbuatda Hindistanın Ermənistana “Pinaka” reaktiv yaylım atəş sistemləri tədarük etdiyi barədə məlumatlar yayılıb. Vətən müharibəsindən əvvəl isə Ermənistan Hindistandan “Swathi” atəş yeri aşkarlama radarları alıb. Hindistan mətbuatının yazdığına görə, Ermənistana dəyəri təxminən 150 milyon ABŞ dolları olan “ATAGS” haubitsaları da tədarük ediləcək. Hətta 155 mm-lik bu topların atış məsafəsinin 48 kilometrə qədər olduğu, dağ döyüş əməliyyatları şəraitində sınaqdan keçirildiyi və hazırda Hindistan ordusunun arsenalına 150 ədəd “ATAGS”ın daxil edildiyi də bildirilir. Bundan başqa, Hindistanın pilotsuz təyyarələri vurmaq üçün hava hücumundan müdafiə sistemləri istehsal edən "Zen Technologies" şirkəti Ermənistanda filial açmaq niyyətindədir. Hindistanın Ermənistanı dəstəkləməsinin arxasında bir çox məqsəd olsa da, ən mühüm səbəb Azərbaycan-Pakistan münasibətlərinin qardaşlıq prinsipinə uyğun qurulmasıdır. Çünki Hindistanın Pakistana baxışı ilə, Ermənistanın Azərbaycana baxışı tamamilə eynidir. Onu da qeyd edək ki, Ermənistan Hindistanla daha çox müdafiə sövdələşmələrində, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatları və dronlarla mübarizə sistemləri, patrul sursatları və ortamənzilli “yer-hava” sinifli raketlərin əldə edilməsində maraqlıdır. Rəsmi Bakı indiyədək bir neçə dəfə bu məsələyə münasibət bildirib. Amma Hindistan yenə də Ermənistanı silahlandırmaqda davam edir. Azərbaycanın yanaşmasına əsasən, Hindistan beynəlxalq aktor olaraq Ermənistana silah satışına sadəcə kommersiya kimi baxa bilməz. Məsələ ondan ibarətdir ki, bu gün Azərbaycanın prioriteti sülh gündəliyidir. Amma İrəvan Azərbaycanın səylərinə hələ də adekvat cavab vermir. Bu fonda silah tədarükü daxildəki bəzi revanşistləri arxayınlaşdırır. Elə Hindistan da bundan istifadə etməyə çalışır. O da faktdır ki, Hindistan regional sülh və sabitlikdə maraqlı olsaydı, Ermənistanı silahlandırmaz, əksinə, konstruktiv mövqeyə töhfə verməyə çalışardı.
O da sir deyil ki, Ermənistanın xarici tərfədaşlarının yrdımı ilə silahlanması, hərbi sənaye kompleksini gücləndirməsi narahatlıq yaradır. Üstəlik, son illərdə bu ölkədə revanşist əhval-ruhiyyə də kifayət qədər artıb. Bu fonda Azərbaycan Ermənistanın silahlanma sahəsindəki fəaliyyətinə biganə yanaşa bilməz. Bu durumda son illərə qədər Cənubi Qafqazla maraqlanmayan Hindistan indi fərqli siyasət yürüdür. Dehli regiona marağını Azərbaycan, Türkiyə və Pakistanın hərbi-strateji əməkdaşlığı ilə əsaslandırır. Hindistanın regionda mövcudluğu təkcə Ermənistanla hərbi-texniki əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Bu ölkənin hökumətinə yaxın beyin mərkəzi olan “Observer Research Foundation” bir müddət əvvəl diqqətə çatdırmışdı ki, İrəvanla kəşfiyyat sahəsində də sıx əməkdaşlıq həyata keçirilir. Hindistan dünyanın ərazi və əhali baxımından öndə olan ölkələrindən sayılsa da, sosial-iqtisadi cəhətdən acınacaqlı səviyyədədir. Bu ölkədə əhalinin böyük hissəsi səfalət içində yaşayır, istehsal etdiyi əksər məhsulların keyfiyyəti isə müasir dünya standartlarına cavab vermir. Belə olan halda, Hindistan istehsalı olan silahlar da Ermənistan ordusunda nəyisə dəyişmək iqtidarında deyil. Amma İrəvan hələ də bu reallığı nəzərə almaq istəmir. Onu da qeyd edək ki, Azərbaycanın 2020-ci ildəki qələbəsi Dehlidə qorxu yaradıb. Ona görə də Ermənistanla əməkdaşlığı intensivləşdirməyi zəruri sayır. Ümumən Hindistan yerli əhəmiyyətli münaqişələrdə qeyri-müsəlman tərəfin yanında olur. Ölkənin qorxduğu bir məsələ də var, bu da Azərbaycanın Qarabağdakı strateji məqsədlərinə çatdıqdan sonra Ankara–Bakı-İslamabad qrupunun səylərini Kəşmirə yönəltməsi. Bunlar fonunda İrəvanın yaxınlıq bgöstərdiyi iki ölkə Fransa ilə Hindistandır. Amma bu da Ermənistanı uçuruma aparır.
Tahir TAĞIYEV
