Elmin Nuri: “Universitetlərin maliyyə müstəqilliyinə nail olması üçün elm-sənaye, elm-innovasiya və elm-biznes əlaqələrinin inkişaf etməsi vacibdir”
Ali təhsil hər bir gəncin gələcək həyatına istiqamət verən əsas faktorlardan biridir. Azərbaycanda ali təhsil almaq istəyən minlərlə gənc bu yolda müxtəlif çətinliklərlə üzləşir. Onlardan biri, bəlkə də ən əsası universitetlərdə təhsil haqqının yüksək olmasıdır.
Son dövrlər Azərbaycandakı bir sıra ali təhsil müəssisələri təhsil haqlarını artırmağa başlayıblar. Müşahidələr göstərir ki, yeni tədris ilindən bəzi dövlət və özəl universitetlərdə təhsil haqqı 15-20 faiz civarında bahalaşacaq. Universitet rəhbərlikləri bu qərarı dəyişən sosial-iqtisadi tələblər, təhsil xidmətlərinin maya dəyərinin yüksəlməsi və infrastrukturun yenilənməsi ilə əsaslandırır. Ancaq onu da qeyd edək ki, xarici ölkələrdə universitetlər təhsil haqqı hesabına deyil, özü-özünü maliyyələşdirir. Bizdə isə əksinədir, yalnız təhsil haqqını qaldırmaqla ayaqda qala bilirlər, bu isə çoxlu sayda ailənin dolanışığına, gənclərin ali təhsil almamasına səbəb olur.
Maraqlıdır, ölkədə fəaliyyət göstərən ali təhsil ocaqları niyə özü-özünü təmin edə bilmir?
“Azərbaycan universitetləri dünyanın nüfuzlu ali təhsil müəssisələrindən fərqli olaraq, hələlik özünü maliyyələşdirmə imkanına malik deyil”
Təhsil eksperti Elmin Nuri “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Azərbaycan universitetləri dünyanın nüfuzlu ali təhsil müəssisələrindən fərqli olaraq, hələlik özünü maliyyələşdirmə imkanına malik deyil: “Universitetlərin maliyyə müstəqilliyinə nail olması üçün elm-sənaye, elm-innovasiya və elm-biznes əlaqələrinin inkişaf etməsi vacibdir. Əgər bu mexanizmlər qurularsa, ali məktəblər əmək bazarında və biznes sektoruna öz məhsulları və daxili potensialları ilə çıxış edərək büdcələrini formalaşdıra bilərlər. Dünyanın tanınmış universitetləri məhz belə mexanizm sayəsində büdcələrini təmin edir və bu vəsaitlər orada çalışan alimlərin, tədqiqatçıların və laboratoriya işçilərinin maaşlarını qarşılamağa kifayət edir. Bəzi hallarda təhsil haqlarının artırılması universitetlərdə tətbiq olunan yeniliklərin və təkmilləşmələrin maliyyələşdirilməsi üçün zəruri olur. Təbii ki, bu vəziyyət valideynlərin maddi yükünü artırır. Lakin məsələyə daha dərindən baxdıqda və universitet rəhbərləri ilə ünsiyyətdə haqlı məqamların olduğunu görmək mümkündür. Bu xərclərə müəllim heyətinin saxlanması, infrastrukturun təkmilləşdirilməsi, təhlükəsizlik və digər əlavə ehtiyaclar daxildir. Bəzi hallarda tələbəyə sərf olunan vəsait ondan alınan təhsil haqqını da üstələyir. Bu isə universitetləri təhsil haqlarını artırmağa məcbur edir. Bəzən isə bu artımlar əsaslı səbəblərlə yox, lüzumsuz hallarda tətbiq oluna bilər. Universitetlər öz potensiallarını inkişaf etdirmədikcə və tələbəyə yalnız gəlir mənbəyi kimi yanaşdıqda, bu prosesin dəyişməsi real görünmür”.
Günel CƏLİLOVA
