Züriyə Ruslanqızı: “Laçında qurulan bu üçtərəfli dialoq Cənubi Qafqazda təkqütblü təsir modellərinə alternativ olan müstəqil və güclü texno-strateji blokun əsasını qoyur”
Mayın 28-də Laçında keçirilən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın və Pakistanın Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərifin Zirvə görüşündə prezidentlər tərəfindən diqqət çəkən fikirlər bəyan edilib.
Azərbaycan Prezidenti üçtərəfli Zirvə görüşündə üç qardaş ölkə arasında bir sıra sahələrdə, o cümlədən də rəqəmsal imnovasiyalar, süni intellekt və kosmik texnologiyalar sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri barədə danışıb. Prezident İlham Əliyev deyib: “Biz, həmçinin, rəqəmsal innovasiyalar, süni intellekt və kosmik texnologiyalar kimi yeni əməkdaşlıq sahələrini araşdırmalıyıq”.
Bu istiqamətlərdə nə kimi perspektivlər var?
“Türkiyənin hərbi texnologiyalarda, Pakistanın məlumat elmlərində təcrübəsi, Azərbaycanın xidmət sahəsində institusional bazası bu əməkdaşlığı real və effektiv edir”
Politoloq Züriyə Ruslanqızı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, 28 may-Respublika Günü çərçivəsində Laçında keçirilən Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan Zirvə görüşü təkcə siyasi rəmz deyil, həm də yeni geosiyasi və texnoloji transformasiyanın başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir: “Bu zirvə Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü və strateji baxışının nəticəsi olaraq, regionda artıq güc mərkəzi kimi çıxış edən bir üçlük arasında koordinasiyalı gələcək quruculuğuna işarə edir. Zirvə çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin xüsusi vurğuladığı istiqamətlər - rəqəmsal innovasiyalar, süni intellekt və kosmik texnologiyalar bu əməkdaşlığın yalnız diplomatik və hərbi deyil, həm də yüksək texnoloji təmələ söykəndiyini göstərir. Bu, Azərbaycanın texnoloji tərəfdaş kimi öz rolunu genişləndirmək niyyətində olduğunu və artıq öz siyasi müttəfiqləri ilə yeni sahələrdə ortaq güc yaratmaq strategiyasını həyata keçirdiyini göstərir. Rəqəmsal sahədə əməkdaşlıq bir neçə xətt üzrə inkişaf edə bilər: startap ekosistemlərinin birləşdirilməsi, elektron hökumət platformalarının koordinasiyası, rəqəmsal təhlükəsizlik və 5G texnologiyalarında birgə standartların yaradılması. Bu, həm texnoloji müstəqilliyə, həm də regionda informasiya suverenliyinə xidmət edən ciddi strateji addımdır”.
Z.Ruslanqızı vurğuladı ki, süni intellekt sahəsində əməkdaşlığın əsas istiqaməti isə dövlət idarəçiliyində, səhiyyə və təhsil sahələrində AI əsaslı sistemlərin tətbiqi, eyni zamanda təhlükəsizlik və milli müdafiə məqsədilə AI texnologiyalarının inkişafı ola bilər: “Türkiyənin hərbi texnologiyalarda, Pakistanın məlumat elmlərində təcrübəsi, Azərbaycanın xidmət sahəsində institusional bazası bu əməkdaşlığı real və effektiv edir. Kosmik texnologiyalar sahəsində isə “Azərkosmos”, “TÜBİTAK” və Pakistanın SUPARCO agentlikləri arasında mümkün əməkdaşlıq təkcə texnoloji deyil, eyni zamanda strateji əhəmiyyət daşıyır. Kosmosdan müşahidə sistemlərinin inkişafı, peyk məlumatlarının paylaşılması və yeni nəsil peyklərin ortaq hazırlanması regionun öz peyk gücünə sahib olmasını təmin edə bilər”.
Z.Ruslanqızı qeyd etdi ki, bu zirvə həm də Azərbaycanın regional liderlik strategiyasının davamıdır. “Şuşa Bəyannaməsindən sonra Laçın Zirvəsi yeni bir mərhələni – texnoloji və strateji modernləşmə mərhələsini başladır. Bu həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik müstəvisində Azərbaycanın mövqelərini gücləndirir. Görünən odur ki, Azərbaycan artıq yalnız regional məsələlərin deyil, qlobal texnoloji suverenliyin də tərəfidir. Bunu diplomatik ritorikadan çıxarıb real layihələrə çevirən isə Prezident İlham Əliyevin liderliyi, Türkiyə və Pakistanla strateji harmoniyasıdır. Laçında qurulan bu üçtərəfli dialoq Cənubi Qafqazda təkqütblü təsir modellərinə alternativ olan müstəqil və güclü texno-strateji blokun əsasını qoyur” - deyə Z.Ruslanqızı bildirdi.
İradə SARIYEVA
