Yanvarın 11-də Moskvada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə erməni baş nazir Nikol Paşinyan arasında görüş keçiriləcək. Bu iddia ilə Ermənistan mediası çıxış edir. Erməni mediası yazır ki, Moskvadan İrəvana nümayəndə heyəti gəlib və məqsəd 11 yanvar görüşünə hazırlıq aparmaqdır. Əgər görüş olacaqsa, bu, Azərbaycanın qələbəsi ilə başa çatan 44 günlük müharibədən sonra iki ölkə rəhbərinin ilk təması olacaq: “Əliyev masaya qalib, Paşinyan məğlub tərəf kimi əyləşəcək və diqtə edən də Azərbaycan Prezidenti olacaq. Görüşün gündəliyi gizli olaraq qalır. Böyük ehtimalla, Ermənistan Azərbaycanın hansısa böyük şərtini qəbul edəcək və bu informasiya gecə yarısı, insanların yatdığı vaxt erməni ictimaiyyətinə açıqlanacaq. Ermənistanın gündəmini yenə də İlham Əliyev müəyyən edəcək”.
Göründüyü kimi, ölkə başçılarının görüşü ilə bağlı xəbərləri yalnız erməni mediası tirajlayır. Belə görüşün olma ehtimalı nə dərəcədə realdır və Azərbaycanın Paşinyanla müzakirə etməyə hansısa mövzusu qalıbmı?
“Moskvada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə erməni baş nazir Nikol Paşinyan arasında görüşün keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimalı mən qəbul edirəm”
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu məlumat məhz Ermənistan mediasi tərəfindən tirajlanır: “Bu günlərdə Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun İrəvana səfərini də erməni mediası yanvarın 11-də Moskvada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə erməni baş nazir Nikol Paşinyan arasında keçiriləcək görüşün detalları haqqında razılaşma ilə əlaqələndirməyə çalışıb. Digər tərəfdən isə, Rusiya baş nazirinin müavininin İrəvana səfəri erməni mediasında daha çox iki ölkənin iqtisadiyyat və energetika, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı, koronavirusa qarşı mübarizə sahələrində əməkdaşlığın müzakirəsi xəbərlərilə geniş işıqlandırılır. Amma Ermənistan Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidməti xəbər paylaşıb ki, Paşinyan və Overçuk Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətlə bağlı məsələləri, həlak olanların cəsədlərinin və hərbi əsirlərin dəyişdirilməsi, həmçinin Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin gündəliyində duran geniş məsələləri müzakirə ediblər. Bütün bu məsələlər dərin ziddiyyətdən xəbər verir. Yanvarın 11-də Moskvada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə erməni baş nazir Nikol Paşinyan arasında görüşün keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimalı mən qəbul edirəm. 3 gün davam edən Tovuz döyüşləri və 44 günlük müharibədə Azərbaycanın qələbəsi, Ermənistanın isə kapitulyasiyasından sonra iki ölkə rəhbərinin ilk təmasına hələlik zərurət yoxdur. Məsələ ondadır ki, noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında imzalanan Qarabağda hərbi əməliyyatların bitməsi və atəşkəs barədə birgə bəyanatdan sonra sənəddə əksini tapan bir sıra bəndlər həyata keçib, bir sıra bəndlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı addımlar atılsa da, bu addımları qənaətbəxş hesab etmək olmaz, bir sıra məsələlər isə ümumiyyətlə həll olunmayıb. Atəşkəs razılaşması əsasında Ağdam, Kəlbəcər və Laçın əraziləri döyüşsüz və insan itkisi olmadan işqaldan azad edildi, sülhməramlılar 40 mindən çox ermənini Ermənistandan Dağlıq Qarabağa qaytardı. Bundan başqa, Rusiya sülhməramlıları minatəmizləmə, kommunikasiya xətlərinin bərpası, humanitar yardım və tibbi xidmətlə bağlı ermənilərə xidmət göstərir.
Bu günlərdə Ağdamda fəaliyyətə başlayacaq Rusiya-Türkiyə birgə mərkəzində türk və rus hərbçilər atəşkəsə birgə nəzarət edəcək. Kəlbəcər, Zəngilan, Qubadlı və Laçın istiqamətində sərhədlərin delimitasiyası yekunlaşmaq üzrədir, bu günlərdə isə Qazaxın 7 kəndi və Naxçıvanın Sədərək rayonunun Kərki kəndinin qaytarılması baş tutmalıdır”.
Ekspertin sözlərinə görə, noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Erməniustan arasında imzalanan atəşkəs bəyanatından sonra sənəddə əksini tapan, lakin həyata keçirilməyən bəndlərdən biri Qarabağdakı erməni silahlıları məsələsidir: “Üçtərəfli razılaşmaya əsasən, rus sülhməramlılar ərazini erməni silahlılarından təmizləməlidir. Müharibədən iki aya qədər vaxt keçməsinə baxmayaraq, silahlılar hələ də ordadır. Müxtəlif mənbələrdən yanvarın 10-na qədər Qarabağdakı silahlar və silahlıların tərkisilah edilməsi prosesinin başa çatması haqqında məlumatlar gəlsə də, proses ancaq mülki əhalidəki silahların toplanması kimi izah edilir. Qarabağdakı erməni silahlıların bölgədən çıxarılması prosesinin gecikməsi onunla izah edilir ki, silahlı qruplaşmalar Ermənistana tabe deyil, lakin biz sülhməramlıların birbaşa öhdəliyi olan silahlı qruplaşmaların təmizlənməsi öhdəliyinə də canfəşanlığı müşahidə etmirik. Əksinə, sülhmramlıların nəzarətində olan bölgədə qanunsuz hərbi qruplaşmaların mobilləşməsi istiqamətində çağırışların şahidi oluruq”.
Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə erməni baş nazir Nikol Paşinyan arasında ehtimal olunan görüşdə müzakirə olunacaq məsələlərdən birinin məhz bu olacağını söyləyə bilərik: “Məsələ ondadır ki, Azərbaycan Baş Prokurorluğunun birinci Qarabağ müharibəsi və Vətən müharibəsində törətdiyi cinayətlərə görə haqqında axtarış verdiyi şəxslər sərbəst hərəkətdədirlər. Bu, qondarma qurumun rəhbəri qismində 44 günlük müharibəyə başçılıq etmiş Araik Arutunyan və Xocalı qətliamında iştirak edən Vitali Balasanyandır. Hər iki şəxs Azərbaycan hüquq-mühafizə orqanlarına təhvil verilməlidir”.
Ekspertin sözlərinə görə, hələlik keçiriləcəyi ilə bağlı yalnız şayiələrin dolaşdığı görüş baş tutarsa, qeyd edilən detallar ətrafında müzakirələrin aparılacağı istisna olunmur.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
