Abutalıb Səmədov: “Aydın olan əsas məsələ odur ki, ABŞ Azərbaycanın əhəmiyyətini anlayır və Azərbaycanla münasibətləri daha da sıxlaşdırmaq qənaətinə gəlib”
Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibəsində bir sıra məsələlərə yer verib. Prezident Əliyev eyni zamanda Azərbaycanın ABŞ-ın yeni rəhbərliyindən gözləntilərini bəyan edib. Azərbaycan Prezidenti bildirib:
“Çıxışımda dediyim kimi, biz ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası və Azərbaycan arasında münasibətlərin pisləşməsindən məyusluq hissi keçirmişdik. Onların mövqeyi bizim milli maraqlarımıza ədalətsiz yanaşmadan ibarət idi. Buna görə biz Tramp administrasiyası dövründə ABŞ ilə münasibətlərimizin və güclü tərəfdaşlığımızın yenidən qurulmasına çox nikbin baxırıq.
Lakin qonşu zalda bəzi insanlar var ki, onlar nikbin olmaq əvəzinə daha çox məyusdurlar. Bu da təbiidir, çünki hər bir ölkənin öz maraqları var. Hər bir siyasətçinin öz baxışları var. Mən ümid edirəm ki, burada, bu Forumda ideyaların toqquşması baş verəcək və bu da forumu uğurlu edəcək".
Tramp hökumətindən nə kimi addımlar gözləyə bilərik ki, bu ümidləri doğrultsun?
“Azərbaycanın ABŞ-la yaxınlaşmaq imkanı daha çoxdur”
"Alyans" Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, siyasi ekspert Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, Bayden adminsitrasiyası bir çox məsələlərdə olduğu kimi, Cənubi Qafqaza münasibətdə də son dərəcə yanlış siyasət yürüdüb. “Onlara elə gəlir ki, Ermənistan antirus bəyanatları verməklə, KTMT-nin işində iştirak etməməklə, üzvlük haqqını dayandırmaqla və digər addımlarla Rusiyanı zəiflədə bilər. Bu səbəbdən, prezident Bayden və onun yaxın ətrafı Azərbaycana qarşı ədalətsiz siyasət yeridirdi, Ermənistanı bütün məsələlərdə dəstəkləməyə çalışırdı. Hətta son nəticədə Ermənistanla strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd də imzaladılar. Təbiidir ki, dünyanın super gücünün rəhbərinin bu mövqeyi münasibətlərimizə çox ciddi şəkildə təsir etdi, ABŞ sülh danışıqlarından kənarda qaldı. Çünki artıq tərəfsizliyini itirmişdi və vasitəçi ola bilməzdi. Baydendən fərqli olaraq, Tramp ilk növbədə Amerikanın iqtisadi maraqlarını önə çəkir və ABŞ vətəndaşlarının daha yaxşı yaşaması, Amerikanın bir dövlət kimi iqtisadi yüksəlişinin təmin olunması barədə düşünür, yedək dövlətlərdən uzaq olmağa çalışır. Ermənistan kimi hər dəfə Vaşinqtona yol tapıb müxtəlif məsələlərlə bağlı xahişlər edən, ABŞ-dan nəsə qoparmağa çalışan yedək dövlətləri Tramp qəbul etmir. Onlara münasibəti həddindən artıq pisdir. Elə Tramp yeni prezident seçkilərində qalib gəldikdən sonra Paşinyanın ABŞ-a uğursuz səfəri bu reallığı bir daha nümayiş etdirdi. Böyük ümidlərlə ABŞ-a səfərə getdi, hətta Trampın andiçməsini belə gözləyə bilmədi və nəticə də Ermənistan üçün son dərəcə xoşagəlməz oldu”.
