Ölkəmizdə çap məhsullarının, qəzet və kitab kağızının bahalaşması halları müşahidə edilir. Təsəvvür edin ki, bu bahalaşma az qalır kitabçılıq və başqa çap sahələrini iflic vəziyyətə salsın. Bunu nəşriyyat və mətbəələrin özləri deyir. Nəşriyyat və mətbəələrin rəhbərləri deyirlər ki, kağız qıtlığı artır və bu da kritik vəziyyətin yaranmasına gətirib çıxarır.
Bildirilənə görə, hazırda bir ton kitab kağızının qiyməti 2 min dollardan çoxdur. Nəşriyyatlar bildirir ki, hazırkı qiymət bu vaxta qədər qeydə alınan ən fantastik qiymətdir və bu da problemlər yaradır. Onların sözlərinə görə, kitab sahəsinə tətbiq edilən ƏDV (əlavə dəyər vergisi) bu il götürülüb, amma qiymətlər azalmayıb. Baş verən bahalığın kitab çapına, onun formatına və qiymətinə də təsir etdiyi deyilir. Hətta iddialara görə, bahalıq üzündən bəzi mətbəərin sifarişləri azalıb, bu üzdən bağlanmaq ərəfəsində olan bəzi mətbəələr də var.
Şahbaz Xuduoğlu: “...Qiymətlər durmadan artır, biz onu tənzimləyə bilmirik”
“Qanun” nəşriyyatının rəhbəri Şahbaz Xuduoğlu “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ƏDV-nin ləğv olunmasına seviniblər: “Əslində, indi də buna sevinirik. Amma dünya bazarında kağızın qiyməti qalxdı, amma bu sahədə ƏDV-nin ləğv edilməsi də qiymətə təsir göstərmədi. Çünki 1 il əvvəl 1200-1300 dollara aldığımız kağızın qiyməti bu gün 2000 dolları keçib. Söhbət 1 tondan gedir. 1 ton kağızın qiyməti 2000 dollardan artıqdır. Yəni bu mənada, çox təəssüf ki, qiymətlər durmadan artır, biz onu tənzimləyə bilmirik. Amma Azərbaycanın da elə resursları yoxdur ki, kağız resursları onu tənzimləsin. Burada kağız istehsalı olmur, kitaba sərf olunan nə varsa hamısı xaricdən gəlir. Ona görə də, istər-istəməz, çox pəjmürdə şəkildə bildirirəm ki, kitabın qiyməti durmadan artır. Biz özümüz də məəttəl qalırıq, necə edək ki, qiymətlərin bu şəkildə sürətlə qalxmasının qarşısını alaq. Baxın, belə bir vəziyyət var”.
Qəşəm İsabəyli: “Burada iki-üç işbaz nəşriyyat irəli düşür”
“Şirvannəşr”in rəhbəri Qəşəm İsabəyli də bizimlə söhbətində bildirdi ki, ƏDV-nin ləğv edilməsi qəzetlər, nəşriyyatlar, naşirlər arasında səs-küy yaratdı. “Əslinə qalanda, ƏDV kağız üzərindən götürülməyib. Kağız öz qiymətindədir. Kağızı biz xaricdən alırıq. Xaricdən alınan kağızın üstündə ƏDV-si olur, biz də o kağızın ƏDV-ni xaricə ödəyirik. Yəni söhbət bundan getmir. Bunun üçün Nazirlər Kabineti qərar verməlidir, hansısa göstəriş verməlidir ki, dövlətin hesabına ƏDV götürülsün. Ancaq bu ƏDV kitabdan götürülüb. Burada da bir neçə nəşriyyat qabağa düşür. Hansı nəşriyyatların nazirliklərlə sıx əlaqəsi var və indiyə qədər də davam edir, onlarda vəziyyət normaldır. Məsələn, onların Təhsil Nazirliyi, Mədəniyyət Nazirliyi və başqa kütləvi şəkildə kitab çap edən nazirliklərlə əlaqələri mövcuddur. Dərslik çap edən nəşriyyatlar öz kitablarını vətəndaşlara satanda ƏDV tətbiq etmir. Vətəndaşlar müəyyən xeyir əldə edirlər. Amma naşirlərə bunun kütləvi halda faydası yoxdur. Burada iki-üç işbaz nəşriyyat irəli düşür. O nəşriyyatlar ki 10-15 ildir tenderləri udur, qalib gəlir, onlar irəli düşürlər”.
Q.İsabəyli həmçinin qeyd etdi ki, kağızın bahalaşması bu sahədə ciddi problemlər yaradır.
İradə SARIYEVA
