Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu”nu təsdiq edib.
Bu qanunla 1 yanvar 2023-cü ildən media subyektlərinin (audiovizual media subyektləri istisna olmaqla) öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlər, reklam gəlirləri, habelə onlara verilən müvafiq maddi yardımlar gəlir, mənfəət və sadələşdirilmiş vergilərdən, onlar tərəfindən istehsal olunan media məhsullarının təqdim edilməsi isə əlavə dəyər vergisindən 3 il müddətinə azad olunub.
Hacıbəy Heydərli: “Bu dəyişiklik həm də dövlətimizin medianın inkişafında, jurnalistlərin sosial durumunun yaxşılaşmasında olan marağının göstəricisidir”
Qəzet və saytların vergidən azad olmasının əhəmiyyəti haqqında fikir bildirən Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, “Azxeber.com” İnformasiya Portalının baş redaktoru Hacıbəy Heydərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Vergi Məcəlləsinə edilən bu dəyişiklik Azərbaycanda media subyektlərinin azad fəaliyyətinə və sağlam rəqabət mühitinin formalaşmasına gətirib çıxaracaq, eyni zamanda mətbuatımızı yad ünsürlərdən qoruyacaq: “Günün tələblərinə adekvat olan dəyişiklik, media sahəsinin sosial-iqtisadi durumuna müsbət təsir göstərəcək. Bu dəyişiklik həm də dövlətimizin medianın inkişafında, jurnalistlərin sosial durumunun yaxşılaşmasında olan marağının göstəricisidir. Hesab edirəm ki, media subyektləri də öz fəaliyyətlərini sağlam şəkildə qurmalı və dəyişikliklərdən istifadə edərək reklam bazarında mühüm yer tutmalıdır. Belə olacağı təqdirsə onların gəlirləri artacaq və nəticədə redaksiyaların öz əməkdaşlarının həyat şəraitini yüksəltməsi, sosial vəziyyətini yaxşılaşdırması baxımından müsbət dinamikaya nail olacaqlar.
Azərbaycan dövlətinin medianın inkişafı, maliyyə imkanlarının artması istiqamətində atdığı bu ardıcıl addımlar dəstəklənməlidir. Eyni zamanda bu addımlar reklamverən özəl şirkətlərə də stimul olmalı və media subyektləri ilə əməkdaşlığı artmalıdırlar”.
İlham Quliyev: “Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliyə əsasən, qəzet və saytların öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlərin…”
“Kaspi” qəzetinin baş redaktoru İlham Quliyev bildirdi ki, Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliyə əsasən, qəzet və saytların öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlərin, reklam gəlirlərinin, habelə onlara verilən müvafiq maddi yardımların gəlir, mənfəət və sadələşdirilmiş vergilərdən, onlar tərəfindən istehsal olunan media məhsullarının təqdim edilməsinin isə əlavə dəyər vergisindən 3 il müddətinə azad olunması dövlət tərəfindən mediaya edilən faydalı bir jestdir: “Bu, xüsusilə də dövlətdən maliyyə yardımı olan media subyektlərinin maddi baxımdan gəlir əldə etməsinə səbəb olacaq. Bu cür dəstək media subyektlərinin maliyyə müstəqilliyinin artmasına da müsbət təsir göstərəcək.
Bundan öncə jurnalistlərin sosial ipoteka alması istiqamətində atılan addım da təqdirəlayiq idi. Amma ümumilikdə medianın maddi mənbələrə çıxış imkanları da bir qədər artırılmalıdır. Etiraf etməliyik ki, bu gün Azərbaycanın media subyektlərinin əksəriyyəti çətin şərtlər altında çalışır, maddi-texniki bazaları çox məhduddur. Bütün bunlar sonucda peşəkarlıqla bağlı problemlərin yaranmasına səbəb olur. Buna görə də medianın maddi imkanlarının yaxşılaşdırılması bu sahədəki problemlərin həllinə, ənənəvi medianın hazırda üzləşdiyi haqsız rəqabət şəraitində ayaqda qalmasına yardımçı ola bilərdi”.
Vasif Həsənli: “Vergi güzəştlərinin ümumi dəyəri 10 milyon manata yaxın olacaq, bu o deməkdir ki…
Demokrat.az xəbər portalının baş redaktoru Vasif Həsənli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, Azərbaycanda qəzet və saytlara verilən maddi yardımlar vergilərdən azad olundu. Bu, cənab Prezidentin təsdiqlədiyi Vergi Məcəlləsinə dəyişiklikdə öz əksini tapıb: “Hesab edirəm ki, bu qərar bütövlükdə mediamız üçün ciddi nəfəslik olacaq. Artıq qəzet və saytlara verilən maddi yardımlar vergidən azad edildi. Əslində, bu gözlənti illərdir Azərbaycan mediasında var idi. İstər uzaq 90-cı illərdə, istərsə indi media dövlətdən vergi güzəştlərinin edilməsini istəyirdi. Məsələ zaman-zaman gündəmə gəlmişdi, ancaq hər dəfə nələrsə, yaxud kimlərsə bu müsbət işin qarşısına "daş" qoyurdu. Halbuki, vergi güzəştləri indiyə qədər tətbiq olunsaydı, mediamız daha sürətlə inkişaf edərdi. Dünya təcrübəsi də təsdiq edir ki, mediada peşəkarlıq təminatdan daha çox asılıdır, maliyyə təminatı normal olan redaksiyalar daha peşəkar fəaliyyətə üstünlük verir, gəlir əldə etmək üçün “sarı mətbuat” olmaq yolunu tutmur, eləcə də həm qanuna, həm jurnalistika prinsiplərinə zidd yollara baş vurmurlar. İndi bunu, illərin gözləntisini Medianın İnkişafı Agentliyi həyata keçirmək istəyir. Bu qərarı hər kəs alqışlamalıdır. Bu, mediada başlayan və artıq müsbət effektini gördüyümüz islahatların tərkib hissəsidir. İslahatlar bir-birini tamamlayan iki kateqoriyada həyata keçirilir. Birincisi, medianın peşəkarlaşması, neqativ halların aradan qaldırılmasıdır.