A.Səmədovun sözlərinə görə, Tramp administrasiyanın dünyada sülhə verdiyi böyük əhəmiyyət, təbiidir ki, bizi çox sevindirir. A.Səmədov qeyd etdi ki, çünki Azərbaycan uzun illərdir bölgədə sülhün təmin olunması üçün ələndən gələni edir, Azərbaycan-Ermənistan sülh sazişinin baza prinsiplərini də Azərbaycan təqdim edib. “Bu illər ərzində Ermənistan prosesi nə qədər ləngitməyə çalışsa da, son nəticədə Azərbaycanın mövqeyinə gəlmək və özünün müəyyən pozucu iddialarından imtina etmək məcburiyyətində qalıb. Son günlər Ermənistanın son iki razılaşdırılmayan müddəada Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləməsi bunu bir daha sübut etdi. Orda əsas rol kimə məxsusdur? Əvvəllər olduğu kimi, müəyyən konstruktiv addımların atılmasında Ermənistanın Qərbdəki “dostları” bu məsələdə Paşinyana məsləhətmi verdi? Yoxsa Azərbaycanın rəhbərliyinin tutduğu qəti mövqemi Paşinyanı bu addımı atmağa sövq etdi? Hər iki variant mümkündür. Əsas məsələ odur ki, Tramp administrasiyasının dünyada sülhü təmin etmək istiqamətində atdığı addımlar bizdən də yan keçmədi. Bugünlərdə sülh sazişinin razılaşdırılmayan iki bəndinin də razılaşdırılması, təbiidir ki, həm bizi, həm də ABŞ-ı çox sevindirib. Şübhə yoxdur ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda ABŞ-ın maraqlarına hamıdan çox cavab verən bir dövlətdir. Çünki böyük iqtisadi potensialı var, təbii sərvətləri var, ən əsası, Azərbaycan hakimiyyəti uzun illərdir bölgədə əməkdaşlığı, iqtisadi inkişafı təmin etməyə yönəlmiş siyasət yeridir, kimlərəsə xidmət etmək, kimlərinsə maraqlarının ifadəçisinə çevrilmək xətti tutmur. Bu səbəbdən Azərbaycanın ABŞ-la yaxınlaşmaq imkanı daha çoxdur. Bu da məlumdur ki, Trampın bundan əvvəlki prezidentlik dövründə Azərbaycan 44 günlük müharibədə böyük qələbə qazandı. Ermənistanın bütün gözləntilərinə baxmayaraq, Tramp administrasiyası ermənilərin mövqeyində dayanmadı. Bu səbəbdən öz ağır məğlubiyyətlərində Ermənistan təmsilçiləri həm Rusiyanı, həm ABŞ-ı kəskin şəkildə günahlandırırdılar. Bir özlərindən başqa, demək olar ki, günahı hamıda görürdülər. Ancaq anlamaq istəmirdilər ki, ABŞ-ın o dövrdəki lideri Ermənistanın işğalçı siyasətini qəbul etmir və anlayır ki, Azərbaycanın işğal altında olan əraziləri azad olunmalıdır. Əgər bu sülh yolu ilə alınmırsa, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri icra olunmursa, deməli, başqa çıxış yolu qalmır.
Trampın Yaxın Şərq üzrə təmsilçisinin bugünlərdə Putinlə görüşdən dərhal sonra Bakıya gəlməsi də çox mühüm hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Burda hansı danışıqlar aparılıb, hansı addımların atılması barədə razılıqlar əldə olunub, bu barədə elə bir informasiya yoxdur. Aydın olan əsas məsələ odur ki, ABŞ Azərbaycanın əhəmiyyətini anlayır və Azərbaycanla münasibətləri daha da sıxlaşdırmaq qənaətinə gəlib. Bu istiqamətdə atılacaq növbəti addımlar, təbiidir ki, münasibətlərimizin daha da yaxınlaşmasına xidmət edəcək. Azərbaycan bölgədə konstruktiv və cəsarətli siyasət yeridən, heç kəsə xidmət etməyə cəhd göstərməyən, öz maraqlarını hər şeydən yüksək tutan bir dövlət olaraq ABŞ-ın da maraqlarına səbəb olmaya bilməz. Tramp bu cür dövlət maraqlarını hər şeydən üstün tutan hakimiyyətlərlə əməkdaşlıq etməyə çox böyük əhəmiyyət verir. Azərbaycan bu cəhətdən də ABŞ üçün əhəmiyyətlidir. Ümid edirik ki, 907-ci düzəlişin yaxın vaxtlarda fəaliyyəti bir il dayandırılacaq və bu, Azərbaycana yönəlik çox müsbət bir addım olacaq. Tamamilə mümkündür ki, Trampın təmsilçisinin Bakı səfəri zamanı bu məsələ də onun diqqətinə çatdırılıb. Ən əsası, artıq Rusiya ilə ABŞ arasında əvvəlki səviyyədə qarşıdurma yoxdur və Azərbaycan-Ermənistan sülh sazişinin ABŞ-ın hansısa formada iştirakı ilə imzalanması Rusiyada da ciddi narazılıq doğurmayacaq. Bu da münasibətlərimizin yaxınlaşmasına öz töhfəsini verəcək”-deyə A.Səmədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
