Azərbaycan Ordusunun parlaq tarixi qələbələrindən olan şanlı Aprel döyüşlərindən yeddi il ötür. 2016-cı ilin aprelində Ermənistan silahlı qüvvələrinin qoşunların təmas xəttində ardıcıl təxribatlarına cavab olaraq keçirilmiş əks-əməliyyat zamanı qazanılmış tarixi Zəfər Azərbaycan Ordusunun qələbə əzmini bir daha göstərdi.
Aprelin 1-5-də baş vermiş, ordumuzun qələbəsi ilə nəticələnən döyüşlər Vətən müharibəsinin ilkin məşqi və tarixi Zəfərə aparan yol idi.
Həmin il aprelin 2-də Ordumuz düşməni ağır məğlubiyyətə uğradaraq, Füzuli, Cəbrayıl və Ağdərə rayonlarının işğal altındakı ərazilərinin 2 min hektardan çox hissəsini azad edib. Həmçinin minlərlə hektar ərazi Azərbaycan Ordusunun tam nəzarətinə keçib. Nəticədə dördgünlük döyüşlər zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin birləşmələri Goranboy rayonuna və Naftalan şəhərinə təhlükə yarada biləcək Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklərini azad etdi, Füzuli rayonu istiqamətində yerləşən, geniş ərazini nəzarətdə saxlamaq imkanı verən strateji əhəmiyyətli Lələtəpə yüksəkliyinə nəzarəti ələ keçirdi. Həmçinin aprel döyüşləri nəticəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ağdərə-Madagiz istiqamətində yolların nəzarətdə saxlanılmasını təmin etdi.
Aprel döyüşləri şanlı Vətən müharibəsində böyük Zəfərə gedən yolda mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Yeddi il əvvəl bu döyüşlərdə düşmən üzərində qazanılan hərbi uğurlar Silahlı Qüvvələrimizin şəxsi heyəti üçün mühüm döyüş təcrübəsi oldu. Bu döyüşlər həm də Azərbaycan Ordusunda düşmən mövqelərini və onların potensialını öyrənməyə imkan yaratdı. Məhz bu təcrübəni İkinci Qarabağ müharibəsində uğurla tətbiq edən ordumuz düşmənə qəti zərbə vuraraq torpaqlarımızı işğaldan azad etdi.
Ümumilikdə, Aprel döyüşlərində əldə olunan uğurların Vətən müharibəsi gedişində hərbi əməliyyatların uğurla aparılmasında nə kimi rolu oldu? Həmin döyüşlərdə ələ keçirilən bir sıra strateji əhəmiyyətli yüksəkliklərin Vətən müharibəsində nə kimi rolu oldu?
“Aprel döyüşlərində yeni silahlar və sistemlər döyüş tətbiqindən keçirildi, ordu real döyüş təcrübəsi aldı”
Məsələyə münasibət bildirən Birinci və İkinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, hərbi ekspert Nazim Bayramovun fikrincə, zaman keçdikcə Aprel döyüşlərinin 2020-ci ildə əldə etdiyimiz qələbəmizin təməlində dayanması daha aydın görünür: “Aprel döyüşləri ciddi hərbi-siyasi nəticələrinə görə bir müharibəyə bərabərdir. Aprel qələbəmiz torpaqlarımızın işğalının başında dayanan “Qarabağ klanı”nın Ermənistanda 20 il sürmüş hakimiyyətdən devrilməsinə və Rusiyanın Ermənistanı geosiyasi forpostu olaraq itirməsinə gətirib çıxardı. Bununla bərabər, Ermənistan cəmiyətində Qarabağla bağlı “dəyərlərin” devalvasiyası başlandı. Bu faktorların cəmi 2020-ci ildə düşmənə qalib gəlməyimiz üçün əlverişli şərait yaratdı. Hərbi cəhətdən Lələtəpənin və Talış ətrafı yüksəkliklərin alınması ilə ordumuz gələcək hücum əməliyatları üçün çox mühüm platsdarmlar əldə etmiş oldu. Bu yüksəkliklər bizdə olmasaydı, 2020-ci ildə istər Cəbrayıl, istər Suqovuşan istiqamətlərində düşmən müdafiə xəttini yarmaq çox daha çətin və baha başa gələrdi. Eyni zamanda, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Qarabağda düşmən dərinliyində yerləşən stasionar və yeriyən hərbi obyektlərə müasir yüksəkdəqiqlikli vasitələrlə zərbələr endirdi. Yeni silahlar və sistemlər döyüş tətbiqindən keçirildi, ordu real döyüş təcrübəsi aldı. Mənəvi-psixoloji cəhətdən işğalçının illərlə bəstələdiyi “məğlubedilməz erməni döyüş ruhu” mifi aprel günlərində iflasa uğradı, əlbəttə, ilk növbədə elə ermənilərin öz gözündə. Aprel döyüşləri dünyaya nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan torpaqlarının işğalı ilə barışmayacaq, danışıqlar nəticə verməzsə, torpaqlarını hərbi yolla azad etməyə qətiyətlidir və buna qadirdir. Aprelin 2-i itirdiyi yüksəklikləri geri qaytarmaq üçün 3 gün dayanmadan hücumlar edən düşmən, çoxsaylı texnika və canlı qüvvə itkilərinə məruz qalaraq, heç nəyə nail ola bilmədi. Artıq aprelin 5-i Sarkisyan Moskvanın vasitəsilə Azərbaycana atəşkəs rejiminin bərpası üçün yalvardı. Necə ki, 2020-ci il noyabrın 10-u Paşinyan bunu etdi”.
Vidadi ORDAHALLI
