Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu başlayır...
Bu gün Azərbaycanı dünyada diqqət mərkəzinə gətirən əsas cəhətlərdən biri ölkəmizin ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlərdir. Qeyd olunan xüsusda son 10 il ərzində Azərbaycanın atdığı addımlar indi beynəlxalq aləmdə də təqdir olunur. Digər tərəfdən, həmin tədbirlərin fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də onların yenə qlobal miqyasda dialoq qurulmasına, ziddiyyətli məsələlər ətrafında razılıqlar əldə edilməsinə mühüm töhfələr verməsidir. Bəziləri birbaşa Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçən həmin tədbirlər artıq dünyada ziddiyyətlərin dialoq yolu ilə aradan qaldırılmasında önəmli nailiyyətlərlə də yadda qalıb.
Belə tədbirlərdən biri də Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumudur. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, mayın 4-dən 6-dək Bakı IV Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna (ÜMDF) ev sahibliyi edəcək. Forum çərçivəsində beynəlxalq tərəfdaşlarla birgə ümumilikdə 40-dək sessiya və tədbir keçiriləcək. Bu sessiyalar insan təhlükəsizliyi, davamlı inkişaf, miqrasiya, mədəniyyətlər və dinlərarası dialoq, ekstremizmə qarşı mübarizə, qaçqın və miqrantlara münasibət, gənclərin və təhsilin mədəniyyətlərarası dialoqda rolu, ərzaq təhlükəsizliyi mövzularını əhatə edəcək. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin beynəlxalq əməkdaşlıq şöbəsinin müdiri, ÜMDF-nin Təşkilat Komitəsi və beynəlxalq işçi qrupunun katibi Vasif Eyvazzadə bildirir ki, tədbirə beynəlxalq miqyasda maraq kifayət qədər böyükdür: "IV Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun yüksək səviyyəli tədbirləri BMT tərəfindən həm onların televiziyası, həm də internetdə canlı yayımlanacaq. Bu ilk hadisədir ki, bilavasitə BMT-nin tədbiri olmasa da, BMT vasitəsilə canlı yayım təmin ediləcək".
Onu da xatırladaq ki, Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2008-ci ildə irəli sürülmüş "Bakı prosesi" təşəbbüsü çərçivəsində təşkil olunur. Bu mənada "Bakı prosesi"nin özünün də dünya üçün vacib əhəmiyyət kəsb etdiyini xüsusi vurğulamaq lazım gəlir. Qısaca olaraq qeyd edək ki, "Bakı prosesi" dünya xalqları və mədəniyyətləri arasında qarşılıqlı hörmət və anlayışı, əməkdaşlığı, dialoqu təşviq edən platformaları, layihələri birləşdirən bir çağırışdır. Təsadüfi deyil ki, "Bakı prosesi" çərçivəsində ilk dəfə 2008-ci il dekabrın 2-3-də paytaxtımızda təşkil olunmuş Avropa Şurasına üzv dövlətlərin mədəniyyət nazirlərinin "Mədəniyyətlərarası dialoq Avropa və onun qonşu regionlarında davamlı inkişafın və sülhün əsasıdır" mövzusunda konfransına Azərbaycanın təşəbbüsü ilə ilk dəfə olaraq 10 İslam ölkəsi də dəvət edildi və həmin tədbirdə yeni bir formatın əsası qoyuldu. "Bakı prosesi"nin davamlılığını təmin etmək məqsədilə 2009-cu il oktyabrın 13-15-də Bakıda keçirilmiş İslam ölkələrinin mədəniyyət nazirlərinin VI Konfransına yenə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə, İslam ölkələri ilə yanaşı, 10-dan artıq Avropa dövləti dəvət olundu. Azərbaycan tərəfindən atılan bu addımlar beynəlxalq tədbirlərin iştirakçılarının tərkibinin müəyyənləşdirilməsinə yeni ənənələr gətirdi. Konfransın ilk günü tədbirdə iştirak etmiş Avropa Şurasına üzv dövlətlərlə İslam Konfransı təşkilatına üzv dövlətlər arasında "Mədəniyyətlərarası dialoq" mövzusunda "dəyirmi masa" keçirildi və birgə kommünike qəbul edildi.
