Rəsul Cahangirli: “Reeksportdan əldə edilən böyük gəlirlər Ermənistan rəhbərliyini şirnikləndirir”
Ermənistan Avropa İttifaqına üzv dövlətlərə balıq və balıq məhsullarının ixracına başlamaq hüququ əldə edib. Belə ki, 2025-ci il martın 16-dan etibarən şirkətlərin TRACES sisteminə daxil edilməsi şərti ilə Ermənistan rəsmi olaraq bu yaxınlarda qəbul edilmiş Komissiyanın (Aİ) 2025/354 saylı Qaydasına uyğun olaraq Aİ Üzv Dövlətlərinə yüksək keyfiyyətli akvakultura balıqları və balıq məhsulları (kürü və süd) ixracına başlamaq hüququ qazanacaq.
Bu barədə Aİ-nin Ermənistandakı nümayəndəliyinin bəyanatında deyilir: “Ermənistan dənizə çıxışı olmayan ölkə olmasına baxmayaraq, Ərzaq Təhlükəsizliyi Müfəttişliyinin, eləcə də Avropa Komissiyasının Sağlamlıq və Qida Təhlükəsizliyi Baş Direktorluğundan olan həmkarlarının səyi nəticəsində yaxından izlənilən yaxşı inkişaf etmiş balıqçılıq sektoruna malikdir. Bu, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə aparan yol, qlobal miqyasda artım və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır”.
Məlum olduğu kimi, Ermənistanın nə açıq, nə də qapalı dənizə birbaşa çıxışı yoxdur. Ölkə 4 dövlətlə quru və hava sərhədinə malikdir. O cümlədən, Ermənistandan böyük çay da axmır ki, bundan gəmiçilik, balıqçılıq məqsədi üçün istifadə etmək mümkün olsun. Bircə şirin sulu qapalı Göyçə (Sevan) gölü var ki, o da balacadır. O baxımdan sözügedən göldə tutulan balıq Avropanın tələbatını necə ödəyə bilər? O üzdən, burada şübhəli hansısa məsələ var. Görünür, hansısa reeksportdan söhbət gedir. Yəni Rusiyadan balıq məhsullarının alınması və onun Ermənistan məhsulu adı altında Avropaya ixrac edilməsi. Belə bir şey ola bilərmi?
“Avropa Ermənistan üzərindən Rusiyanın balıq məhsullarını “erməni balığı” adı altında idxal etməkdə maraqlıdır”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Rəsul Cahangirli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında prinsipcə bunu istisna etmədi: “Ermənistan üçün bu cür saxta əsaslara söykənən ticarət nə ilkdir, nə də son. Ən azından ona görə ki, bununla bağlı ortada çoxsaylı faktlar var. Necə olur ki, Ermənistan kimi balaca və iqtisadiyyatı zəif olan ölkə ötən il Rusiya ilə 13 milyard dollara yaxın ticarət dövriyyəsinə malik olub? Aydın məsələdir ki, bu ticarətin böyük hissəsi reeksport hesabınadır. Məsələn, Ermənistan ərəb ölkələrinə böyük həcmdə almaz ixrac edir. Təbii ki, Ermənistanda almaz istehsal edilmir. Rusiyadan almazı ölkəyə gətirib ərəb ölkələrinə ixrac edirlər. O cümlədən, Avropadan məişət texnikası məhsullarını idxal edib Rusiyaya ötürürlər. Bir sözlə, reeksportdan əldə edilən böyük gəlirlər Ermənistan rəhbərliyini şirnikləndirir. Ona görə də indi balıq məhsullarını Avropaya ixrac etməyə girişirlər. Rusiya dünyada böyük həcmdə balıq məhsulları istehsal və ixrac edən ölkələrdən biridir. Ukrayna müharibəsinə qədər Rusiya balığının əsas idxalatçılarından biri Avropa İttifaqı ölkələri idi. Müharibədən sonra Rusiya ilə Aİ arasında münasibətlər xeyli kəskinləşib. Qurum Rusiyaya qarşı çoxsaylı sanksiyalar qəbul edib. Bu səbəbdən Ermənistan Avropanın balıq məhsullarına olan tələbatının fərqindədir. Avropa da Ermənistan üzərindən Rusiyanın balıq məhsullarını “erməni balığı” adı altında idxal etməkdə maraqlıdır. Ona görə də hesab edirəm ki, Ermənistanın TRACES sisteminə daxil edilməsinin arxasında bu məqsəd dayanır”.
Vidadi ORDAHALLI
