Fuad İbrahimov: “Biz nəqliyyat dəhlizlərini daha da genişləndirə bilərik”
Budapeştdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət Başçıları Şurasının qeyri-rəsmi iclasında çıxış edən Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Türk dövlətləri ilə nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığımız güclənir:
“Son illər ərzində Azərbaycanda nəqliyyat infrastrukturuna - avtomobil yollarına, dəmir yolu xətlərinə, dəniz limanına, gəmiqayırma zavoduna, hava nəqliyyatına böyük həcmdə sərmayələr qoyulmuşdur. Nəticədə, açıq dənizlərə çıxışı olmasa da, Azərbaycan Avrasiyanın nəqliyyat-logistika mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Türkiyә vә Mәrkәzi Asiya dövlәtlәrinin Azәrbaycan üzәrindәn tranzit keçәn daşımalarının hәcmi 2024-cü ildә 11 milyon ton təşkil etmişdir. Qonşu ölkələrlə yeni əməkdaşlıq formatları yaratmış, müştərək müəssisələr qurmuşuq. Orta Dəhlizin bir hissəsi olan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun daşıma qabiliyyəti keçən il Azərbaycanın vəsaiti hesabına 5 milyon tona çatdırılmışdır”.
Belə görünür ki, türkdilli dövlətlərin Avropa ilə nəqliyyat daşımalarında Azərbaycanın rolu daha da artacaq.
“Çünki ən elastik və zaman nöqteyi-nəzərindən uyğun dəhliz Orta Dəhlizdir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun fikrincə, Azərbaycanın Orta Asiya ilə Avropa arasında yükdaşımalarda rolu birmənalı şəkildə artmaqdadır: “Həyata keçirilən böyük nəqliyyat layihələrinin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan nəqliyyat habına çevrilsin. Bunu da çox gözləməyə ehtiyac qalmadı. Ölkəmiz Şimal-Cənub, Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşib. Bu, nəzəriyyədən praktikaya çevrilib. Ümumiyyətlə, son illər aktuallaşan Orta Dəhlizlə bağlı biz iki istinad nöqtəsini götürə bilərik. Onlardan biri Çin-Avropa ticarət marşrutudur. Ancaq bu gün nəzərə almaq lazımdır ki, Orta Dəhliz, eyni zamanda Şərq-Qərb dəhlizindən başqa Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi də Azərbaycandan keçir. Həmçinin bu iki dəhliz ölkəmizdə inteqrasiya olunur. Üstəlik, Çin təkcə Qazaxıstan üzərindən daşımaları həyata keçirmir. Orta Dəhlizin bir qolu Qırğızıstan-Özbəkistan-Türkmənistan üzərindən bağlanır. Ona görə də biz nəqliyyat dəhlizlərini daha da genişləndirə bilərik. Çünki daşınan yüklərin həcmi artır. Təkcə Çinlə Avropa ticarət dövriyyəsinin həcmi 750 milyard dollardır. O üzdən, həmin yüklərin əhəmiyyətli hissəsi Azərbaycan üzərindən keçsə, biz tranzit ölkəsi olaraq bundan böyük qazanc əldə edəcəyik. Eyni zamanda nəqliyyat xəttinin keçdiyi digər region ölkələri bundan qazanacaqlar. Çünki ən elastik və zaman nöqteyi-nəzərindən uyğun dəhliz Orta Dəhlizdir. Burada bizim əsas göstəricilərimiz texniki buraxma, yükaşırma qabiliyyətini artırma imkanlarından sadəcə olaraq şaxələnmə yolu ilə artıraraq isdifadənin mümkünlüyünü genişləndirməkdir. Bu nöqteyi-nəzərdən biz tək Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti ilə yox, eyni zamanda İran üzərindən, yaxın gələcəkdə Zəngəzur dəhlizi üzərindən daşımaları həyata keçirəcəyik. Bütün bu dəhlizlərin imkanlarını nəzərə alaraq biz maksimal şəkildə bu imkanları genişləndirməliyik. Nəzərə almaq lazımdır ki, bütün Mərkəzi Asiya ölkələri Azərbaycan üzərindən daşımalarda maraqlıdır. Çünki ən qısa yol ölkəmiz üzərindən keçir”.
Vidadi ORDAHALLI
