Folklorşünas alimlər Avropa Oyunlarının "Ceyran və Nar" rəmzindəki dərin mənaları təhlil edir

Tarix: 02.12.2014 / 07:18
Bölmə: Gündəm

Muxtar İmanov: "Bu iki elementin tandem kimi təqdim edilməsində heç bir qəribəlik yoxdur, əksinə, təbiilik daha çox nəzərə çarpır"

"Biri floramızın, digəri isə faunamızın nadir incilərindəndir"

Azərbaycan folkloruna yaxşı bələd olanlar floramıza aid olan nar meyvəsinin, o cümlədə faunamızın bənzərsiz heyvan növlərindən olan ceyranın ölkəmizdə nə qədər populyar olduğunu bilməmiş deyillər.
Folkloru ona görə xatırlatdıq ki, ölkəmizin qədim mədəni irsini təbliğ edən nağıllarda, xalq dastanlarında nardan və ceyrandan çox danışılır. Bu iki nümunəyə onlarla mahnı, şeir həsr edilib. Digər aspektən isə nar birlik, bütövlük rəmzi kimi qiymətləndirilir. Ceyran isə gözəlliyin təcəssümü sayılır. Onun Azərbaycanla assosiasiya olunması da təsadüfi deyil. Çünki Azərbaycanın da təbiəti, iqlimi, mətbəxi və s. özündə gözəlliyin ehtiva edir.
Təsadüfi deyil k, Bakıda keçiriləcək 2015 Avropa Oyunlarının simvolu Ceyran və Nar seçilib. Onlar ilk dəfə olaraq keçiriləcək idman tədbirinin rəsmi simvolları kimi təqdim edilib.
Azərbaycanın təbiətindən və irsindən ruhlanaraq, Ceyran və Nar ölkənin qürurlu tarixini və ümidverici gələcəyini əks etdirir. Bu cütlük Bakı 2015-in təbliğatında brend rolunda çıxış edərək bütün dünyada birinci Avropa Oyunlarının simvoluna çevrilərək ölkəmizi daha da tanıdacaq.
Azərbaycanın gənclər və idman naziri, Bakı 2015-in baş icraçı direktoru Azad Rəhimov deyib: "Bütün dünyaya Ceyran və Narı təqdim etməyə olduqca şadıq və ümid edirik ki, onlar birinci Avropa Oyunları həyəcanını özlərində əks etdirə biləcəklər. Bakı 2015-in simvolları kimi onlar Azərbaycanda yeni nəsil idman azarkeşlərini ruhlandıracaq, həyəcanlandıracaq və əyləndirəcəklər. Onlar qarşıdan gələn aylar ərzində şəhərimizdə və ölkə ərazisində son dərəcə aydın şəkildə görünəcəklər".
Hesab etmək olar ki, Ceyran qonaqlara Azərbaycanın zəngin irsinə nəzər salmağı təklif etməklə oyunların mədəniyyət elçisi olacaq. Qafqaz dağlarından tutmuş Xəzər dənizinin sahillərinədək Ceyran qonaqlara ölkə boyu bələdçilik edəcək və onlara Azərbaycanın gözəlliklərini nümayiş etdirəcək.
Ceyran ölkədə təbii gözəlliyin, zərifliyin və saflığın simvolu və Azərbaycanda qorunan heyvan növlərindən biridir.
Nar günəşi sevən, Azərbaycanda bitən meyvə növüdür. Həyat eşqi və enerji ilə aşıb-daşan Nar yeni idman növlərində iştirak etməyi sevir və Avropa Oyunları tədbirinə qoşulacaq.
Bu iki elementin tandem şəklində simvol olaraq təqdim edilməsi ölkəmizin təbliğində nə kimi rol oynayacaq?
Azərbaycan Mili Elmlər Akademiyası Folklor İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, filologiya elmləri doktoru Muxtar İmanov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, bizim folklorumuzda, nağıllarımızda, rəsm nümunələrimizdə istər nar, istərsə də ceyranla bağlı çoxlu nümunələr var: "Bu elementlərin adına istər yazılı, istərsə də şifahi ədəbiyyatımızda rast gələ bilərik. Toğrul Nərimanbəyovun əsərlərində narın əksi olan çoxlu sayda rəsm nümunələri var. Onun atəşlə bağlılığını nəzərə alsaq, bəlli olur ki, bizim üçün son dərəcə rəmzi məna daşıyan meyvələrdən biridir. Cünki atəş anlamı bizim qədim inanclar sisteminə aiddir.
Çeyrana gəldikdə isə, bu gözəl heyvan növünün adına da folklorumuzda çox rast gəlinir. Ceyranın ən qədim mənalarından biri qədim insanların mifoloji təfəkküründə əks olunur. Bu dünya ilə o biri dünyanı birləşdirən bir mifoloji subyekt, obraz kimi qeyd olunur. Bizim əcdadlarımız öz mifoloji sistemlərində belə obrazlar çox yaradıblar. Müasir mənada isə ceyran sürətin, hərəkətin, gözəlliyin rəmzidir. Bu, eyni zamanda, bizim tərbiyəvi obrazlarımıza aiddir. Bu iki elementin tandem kimi təqdim edilməsində heç bir qəribəlik yoxdur, əksinə, təbiilik daha çox nəzərə çarpır. Hər iki element bizim üçün doğmadır.
Məsələyə digər aspektdən yanaşanda da maraqlı faktlar ortaya çıxır. Nar heç də bütün ölkələrdə bitən meyvə deyil. Bu meyvə Azərbaycanın od, işıqla bağlılığını ehtiva edir. Gözəlliyin rəmzi olan ceyranın da əsas yaylaqları bizim meşələr olub. Biri floramızın, digəri isə faunamızın nadir incilərindəndir. Çox dəqiq və uğurlu seçimdir. Çünki bir-birini tamamlayırlar".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.11.2026 / 07:38

Dövlət Komitəsi və Metropolitendən maraqlı Zəfər Günü aksiyası - “Zəfər arzuları”

Tarix: 08.11.2026 / 07:32

Azərbaycanın Zəfər bayramı Bratislavada qeyd olundu

Tarix: 08.11.2026 / 07:15

CNN Türk Bakıdan dünyaya ZƏFƏR mesajı verdi

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...