Böyük Britaniyanın ən yüksək rütbəli hərbi zabiti dənizin dibi ilə gedən rabitə və internet kabellərinə Rusiya tərəfdən yeni təhlükə ola biləcəyi barədə ciddi xəbərdarlıq edib. Baki-xeber.com xəbər verir ki, Britaniya Hərbi Hava Qüvvələri üzrə müdafiə qərargahının rəisi general Stuart Persik bildirib ki, Rusiya rabitə və internet kabelləri üçün təhlükə yarada bilər.
O, Moskvanın dəniz dibinə döşənmiş dünya internet kabellərini qoparacağı halda yer üzünün fəlakətlə üzləşəcəyinə dair xəbərdarlıq edib. Generalın sözlərinə görə, rabitə xətlərinin qorunması Britaniya və NATO-nun prioritetləri olmalıdır.
O, sualtı kabellərin kəsildiyi və ya zədələndiyi halda, iqtisadiyyatın dərhal və fəlakətli şəkildə zərbə alacağını vurğulayıb.
S.Persik, Rusiyanın hərbi dəniz qüvvələrini, həm nüvə, həm də adi sualtı qayıq və gəmilərini modernləşdirməsinə diqqət çəkib və okeanların dibindəki rabitə xətlərinin qorunması missiyasının NATO üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu anlamağın "çox-çox əhəmiyyətli" olduğunu deyib.
Dənizin dibi ilə çarpaz gedən kabellər ölkələri və qitələri birləşdirir.
“Policy Exchange” beyin mərkəzinin son hesabatına görə, dünyanın sualtı şəbəkəsi təqribən 213 müstəqil kabel sistemindən ibarətdir. Kabellərin üzunluğu 877,121 km-ə çatır.
Hesabatda bildirilir ki, bu xətlər hər hansı bir dövlətə aid olmadığı üçün beynəlxalq hüquqda onların güclü mühafizəsi də nəzərdə tutulmayıb. Hərçənd ki, qlobal rabitənin 97 faizi və gündəlik 10 trilyon dollara çatan maliyyə əməliyyatları okeanların altındakı kabellər vasitəsilə aparılır.
“Policy Exchange”, çox sayda kabel sisteminin potensial risq altında olduğunu bildirir: "Dəniz altındakı xətlər günümüzün infrastruktur sisteminin əsas hissəsi, müasir həyatımız və rəqəmsal iqtisadiyyat üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Ancaq bunun mühafizəsi çox zəifdir, düşmən dövlətlər və terrorçuların hücumuna qarşı müdafiəsizdir".
Keçmiş NATO Avropa Müttəfiq Qüvvətləri Yüksək Komandiri, admiral Ceyms Stavridis isə bildirir ki, dünya iqtisadiyyatının bel sütununu səmadakı peyklər deyil, okeanın dibindən keçən kabellər və borular təşkil edir. Stavridis, Çin, İran və Rusiyadan gələ biləcək təhdidlərə qarşı xəbərdar edib və bildirib ki, ehtiyatda saxlanacaq daha çox "qara kabellər" olmalıdır. O qeyd edib ki, NATO lazım gəldiyi təqdirdə okeanlardakı kabel sistemini müdafiə etməyə hazır olmalıdır.
Ümumiyyətlə son dövrlər Rusiyanın sualtı kommunikasiya xətlərini kəsməsi, zədələməsi və ya "oğurlaması"na dair narahatlıqlar artmaqdadır. BBC-nin müdafiə üzrə eksperti Conatan Bilin fikrincə, müdafiə və kəşfiyyat rəisləri Rusiyanın nəinki sualtı fəaliyyətini artırmasından, eləcə də onun qeyri-ənənəvi asimmetrik müharibəyə hazır olduğundan ehtiyat edirlər.
Rusiyanın Şimali Atlantikada xüsusilə, GİUK-də (Qrenlandiya, İslandiya və Böyük Britaniya) sualtı fəaliyyəti xeyli artırdığı müşahidə olunur. Britaniyanın, şübhəsiz ki, daimi müşahidə üçün kifayət qədər gəmi, sualtı qayıq və təyyarəsi yoxdur. Böyük Britaniya yalnız növbəti onillikdə yeni dəniz patrulu təyyarələri alacaq, lakin indi sualtı qayıqları izləmək üçün NATO-nun təyyarələrinin köməyinə güvənməlidir.
Hərbçilər sualtı kommunikasiyaya təhlükə ola biləcək ölkələr arasında təkcə Rusiyanın deyil, həmçinin Çin və İranın da adını çəkirlər.
Onu da qeyd edək ki, keçən il bir gəmi Britaniya ilə Normand adalarını birləşdirən üç ədəd İnternet kabelini kəsmişdi, nəticədə adalarda İnternet və telefon rabitəsi problemi yaranmışdı.
İnternet XXI əsrdə həyatın hərəkətverici yeniliyi olsa da, dünya 160 il əvvəldən bir-birinə "qoşulmağa" başlayıb. 1830-cu illərdə ilk teleqraf siqnalı veriləndən "sualtı" kabel çəkilişi başlanıb. 1850-ci illərdə Britaniya və Fransa arasında artıq kabel əlaqəsi var idi.
