Müasir əmək bazarının öz tələbləri, hətta deyərdik ki, çox ağır şərtləri var. İnsanlar bu bazarda iş tapmaq üçün mütləq mənada onun qaydalarına uymalı, tələblərinə cavab verməlidir. Heç şübhəsiz, bu prosesdə dövlətin də xüsusi strategiyası olmalıdır ki, vətəndaş bunu əlində tutalğac edə bilsin. Əhalinin davamlı savadlanması, yeni əmək bazarına inteqrasiya etməsi üçün dövlət tərəfindən davamlı işlər görülür və planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasının 2022─2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nda əsk olunanlara görə, əhalinin davamlı savadlanması üçün “ömür boyu öyrənmək” mexanizmi yaradılacaq.
Sənəddə qeyd edilib ki, bu mexanizm əhalinin əmək bazarının tələblərinə uyğun ixtisasartırma kurslarında iştirak etməsinə və zəruri kvalifikasiyalar əldə etməsinə imkan verəcək. Nəticədə, ixtisasartırma üzrə innovativ proqramların və məzunların sayı hər il əhəmiyyətli sayda artacaq. Təhsilin bütün səviyyələrində təhsilalanlara rəqəmsal biliklər aşılanacaq.
“Bu mexanizm hazırlanıb tam işə düşdükdən sonra bunun da müsbət nəticəsini xalq, dövlət olaraq görəcəyik”
Mövzuya şərh verən tanınmış təhsil eksperti Elşən Qafarov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, dünyanın bütün inkişaf etmiş təhsil sistemlərində əlavə təhsil təhsillə paralel olaraq inkişaf edir. “Bilirsiz ki, bizdə əvvəllər Bakıda müəllimlərin təkmilləşdirilməsi institutu, Təhsil Problemləri İnstitutu vardı, eyni zamanda müəllimlər institutu fəaliyyət göstərirdi, Təhsil Problemləri İnstitutunun yerlərdə filialları mövcud idi. Əlavə təhsil təhsil sahəsində belə həyata keçirilirdi. Müəllimlər əvvəl 3 ildən bir, daha sonra isə 5 ildən bir ixtisasartırmaya cəlb olunurdular. Son on ildə isə bu məsələdə ciddi boşluqlar yaranıb və əsasən qısamüddətli onlayn təlimlərlə əlavə təhsil həyata keçirilir. Bizim təhsil qanunvericiliyimizdə (4-cü maddə) də belə bu məsələ öz əksini tapıb ki, sistemləşdirilmiş bilik, bacarıq və vərdişlərin mənimsənilməsi və əlavə təhsillə təmin edilməsi təhsil alanların ictimai həyata və səmərəli əmək fəaliyyətinə hazırlanması təhsilin əsas məqsədlərindən biridir.
24 oktyabr 2013-cü ildə Prezidentin 13 saylı sərəncamı ilə imzalanan “Təhsilin İnkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”nın 4-cü maddəsi də təhsilin vəzifəsidir”.
O qeyd edir ki, bu sənəddə də həmin məqsəd təhsil vəzifəsi kimi qoyulub. Keçən müddət ərzində əlavə təhsil sahəsində mövcud olan müəssisələrin rasionallaşdırılması, zaman göstərdi ki, doğru addım deyildi, deyən E.Qafarovun sözlərinə görə, əlavə təhsil sisteminin, şəbəkəsinin, əhatəliliyinin genişləndirilməsi təhsilin inkişafının əsas istiqamətlərindən biridir. “Cənab Prezidentin də sərəncamı ilə “2022─2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nın təsdiqlənməsi və burada əks olunan məsələlər çox müsbətdir. Bu strategiyada əhalinin davamlı savadlanması üçün “ömür boyu öyrənmək” mexanizminin yaradılmasının nəzərdə tutulnması çox doğru addımdır. Eyni zamanda iki elmi-tədqiqat universitetinin yaradılmasının nəzərdə tutulması çox müsbətdir. Düşünürəm ki, biz təhsil sahəsinə nə qədər diqqət göstəririksə, əlavə təhsilə də bir o qədər diqqət göstərməliyik. Çünki bunlar paralel getməlidir. Nəticə etibarı ilə ölkədə təhsil sisteminin inkişafının ümumdünya və Avropanın inkişaf etmiş təhsil sisteminə yaxınlaşması üçün ilk növbədə əlavə təhsilə diqqət ayırmalıyıq. Hesab edirəm ki, bu sərəncam zərurətdən yaranıb və ümumilikdə təhsilin əsas məqsədi, vəzifəsi insan kapitalı yetişdirməkdir. İnsan kapitalının yetişdirilməsi ilə bağlı onun ömrü boyu təhsilə cəlb olunması əsas faktordur. Bu sərəncam da məhz bu faktorun ciddiliyindən, zərurətindən irəli gəlir. Fikrimcə, bu xalqımız, təhsilimiz, iqtisadiyyatımız üçün faydalı bir addımdır. Bu mexanizm hazırlanıb tam işə düşdükdən sonra bunun da müsbət nəticəsini xalq, dövlət olar görəcəyik”.
E.Qafarov vurğuladı ki, müasir əmək bazarı üçün yeni peşə, ixtisas sahiblərinin hazırlanması sosial-iqtisadi həyatımıza da təsirsiz ötüşməyəcək. Yeni əmək bazarının, yeni iqtisadi platformanın, sistemin ömrü boyu savadlanma prinsipini tələb etdiyini deyən E.Qafarovun fikrincə, “Azərbaycan Respublikasının 2022─2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nın hədəfləri bizi o istiqamətə aparır.
İradə SARIYEVA
