“Pakistanın Silahlı Qüvvələri peşəkarlıq nümayiş etdirərək Hindistanın təcavüzünə qətiyyətli cavab verdi. Düşmən səbəbsiz müharibəyə başlamağa cəhd göstərdi, lakin biz layiqli cavab verdik”. Bunu Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif xalqa müraciətində bildirib.
O qeyd edib ki, Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin cavab zərbələrindən sonra Hindistanın hava bazaları xarabalığa çevrilib: “Pakistan xalqı birlik, qətiyyət və şərəf nümayiş etdirdi. Pakistan dünyaya aydın şəkildə göstərdi ki, biz suveren və qürurlu bir dövlətik, əgər kimsə bizim suverenliyimizə təcavüz edərsə, biz cavab verməyə qadirik”. Hindistanın hərəkətlərini açıq təcavüz kimi xarakterizə edən Pakistanın baş naziri vurğulayıb ki, düşmən əsassız müharibə başlatmağa cəhd etsə də, Pakistan Silahlı Qüvvələri təmkinli və müdrik davranaraq hərbi tarixə qızıl hərflərlə yazılacaq cavab verib: “Əvvəlcə Hindistanın sərhəd pozuntularına dair qərəzsiz araşdırma aparmağı təklif etdik, lakin düşmən dayanmadıqda biz onun öz dilində cavab vermək qərarına gəldik. Pakistanın Hərbi Hava Qüvvələri düşmənin silahlarını cəmi bir neçə saata susdurdu, Hindistanın müasir “Rafale” qırıcıları isə bizim “Şahinlər” qarşısında aciz qaldı”. Bu fonda Pakistan Silahlı Qüvvələrinin İctimaiyyətlə Əlaqələr üzrə İdarələrarası Xidməti ölkə ordusunun Cammu və Kəşmir əyalətindəki Birnala şəhərində aerodromun və üç nəzarət-buraxılış məntəqəsinin məhv edildiyini açıqlayıb. Bununla yanaşı, ölkə ordusunun Cammu və Kəşmir bölgəsinin Punç mahalının Bhimber-Qali kəndində Hindistan Silahlı Qüvvələrinin briqada qərargahını məhv etdiyi bildirilib. Pakistanın bu qətiyyətli cavablarından sonra Hindistan atəşkəslə bağlı razılığa gəlməyə məcbur olub. Maraqlıdır ki, bu məsələdə ABŞ prezidenti Donald Tramp özünün əsas rol oynadığını qeyd edir. Amma Dehli və İslamabad razılığın əldə edilməsində heç kimin rolunn olmadığını bildirir. Düzdür, tramp Dehli və İslamabada keçmiş Britaniya müstəmləkəsinin iki ölkəyə bölünməsindən sonra təxminən 80 il əvvəl başlayan Kəşmirlə bağlı münaqişənin həllində kömək etməyi təklif edib. İndi bu ərazi üzərində növbəti Hind-Pakistan müharibəsinin qarşısı alındıqdan sonra Tramp qonşular arasında rəqabətə necə son qoyacağını bildiyini iddia edir. Amma Dehli Amerika prezidentinin ideyalarına şübhə ilə yanaşır. Bundan əlavə, Ağ Evin sahibi deyib ki, Hindistan və Pakistanı atəşkəslə razılaşmağa vadar edən ABŞ olub. Burada, onun fikrincə, Vaşinqtonun xidmətləri danılmazdır. Üstəlik, Tramp əvvəllər Dehli və İslamabadın Kəşmirlə bağlı uzun müddətdir davam edən ədavətinə necə son qoyacağının sirrini bildiyini iddia edib. Yəni o, Londonun 1947-ci ildə subkontinent üzərində hakimiyyəti iki yeni dövlətin liderlərinə təhvil verərkən buraxdığı ölümcül səhvi düzəltməyə qadirdir. “The Times of India” qəzetinin yazdığı kimi, Dehli Vaşinqton tərəfindən hadisələrin belə şərhini qəbul etməyib. Hindistanın Informasiya Nazirliyi bildirib ki, Hindistan və Pakistanın yüksək rütbəli rəsmiləri bir-biri ilə əlaqə saxlayıb və atəşkəs barədə razılığa gəliblər. Qeyd olunur ki, Dehli öz kursunu qətiyyətlə davam etdirir, yəni Hindistan-Pakistan münaqişəsi onun birbaşa iştirakçıları tərəfindən kənar müdaxilə olmadan həll edilməlidir. Tərəflər hələ 1972-ci ildə Hindistanın Simla şəhərində müqavilə imzalayaraq mübahisələri birbaşa həll etmək barədə razılığa gəliblər. Pakistan isə atəşkəs prosesini asanlaşdırdığına görə Trampı tərifləyib. Reallıqda atəşkəs razılaşması son dərəcə kövrək olaraq qalır. Bu da təhlükəli vəziyyət yaradır. Axı, həm Dehli, həm də İslamabad nüvə silahına malikdir.
Qərb ekspertlərinin fikrincə, burada Hindistan və Pakistan, prinsipcə, paritetdir. Lakin Dehli nüvə silahından istifadənin mümkünlüyünü qeyd etməyib. Amma Pakistan açıq şəkildə bildirib ki, əgər dövlətin mövcudluğu təhlükə altında olarsa, kütləvi qırğın silahlarından istifadə oluna bilər. indilikdə Kəşmirin həm Hindistan, həm də Pakistanın nəzarətində olan bölgələrində partlayış səsləri eşidilir. Bununla belə, həm Hindistan, həm də Pakistan atəşkəs razılaşmasına sadiqliklərini təsdiqləyiblər.
Xatırladaq ki, bu dəfə qarşıdurma aprel ayında Hindistanın idarə etdiyi Kəşmirdə silahlılar tərəfindən 26 turistin öldürülməsi ilə alovlanıb. Pakistan cinayətdə iştirakını inkar edir. Buna cavab olaraq Hindistan həm Pakistanın idarə etdiyi Kəşmirdə, həm də iki dövlətin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədi olan Pakistanın Pəncab əyalətində hərbi əməliyyata başlayıb. Amma qətiyyətli cavab Hindistanın əməliyyatları dayandırmasına səbəb olub. Bununla belə gərginliyi dini faktor daha da gücləndirir. Kəşmirin Hindistan hissəsində, bütövlükdə Pakistanda olduğu kimi, əhalinin əksəriyyəti müsəlmandır. Digər bir vəziyyət Hindistan və Pakistan arasında gərginliyi artırır. İki ölkə arasında Hind çayının sularının bölünməsinə dair müqavilə müvəqqəti olaraq dayandırılıb. Hindistan 1960-cı ildə imzalanmış müqaviləni Kəşmirdə terror aktından sonra dayandırıb. Bu müqavilə rəqib dövlətlərin hələ də qarşılıqlı faydalı sövdələşmələr edə biləcəyinin simvolu idi. Hind çayı Tibetdə öz axınına başlayır, Çin, Kəşmirin Hindistan hissəsi və oradan Pakistana axır. Hind çayının və onun qollarının suları Şimali Hindistan və Pakistanda yüz milyonlarla insanı suvarma ilə təmin edir. İslamabad Hind çayının Pakistana axınını azaltmaq və ya tamamilə əngəlləmək cəhdini müharibə aktı adlandırıb. Pakistan tərəfinin sözlərinə görə, bu məsələ hər iki ölkənin rəsmiləri arasında keçiriləcək görüşlərdə müzakirə olunacaq.
Samirə SƏFƏROVA
