Abutalıb Səmədov: “Prespektivlər çox böyükdür...”
“Azərbaycan ilə İran arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi üçün çox gözəl imkanlar var”. Bunu aprelin 28-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə geniş tərkibdə görüşü zamanı deyib.
“Sizi səmimiyyətlə salamlayıram, Azərbaycana xoş gəlmisiniz. Biz Sizin səfərinizə çox böyük əhəmiyyət veririk. Əminəm ki, bu səfərin tarixi əhəmiyyəti olacaq. Biz bu gün Sizinlə məhdud tərkibdəki görüşdə bir çox məsələləri müzakirə etdik və görürük ki, əməkdaşlığın dərinləşməsi üçün çox gözəl imkanlar var. Həm siyasi, həm iqtisadi, həm də bütün başqa sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşməsi iki qardaş xalqın marağındadır. Ümid edirəm ki, bu gün müzakirə olunan və olunacaq məsələlər, verəcəyimiz tapşırıqlar bizim əlaqələrimizi daha da gücləndirəcək.
Son aylar ərzində bizim hökumətlərin üzvləri bir-biri ilə sıx təmasda olmuşlar, qarşılıqlı səfərlər etmişlər. Bir çox məsələlər həll olundu. Sizin səfərinizə hazırlıq məqsədilə bir çox məsələlər də müzakirə olundu.
Bu gün bir çox önəmli sənədlər imzalanacaq və veriləcək qərarlar iki qardaş xalqı bir-birinə daha yaxın edəcək. Bir daha sizi ürəkdən salamlayıram, xoş gəlmisiniz. Əminəm ki, səfəriniz uğurlu olacaq", - Azərbaycan Prezidenti bildirib.
Prezident Əliyev “Azərbaycan ilə İran arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi üçün çox gözəl imkanlar var” bəyanatı ilə Azərbaycan-İran əlaqələrinin yeni istiqamətlərinin anonsu verdi.
“Azərbaycan Prezidenti İran şirkətlərini Azərbaycanda aparılan quruculuq işlərinə dəvət etdi, ümid edək ki, onlar yaxın zamanda bu işlərdə yaxından iştirak edəcəklər”
"Alyans" Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, siyasi ekspert Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, Azərbaycanla İran arasında əlaqələrin daha da yaxşılaşdırılması, əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki dövlətin maraqlarına xidmət edir: “Çox təəssüf ki, bu münasibətlərin inkişafını istəməyən qüvvələr kifayət qədərdir. Həm xaricdə, həm də İranın daxilində bu cür qüvvələr var və onlar Azərbaycanla İranın yaxınlaşmasına mane olurlar. Bundan əvvəlki İran prezidenti İbrahim Rəisi son səfər zamanı Azərbaycanla münasibətlərin yaxşılaşdırılması istiqamətində görəcəyi işlərdən danışmışdı, “bizim qardaş münasibətlərimizi heç kim poza bilməz” demişdi və çox təəssüf ki, ondan sonra İran ərazisində qəzaya uğrayaraq vəfat etmişdi. Məsud Pezeşkian prezident seçildikdən sonra ümid edirdik ki, ilk səfərlərindən birini, bəlkə də birincisini Azərbaycana edəcək. Açıq demək lazımdır ki, bu səfər xeyli ləngidi. Azərbaycan Prezidenti bunu xüsusi qeyd etdi ki, biz uzun müddətdir səbrsizliklə bu səfəri gözləyirdik. Çox təəssüf ki, prezident vəzifəsi İranda həlledici məqam, post deyil və prezident Pezeşkianın verdiyi bəyanatların, imzaladığı sənədlərin reallaşması bəzən müəyyən qruplar tərəfindən pozula bilir. Öz çıxışında Pezeşkian da qeyd etdi ki, Bakıya səfər ərəfəsində o, ali rəhbərin qəbulunda olub və onun tövsiyyələrini alıb. Azərbaycanda Prezident həm icra orqanının rəhbəridir, həm dövlətin başçısıdır və bu vəzifənin üstündə heç bir digər məqam yoxdur. Bu səbəbdən Azərbaycanın imzaladığı sənədlərin reallaşması, icra olunması daha asandır. Dövlət başçısı sənədləri imzalayır, zəruri tapşırıqları verir və tapşırıqlar dönmədən icra olunur. Ancaq İranda prezidentin üzərində ali rəhbər var, onun tabeliyində müəyyən qurumlar var ki, çox təəssüf, bəzən münasibətimizin inkişafına mane olurlar.
