İranın Azərbaycandakı səfirini vaxtından əvvəl dəyişmək qərarı ətrafında müzakirələr səngimir. İran mediası İranın Bakıdakı səfiri Seyid Abbas Musəvinin səlahiyyət müddəti başa çatmadan geri çağırılmasının səbəbi haqda sensasiyalı məlumatlar yayır.
İddia edilir ki, A.Musəvinin Azərbaycan hakimiyyəti ilə yaxın münasibətləri olub və bu səbəbdən İranda hətta onun geri çağırılması üçün petisiya da başladılıb. Musəvinin Azərbaycan hakimiyyəti ilə yaxın münasibətə malik olmasının İrana hansı “ziyanlar” vurduğuna isə aydınlıq gətirilməyib.
Qeyd edək ki, İran Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyətinə vaxtından əvvəl xitam verib və onu geri çağırıb. Mediada yayılan məlumata görə, onun əvəzinə Müctəba Dəmirçi Azərbaycana səfir təyin edilib. M.Dəmirçi bundan öncə Qazaxıstan (2014-2018) və Gürcüstanda (2006-2010) diplomatik missiyanın rəhbəri, İranın Azərbaycandakı səfirliyinin ikinci katibi vəzifəsində fəaliyyət göstərib. İranın bu qəfil addımı nə ilə bağlı ola bilər?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Musəvinin Azərbaycanla yaxın olması ciddi səslənən fikir deyil: “İş burasındadır ki, Azərbaycan hakimiyyəti ölkəmizdə olan bütün səfirliklərlə eyni məsafədə, yəni mehriban, diplomatik etikaya uyğun davranışlar ortaya qoyur. Musəvinin güya daha çox Azərbaycançı olması ilə bağlı olan yanaşma doğru deyil. Ola bilər ki, bu fikirləri İranda onun qrupuna qarşı olan dairələr formalaşdırır. Musəvinin geri çağrılaraq. İranın Suriyadakı səfirinin Ermənistana, Mərkəzi Asiya ölkəsində olan səfirinin isə Azərbaycana göndərilməsini bir-birilə əlaqəsi var. İzah bundan ibarətdir ki, əvvəlcə Ermənistanla İran münasibətlərini nəzərdən keçirmək lazımdır. Suriya İran üçün arca bağça sayılır. Belə isti münasibətlərin formalaşmasında xidməti olan bir səfiri Ermənistana təyin etməklə İran lazımi mesajını verib. Demək istəyir ki, yeni səfir iki ölkəni daha da mehribsnlaşdıracaq. Mərkəzi Asiyadakı səfiri bizə gətirməklə isə enerji layihələrindəki maraqlarını təmin etməyə çalışır. Bu səfir həmin layihələrə yaxşı bələddir. Musəvinin iki ölkə əlaqələrini yaxınlaşdıran deyil, daha da uzaqlaşdıran səfir kimi tarixə düşməsinə isə qətiyyən şübhə yeri qalmır.
İranın Ermənistan və Azərbaycandakı səfirlərinin dəyişdirilməsi qərarı diplomatik missiya müddətinin başa çatması ilə bağlı rotasiya deyil, konkret siyasi məqsədlər güdür. Tehran Ermənistana münaqişə zonalarında təcrübəsi olan diplomatı səfir təyin edib. Mehdi Sübhani hazırda İranın Suriyadakı səfirliyinə rəhbərlik edir. Həmçinin, Pakistanda da işləyib. Buna görə onun Ermənistana səfir təyin edilməsi qərarı konkret mesaj idi. Tehran Cənubi Qafqaz regionunda öz siyasi kursunu daha aydın şəkildə təbliğ etmək niyyətində olduğunu açıq şəkildə bildirir”.
Xatırladaq ki, Abbas Musəvi 2020-ci ildən İranın Bakıdakı diplomatik korpusuna rəhbərlik edir. O, səfir vəzifəsindən əvvəl İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü olub. Abbas Musəvinin Bakıya gəlişindən sonra İran və Azərbaycan arasında münasibətlərdə irəliləyiş nəzərə çarpmayıb, əksinə, təmaslar daha da gərginləşib. Bu mənada yeni səfirin İran-Azərbaycan münasibətlərində fərqli kurs tutacağı ehtimal olunur.
Azərbaycana səfir göndəriləcəyi deyilən Müctəba Dəmirçili 1966-cı ildə Təbrizdə anadan olub. O, beynəlxalq münasibətlər və hüquq üzrə bakalavr, Siyasi elm üzrə magistr təhsili alıb. Dəmirçili geosiyasət üzrə fəlsəfə doktorudur. Təcrübəli diplomat indiyədək bir çox vəzifələrdə çalışıb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