2010-cu ildən isə bu regional təşəbbüs qlobal hərəkata çevrilməyə başladı. Həmin il sentyabrın 23-də BMT Baş Məclisinin 65-ci sessiyasında İlham Əliyev tərəfindən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun keçirilməsi təşəbbüsü elan edildi. Nəticə etibarilə 2011-ci il aprelin 7-9-da Bakıda ilk Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu yüksək səviyyədə təşkil edildi. UNESCO, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı, Avropa Şurası, Avropa Şurasının Şimal-Cənub Mərkəzi, İSESCO kimi beynəlxalq təşkilatlar Forumun təşkilində əsas tərəfdaş kimi çıxış etdilər. Forum iştirakçıları konseptual əsaslar, idarəetmə, siyasətə dair müxtəlif aspektlərdə mədəniyyətlərarası dialoq məsələlərini müzakirəyə çıxararaq bu istiqamətdə zəruri addımların atılmasını diqqət mərkəzinə gətirdilər. Bunun ardınca Forumun iki ildən bir təşkili və Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tədbirin əlaqələndirici qurumu müəyyən edilməsi ilə bağlı Azərbaycan Prezidenti 2011-ci il mayın 27-də müvafiq fərman imzaladı. Həmin fərmana uyğun olaraq "Çoxmədəniyyətli dünyada sülh şəraitində birgə yaşamaq" şüarı altında 2013-cü ilin mayında Bakıda sayca İkinci Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu keçirildi. Forumun əsas tərəfdaşları qismində yenə də UNESCO, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı, Avropa Şurası, Avropa Şurasının Şimal-Cənub Mərkəzi, İSESCO, BMT-nin Dünya Turizm Təşkilatı kimi beynəlxalq qurumlar çıxış etdi. 2015-ci il mayın 18-19-da Azərbaycan yenə həmin təşkilatları və dövlətləri bir araya gətirərək üçüncü Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunu təşkil etdi. "Müştərək təhlükəsizliyimiz üçün mədəniyyətləri paylaşaq" devizi altında keçirilən Forumun kifayət qədər maraqlı proqramı da ona beynəlxalq miqyasda xüsusi maraq yaratdı. Burada mədəniyyətlərarası dialoqun bütün sahələrdə inkişaf tendensiyaları, müasir qlobal çağırışlar, dini-ideoloji qarşıdurmalar, mədəni və sosial transformasiyalar fonunda ümumbəşəri dəyərlərin qorunması istiqamətində vacib müzakirələr təşkil olundu.
İndi Azərbaycan növbəti Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna ev sahibliyi edir. Bu, dünya xalqları arasında dialoqun təşviqi və inkişafında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Onu da nəzərə alaq ki, Azərbaycan həm İslam dövlətləri, həm də Qərb ölkələri ilə dostluq və əməkdaşlıq edir. Elə bu da Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun təşkilində Azərbaycanın əsas təşəbbüskar qismində çıxış etməsinə əlavə üstünlüklər qazandırır. Bakıda keçirilən bu forumlar da mədəniyyətlərarası dialoq, sülh, əməkdaşlıq, irqi və dini dözümsüzlük hallarının aradan qaldırılması kimi məsələlərin müzakirəsi baxımından dünyada çox yüksək qiymətləndirilir. Digər tərəfdən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu kimi qlobal layihənin növbəti dəfə də Azərbaycanda reallaşması ölkəmizin mədəniyyətlərarası dialoqa yeni töhfələr verməsi ilə müşayiət olunacaq.
Tahir TAĞIYEV
