Kredit kartlarından imtina edənlərin sayı artır

Tarix: 13.05.2015 / 03:20
Bölmə: İqtisadiyyat

Plastik kartlarla bağlı vəziyyətin təhlili bu sahədə olduqca maraqlı bir durumun yarandığını göstərir. Söhbət ondan gedir ki, son aylar ərzində bir neçə bankın yeni kredit kartı məhsullarını istifadəyə verməsinə baxmayaraq, kredit kartlarının sayında azalma sürətlənir. Mərkəzi Bankın məlumatlarından belə bəlli olur ki, cari ilin fevral-mart aylarında kredit kartlarının sayı 41 min ədəd azalıb. Yanvar ayının sonunda sayı 1 milyon 322 min ədədə çatan kredit kartları martın sonunda 1 milyon 281 min ədədə düşüb.
Fevralda kredit kartları 3 min ədəd, martda isə 38 min ədəd azalıb. Açıqlanan məlumatlardan o da bəlli olur ki, martda, kredit kartlarından fərqli olaraq, ödəniş kartlarının ümumi sayı artaraq 6 milyon 32 min ədəddən 6 milyon 38 min ədədə yüksəlib. Artımın səbəbi sosial və digər kartların sayının artmasıdır.
Ekspertlər hesab edir ki, kredit kartlarının sayının azalması əhalinin bank kreditlərinə marağının tədricən aşağı düşməsilə bağlıdır. Eyni zamanda, belə kreditlərdə faizlər bəzən nağd şəkildə götürülən kreditlərə nisbətən daha yüksək olur. Elə bu da kredit kartlarına marağı azaldan əsas faktorlar sırasında yer alır. Bu gedişlə kredit kartlarının sayının daha da azalması istisnalıq təşkil etmir.
Kredit kartlarının əsas mənfi cəhətlərindən biri odur ki, ondan istifadə edərkən limiti aşmaq mümkün olur və bu da banklara əlavə faizlərin ödənilməsi deməkdir. Nəticədə müəyyən miqdarda vəsait karta borc kimi yazılır. Bu səbəbdən indi müştərilərin çoxu belə kartlardan istifadəni arxa plana atır. İqtisadçı-ekspertlər deyir ki, nağd pul olmadığı üçün əksər hallarda plastik kart sahibləri öz xərclərini proqnozlaşdıra bilmir və ödəmə qabiliyyətindən daha çox vəsait xərcləyir. Çünki onlara kredit açılır və kartda pul olmadıqda belə ödəniş etmək imkanı olur. Bu isə sonda problemə yol açır. Məsələn, Türkiyədə aparılan araşdırmalar göstərir ki, kredit götürən şəxslərin 60%-i limitdən artıq istifadə etdiyindən külli miqdarda borc yaranıb. İqtisadçılar Azərbaycanda da belə bir problemin yaranacağını istisna etmir. Elə bu səbəbdən kredit kartlarından istifadə səviyyəsi aşağı düşür. Təbii ki, azalmanın başqa səbəbləri də var. Ekspertlər kredit kartı alanların sayının azalmasını Mərkəzi Bankın tələbilə bankların müştərilərdən iş yerindən arayış tələb etməsi ilə də əlaqələndirir. Əvvəllər banklar ticarət və əyləncə mərkəzlərində kredit kartlarını yalnız şəxsiyyət vəsiqəsilə paylayırdısa, indi bunu edə bilmir. Digər tərəfdən, banklar belə kartları pulsuz versələr də, müştəridən sığorta pulu adı ilə vəsait alırlar. Bu sığorta haqqının müəyyənləşməsi vətəndaşları kredit kartlarından istifadə etməkdən uzaqlaşdırır. Halbuki, Qərb ölkələrində belə kartlar pulsuz olmaqla yanaşı, sığorta haqqı da olmur. Azərbaycanda isə, bunun əksinə olaraq, yuxarıda qeyd edildiyi kimi, kredit kartlarından istifadə edərkən istifadə xərcləri ilə yanaşı, eyni zamanda açılan limitə görə faiz də hesablanır. Hesab edilir ki, banklar ya limit xərcini almalıdır, ya da saxlanma xərcini. Amma Azərbaycanda kommersiya bankları hər iki ödənişi tələb edir. Ekspertlərin fikrincə, bütün bunlar vətəndaşların plastik kartlara, o cümlədən kredit kartlarına marağının azalmasına səbəb olur. Vəziyyət nağdsız ödənişlərin də miqdarına təsirsiz ötüşmür.
Məlumdur ki, Azərbaycanda kart sahibləri kartdan daha çox nağd vəsait çıxarmaq üçün istifadə edir. Nəticədə kredit kartları vasitəsilə həyata keçirilən əməliyyatların sayı sürətlə azalır. Bu isə bank müştərilərinin ümumi sayına da təsirsiz ötüşmür. Onu da qeyd edək ki, ötən ilin noyabr ayından başlayaraq bankların müştərilərinin sayı azalır. Maraqlıdır ki, son dövrlərdə müştərilərin depozit hesabları da azalır. Banklar isə müştərilərinin sayının azalmasını qətiyyən istəmir. Lakin kredit kartları ilə bağlı vəziyyət indi fərqli bir durumun yarandığını göstərir. Bu vəziyyətdə banklar müştərilərinin sayının azalmasının qarşısını almaq üçün taksit kratlarına daha çox önəm verir. Lakin taksit kartları da problemsiz deyil. Araşdırmalar onu da göstərir ki, vətəndaşlar əksər hallarda taksit kartları ilə alış-veriş edərkən xərclədikləri vəsaitləri geri qaytarmalı olduqlarını unudurlar. Bir çox hallarda kredit kartlarındakı vəsaitlər lüzumsuz, lazım olmayan istiqamətlərdə xərclənir. Problemli kreditlərin yaranmasında taksit kartlarının payının getdikcə artması məhz vətəndaşların kartlardan səmərəli istifadə ilə bağlı məlumatsız olmaları ilə əlaqələndirilir. Onu da qeyd edək ki, aprel ayının 1-nə kredit təşkilatlarının vaxtı keçmiş kreditləri ümumi kreditlərin 5,9%-ni təşkil edib. Qeyd edək ki, bu göstərici mart ayının 1-də 5,5%-ə bərabər olub. Ümumilikdə isə problemli kreditlərin artımı 7% təşkil edir. İlin əvvəlinə vaxtı keçmiş kreditlərin ümumi kreditlərdə payı 5,2%, keçən ilin müvafiq dövründə isə 5,4% olub.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 04.04.2026 / 13:40

