ABŞ-ın Dövlət katibi Blinkenin bu günlərdə Senatın beynəlxalq komissiyası qarşısında Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri barədə hesabatında səsləndirdiyi bəzi fikirlər diqqətçəkici və hətta təəccüblüdür.
Bunu “Bakı-Xəbər” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Aydın Quliyev öz Facebook səhifəsində yazıb.
A.Quliyev daha sonra yazır:
Cənab Blinken Azərbaycan Prezidenti və Ermənistan baş naziri ilə yaxınlarda görüşdüyünü və gəldiyi təəssüratlara görə, tərəflərin sülh sazişi imzalamağa çox yaxın olduqlarını deyib. Beləliklə, dövlət katibi çox yaxınlarda sazişi imzalamaq üçün unikal şans olduğunu qətiyyətlə söyləyib. Bu zaman Blinken heç bir konkret əsaslar gətirməyib və tərəflərin sazişə indi niyə bu qədər yaxın olduqlarını sübut etməyib.
Ancaq əslində Ermənistanın bu günkü davranışları onun sülh sazişinin "düz dibində" olması ilə bağlı deyilənlərə sadəcə nağıl xarakteri verir. Məgər cənab Blinken bilmir ki, sülhə hazır olan tərəf tək Prezident Əliyevdir? Məgər unudulub ki, hələ dekabrın sonuna kimi saziş imzalamağın mümkünlüyünü ilk dəfə ötən ilin noyabrında İlham Əliyev deyib? Bəs saziş niyə imzalanmadı? Axı Azərbaycan bunu həqiqətən istəyir. Blinken nə əcəb unudub ki, ötən il dekabrın 7-də Moskva görüşünü pozan elə məhz Ermənistan oldu? Həmin görüşdə saziş mətni üzərində iş getməli idi. Götürək elə bu il fevralda Münhendə Blinkenin özünün də iştirakı ilə keçirilmiş Əliyev-Paşinyan görüşündə deyilmiş məsələləri... Elə oradaca Blinken demişdi ki, biz XİN başçılarını görüşdürə bilərik. Bəs harda qaldı görüş, cənab Blinken? Münhendə Azərbaycan Prezidenti Blinkenin yanında "Laçın yolunda nəzarət-buraxılış məntəqəsi qurmaq" ideyası vermişdi. İdeyanın nəyi pisdir ki... Bölgədə sabitlik olsun deyə hərbi eskalasiyanı artıran silah-sursatın Xankəndinə daşınmasının qarşısını almaq üçün bundan ideal hansı yol var ki... Ancaq cənab Blinken təəssüf ki, hələ bu günə qədər Laçın yolunda nəzarət-buraxılış məntəqəsi barədə ideyaya heç nə deməyib, üstəlik Laçın yolunun guya blokadada olduğu barədə erməni yalanlarına uymuş durumdadır. Onun Senatdakı hesabatında bu xüsusda dediyi sözlər də çox təəccüblüdür. Erməni mediasının yazdığına görə, Blinken deyib ki, mən Azərbaycana Laçın yolundakı blokadanı götürməsi üçün təzyiq göstərirəm. Məhz belə yazılıb - təzyiq göstərirəm. Hələlik məlum deyil ki, Blinken həqiqətən bu ifadəni işlədib, ya "təzyiq edirəm" ifadəsi növbəti erməni uydurmasıdır. Hər halda ABŞ Blinkenin dilindən erməni mediasının təqdim etdiyi fikrin həqiqi ifadəsində maraqlı olmalıdır. Ancaq həqiqətən Blinken belə fikir işlədibsə, çox təəccüblü və yolverilməzdir. Azərbaycana niyə təzyiq göstərilməlidir? Məgər Laçın yolunda blokada var? Axı bizim Prezidentimiz İlham Əliyev Blinkenlə ən yaxın günlərdə telefon danışığında aydın ifadə etdi ki, Laçın yolunda baş verənlər səbəb yox, nəticədir, onun nəticəsidir ki, Ermənistan 10 noyabr sənədinin maddələrini icra etmir, Azərbaycanın ərazilərinə qanunsuz hərbi yüklər daşıyır, hərbçilərin qanunsuz rotasiyasını həyata keçirir, hələ də Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində Ermənistanın 10 minlik ordusu saxlanılır. Prezident Əliyev bu faktları Blinkenə ona görə dedi ki, Laçın yolundakı aksiyanın mahiyyəti düzgün və qərəzsiz anlaşılsın. Əgər prezidentimizin dediyi həmin faktlar olmasaydı, Laçın yolunda aksiyalara heç bir lüzum qalmazdı. Ancaq təəssüf ki, Blinken bu faktlara ciddi baxmaqdansa, yenə də "blokada" nağıllarına uydu.