“Media haqqında” qanunun qəbulu ilə bütün media sektoru – çap və onlayn media qanunvericiliklə tənzimləndi. Bu, dövlətin onlayn mediaya yardım ayırmasını təmin etməklə yanaşı, həm də qanunvericilikdən kənarda qalan bu sahəni reketçiliyin oylağına çevrilməsinin qarşısı alındı.
Bununla yanaşı, medianın peşəkarlaşması məqsədilə, mütəmadi təlimlərin keçirilməsinin də effekti böyükdür. Bu təlimlərdə peşəkar fəaliyyətlə yanaşı, media subyektlərinin maliyyə mənbələrinin tapılması, biznes planının hazırlanması kimi əhəmiyyətli tədris prosesi həyata keçirilir. İkincisi, medianın təminatı istiqamətində mühüm işlər görülür. Bura dövlətin ayırdığı maliyyə dəstəyinin ədalətli bölgüsündən tutmuş sıravi jurnalistlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına qədər çoxvektorludur. Əvvəllər dövlətin media subyektlərinə dəstəyi yalnız bəlli qrupları əhatə edirdisə, Medianın İnkişafı Agentliyi bu prosesdə ədaləti bərpa etdi, xüsusilə maliyyə imkanları az, potensialı böyük olan media orqanlarına dəstəyi təmin etdi. Nəticə etibarilə hazırda media sahəsində vaxtilə daha qabarıq olan oliqarxiya ciddi şəkildə arxa plana keçir, ön planda peşəkarlıqdır. MEDİA-nın maliyyə yardımı ayırdığı media orqanlarından əsas tələbi əməkdaşlarının əmək haqlarının rəsmi şəkildə edilməsidir ki, bu, həm bu sahədə uzun illərdir mövcud olan “qara mühasibatlığı”n aradan qalxması və vergi qaçaqmalçılığının qarşının alınması ilə nəticələnir, həm də jurnalistlərin gələcək təminatında rol oynayır. Bununla yanaşı, jurnalistlərə güzəştli ipoteka almaq şəraitinin yaradılması da illərdir bu sahədə külüng vuran insanlar üçün inqilabi qərardır. Media Reyestrinin yaradılması bu prosesin nizamlı qaydada həyata keçirilməsi üçün əhəmiyyətli addımdır. MEDİA Agentliyinin qısa dövrlük fəaliyyətində həyata keçirdiyi işlərin sayı kifayət qədər çox və əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan Azərbaycan mediasına vergi güzəştlərinin edilməsi ilə bağlı son qərar da inqilabi addımdır. Artıq çap və onlayn mediaya müvafiq dövlət qurumu tərəfindən verilən maddi yardımlar gəlir, mənfəət və sadələşdirilmiş vergidən azad olundu. Təqribi hesablamalara görə, vergi güzəştlərinin ümumi dəyəri 10 milyon manata yaxın olacaq. Bu o deməkdir ki, dövlət media subyektlərinin çiyinlərindəki yükü öz üzərinə götürür. Bunun nəticəsinin müsbət olacağı bəllidir, çünki bu güzəştlər medianın təminatını və daha peşəkar fəaliyyətini stimullaşdıracaq”.
Aqil Camal: “Yeni qərar medianın effektli fəaliyyəti və gələcək iqtisadi inkişafı üçün zəruri addımlardan biridir”
“Türküstan” qəzetinin baş redaktoru Aqil Camal bildirdi ki, Azərbaycanda media orqanlarının mənfəət, gəlir və sadələşdirilmiş vergidən azad edilməsi reallıqdan doğan bir addımdır. Təəssüf ki, illərdir müstəqil medianın özünü tənzimləməsilə təşəbbüslər olsa da, hələ də Azərbaycanda media əsaslı şəkildə öz ayaqları üzərində dayana bilmir: “Bu hal həm televiziya, həm sayt, həm də qəzetlərə aiddir. Məlumdur ki, reklam sahəsində gələn gəlir olduqca aşağıdır. Bu da medianı digər mənbələrdən asılı hala salır. Digər mənbələrdən əldə edilən yardım isə vergi və bəzi ödənişləri edilməsinə tətbiq olunurdu. Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, yeni qərar medianın effektli fəaliyyəti və gələcək iqtisadi inkişafı üçün zəruri addımlardan biridir”.
Günel CƏLİLOVA