Səfər zamanı qeyd olundu, beynəlxalq Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinin tam gücü ilə işə düşməsinə və burdan daşınan yüklərin həcminin xeyli artırılmasına imkanlar var və bu istiqamətdə bütün işlər görülüb başa çatdırılmalıdır. Azərbaycanla bağlı heç bir problem yoxdur. Ancaq çox təəssüf ki, İranda hələ də Rəşt-Astara dəmir yolu xətti çəkilib qurtarmayıb. Bu da təbiidir ki, beynəlxalq Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinin səmərəliliyinə mane olan amillərdəndir. Eyni zamanda beynəlxalq Şərq-Qərb Nəqliyyat Dəhlizinin də İrandan keçməsinə imkan var. Cənab Prezident də qeyd etdi ki, İran vasitəsilə həm Aralıq dənizinə, həm də Fars körfəzinə çıxmaq imkanı var, bunun üçün də Araz boyu nəzərdə tutulan dəhliz mümkün qədər tez istifadəyə verilməlidir”.
A.Səmədovun fikrincə, burda İran dövlətinin üzərinə çox böyük iş düşür. A.Səmədov vurğuladı ki, Azərbaycan Prezidenti İran şirkətlərini Azərbaycanda aparılan böyük quruculuq işlərinə dəvət etdi. İşğaldan azad olunmuş bölgələrdə dünyanın bir çox ölkələrinin şirkətlərinin fəaliyyət göstərdiyini deyən A.Səmədovun sözlərinə görə, təbiidir ki, ən yaxın qonşumuz kimi İranın da burda olması normal olardı: “Çox təəssüf ki, müəyyən qüvvələr öz fəaliyyətləri ilə, səsləndirdikləri bəyanatlarla həm dostluq, qardaşlıq münasibətlərimizə zərbə vurublar, həm də iqtisadi əməkdaşlığın səviyyəsini qaldırmağa imkan verməyiblər. Azərbaycan Prezidenti İran şirkətlərini Azərbaycanda aparılan quruculuq işlərinə dəvət etdi, ümid edək ki, onlar yaxın zamanda bu işlərdə yaxından iştirak edəcəklər. Azərbaycan qeyd etdi ki, uzun illərdir ki, mədəni əlaqələrimizdə də ciddi problemlər var, dövlətlər qarşılıqlı olaraq xeyli müddətdir mədəniyyət günləri keçirmirlər. Bu da təbiidir ki, münasibətlərimizdə müəyyən qədər soyuqluğa gətirib çıxarır. Azərbaycanda İran mədəniyyətinə böyük qayğı, hörmət, diqqət var, eyni münasibət İran əhalisi arasında Azərbaycana qarşı daim göstərilib və belə bir qarşılıqlı səfərlərin də daha sıx keçirilməsinə ehtiyac var. Ümid edək ki, yaxın zamanlarda Azərbaycanda İran mədəniyyəti günləri, İranda Azərbaycan mədəniyyəti günləri keçiriləcək. Layihələr çoxdur, iqtisadi əməkdaşlığın perspektivləri çox böyükdür. Ancaq bunun üçün ilk növbədə təxribatçı qüvvələr kənarlaşdırılmalıdır, onların qızışdırıcılıq etməsinə imkan verilməməlidir, “Zəngəzur dəhlizinin” açılmasında İran maneəyə çevrilməməlidir. Bu dəhlizin 10 noyabr 2020-ci il bəyanatına uyğun olaraq açılması təmin olunmalıdır. İmzalanmış sənəd var və çox təəssüf ki, bunun icrasına İran mane olur. Bu da təbiidir ki, münasibətlərimizə təsir göstərir. 3+3 platformasının daha aktiv fəaliyyətininə gəlincə, çox təəssüf ki, Moskvada və Tehranda keçirilən görüşlərdən sonra bu platforma artıq fəaliyyətini davam etdirməyib və Türkiyədə nəzərdə tutulan görüş uzun müddətdir keçirilmir. Ancaq bu platformanın aktivləşməsi bölgə dövlətlərinin hamısının xeyrinədir. Prespektivlər çox böyükdür, bunun üçün isə təxribatçı qüvvələrin qarşısının alınması lazımdır. Prezident Pezeşkian bu qüvvələrin aşağılarda olduğununu qeyd etdi. Çox təəssüf ki, İran hakimiyyət strukturlarında təkcə aşağı səviyyələrdə belə təxribatçılar yoxdur, ən yuxarı səviyyələrdə də Azərbaycan İran münasibətlərinə və bu münasibətlərin yaxşılaşmasına mane olan qüvvələr var, prezident Pezeşkianın da bu qüvvələri təhlükəsizləşdirmək imkanları o qədər böyük deyil. Ancaq ən azından iqtisadi və mədəni əlaqələrimizi mümkün qədər inkişaf etdirməliyik, sıxlaşdırmalıyıq. Çünki bu hər iki ölkənin maraqlarına cavab verir. Ümid edirik ki, prezident Pezeşkianın səfəri bu münasibətlərimizin inkişafında öz rolunu oynayacaq”.
İradə SARIYEVA