Türkiyəli nazir Zəngəzur dəhlizinin istifadəyə verilməsi ilə bağlı müddət açıqladı

Tarix: 04.04.2026 / 13:19

İcbari tibbi sığorta bazarı kiçilib

Tarix: 03.04.2026 / 19:26

Avropadan enerji böhranı ilə bağlı qorxunc etiraf - yanacaq satışı məhdudlaşdırıla bilər...

Tarix: 03.04.2026 / 15:11

Taksi avtomobillərinə sığorta haqları üzrə xüsusi əmsallar tətbiq ediləcək

Tarix: 03.04.2026 / 11:51

Problemli kreditlərin təhlükələri artmaqda davam edir...

Tarix: 03.04.2026 / 10:15

Azərbaycan neftinin qiyməti 141 dolları keçdi...

Tarix: 02.04.2026 / 14:55

Auditin inkişaf mərhələləri: uyğunluqdan strateji tərəfdaşlığa və etimada gedən yol...

Tarix: 02.04.2026 / 12:58

Müharibə başlayandan Türkiyənin 60 ton qızılı hara yox oldu?..

Tarix: 02.04.2026 / 10:57

Mərkəzi Bank inflyasiya gözləntilərini açıqladı...

Tarix: 02.04.2026 / 10:23

Azərbaycanın da iştirak etdiyi böyük enerji platforması qurulur

Tarix: 01.04.2026 / 19:07

Əvvəlki illərdə ÜDM artımı 7 faizə yaxın idi, indi isə...

Tarix: 01.04.2026 / 17:11

Rusiyada ətlə bağlı böyük təhdid yaranıb…

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 04.04.2026 / 15:54

Azərbaycan 5 ildən çoxdur mina problemi ilə təkbaşına mübarizə aparır...

Tarix: 02.04.2026 / 19:15

Putin etiraf etdi - “Qarabağın tanınması KTMT-nin siyasətini dəyişdi”...

Tarix: 02.04.2026 / 17:35

Hörmüzdən sonra Bab əl-Məndəb boğazı da bağlana bilər – qlobal neft böhranı daha da dərinləşəcək...

Plüralizmin inkişafı Azərbaycanda sosial rifaha və sabitliyə müstəsna töhfələr verir