Blinken oxşar təəccüblü mövqeyini sülh sazişinə münasibətində də göstərir. "Biz çalışırıq ki, sazişin imzalanması ilə münasibətlərin normallaşmasına töhfə verək, etnik ermənilərin hüquqları və müdafiəsi, sərhədlərin delimitasiyası da bura aiddir". Bunlar Blinkenin fikirləri idi. Məgər dövlət katibi bilmir ki, sülh sazişi ilə etnik ermənilərin hüquqları bir-birinə dəxli olmayan və ayrılıqda müzakirə olunmalı məsələlərdir? Məgər dövlət katibi bilmir ki, Ermənistanın sülh sazişini pozmağa yönəlik əsas fəaliyyət üsullarından biri məhz Qarabağ ermənilərinin hüquqlarının müzakirəsini beynəlxalq mexanizm halına gətirməkdir? Məgər Blinken bilmir ki, Azərbaycan Prezidenti bunu qəti olaraq rədd edir və Qarabağ ermənilərinin hüquqlarına sırf Azərbaycanın daxili müzakirə mövzusu kimi baxır?!... Blinken bilmir ki, Ermənistan etnik ermənilərin hüquqları ilə bağlı beynəlxalq mexanizm xülyasından imtina etmədikcə, sülh sazişinin imzalanması nağıl olaraq qalacaq?!...
Fikrimcə, Blinkenin Ermənistanın saziş imzalamağa çox yaxın olması barədə bəyanatı blefdən başqa bir şey deyil. O bilməmiş deyil ki, Ermənistan sülh imzalamaq iradəsindən hələ çox uzaqdadır. Ancaq Ermənistanın da sülhə yaxın olduğunu bəyan etməklə sadəcə siyasi gediş edir, Ermənistanın sülh pozuculuğundan diqqət yayındırır, Ermənistanın da guya Azərbaycan qədər sazişə yaxın və maraqlı olduğu qədər qeyri-real görüntü yaratmaq istəyir. Bunu niyə edir? Xüsusilə indiki şəraitdə ABŞ Dövlət katibinin bu gedişinin xüsusi mənası və taktiki hədəfi var. Hədəf nədir? Məlumdur ki, rəsmi Moskva hazırda Bakının və İrəvanın nazirlər və zirvə görüşlərinin təşkili üzərində intensiv iş aparır, hər hansı nəticə olmasa da, bu görüşlərin baş tutmasına çalışır və Azərbaycan-Ermənistan normallaşmasında təşəbbüsün azacıq da olsa Qərbin əlinə keçməsinə imkan vermək istəmir. Blinken məhz bu anda öz taktikasını oyuna daxil edir, Kremlin Azərbaycan və Ermənistan liderlərini görüşdürməyə çalışdığı ərəfədə bütün dünyaya bəyan edir ki, Azərbaycanla bir səviyyədə Ermənistan da saziş imzalamağa çox yaxındır. Artıq kombinasiya hazırdır, nəticəsiz Moskva görüşü baş tutandan sonra bəyan ediləcək ki, Ermənistan hazır idi və onu sazişdən çəkindirən Moskva oldu...
Açıq görünür ki, yalnız Azərbaycan Prezidenti sazişə hazır və iradəli olduğu halda, guya Ermənistanın da sülh istəməsi kimi geosiyasi təqdimat oyunu aparılır... Belə mövqe isə heç də münasibətlərin normallaşmasına və sazişin yaxın zamanlarda imzalanmasına doğru aparmır. Əksinə, yenə "həmin ox, həmin koordinat"... Ermənistanın böyük suçlarının bir hissəsini Azərbaycanın üstünə transfer etməklə "suçların yenidən bərabərləşdirilməsi" kimi köhnə oyun davam etdirilir... Bu çirkin planların yeganə dürüst oyunçusu isə yenə Azərbaycan olaraq qalır...
Tahir TAĞIYEV
