19 iyul 2022-ci il Azərbaycan tarixində önəmli günlərdən biri kimi qalacaq. Çünki işğaldan azad edilmiş torpaqlarımıza Böyük Qayıdış prosesinə məhz həmin gündə start verildi. Otuz ilə yaxın doğma yurdlarına qovuşmaq həsrəti ilə yaşayan məcburi köçkünlərimiz sevinc göz yaşları, eyni zamanda qürurlu hisslərlə öz yurdlarına geri döndülər. Tarixi köç Zəngilan rayonunun Ağalı kəndinə 10 ailənin köçürülməsi ilə başlandı. Zamanla həmin kəndə ailələrin köçürülmə prosesi davam edəcək.
Qeyd edək ki, Ağalı kəndində reallaşdırılan layihənin icrası - yaşayış, istehsal, sosial xidmətlər, "ağıllı kənd təsərrüfatı", alternativ enerji sahələri, yəni 5 komponent üzrə aparılıb. İnşa edilən 200 evdən ibarət kəndin enerjiyə olan tələbatı yalnız alternativ enerji mənbələrindən əldə olunacaq. Bu il kənddə DOST Agentliyinin "Şərqi Zəngəzur və Qarabağ" proqramı çərçivəsində "Smart DOST" xidmət məntəqəsi də fəaliyyətə başlayacaq. Kənddə "Dost Aqropark" fəaliyyət göstərəcək. Ötən il Prezident layihənin təməlini qoyarkən məlumat verilmişdi ki, türk və azərbaycanlı sərmayədarlar tərəfindən həyata keçiriləcək "Dost Aqropark" layihəsi üç mərhələdə icra olunur. Layihənin birinci mərhələsində inzibati binalar, qapalı və yarıaçıq heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr, istirahət zonası, xidməti heyətin qalması üçün binalar tikiləcək. Kompleksdəki otlaq sahələrində 4 min baş cins qaramalın yetişdirilməsi, əkinçilik məhsulları istehsalı və digər fəaliyyətlər də həyata keçiriləcək.
Onu da bildirək ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən, məcburi köçkünlər daimi yaşayış yerlərinə qayıtdıqdan sonra üç il müddətində dövlətin onlar üçün müəyyən etdiyi sosial müdafiə tədbirlərindən yararlana biləcəklər.
“Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər vergilərdən azad edilməlidir, həmçinin, əhaliyə faizsiz kreditlər verilməlidir”
Qarabağa geri qayıdan vətəndaşların sosial tədbirlərdən yararlana bilməsi ilə bağlı fikir bildirən sosial sahə üzrə ekspert Elçin Bayramlı qeyd etdi ki, həmin ailələrə xüsusi güzəştlər tətbiq ediləcək: “Yaxşı olar ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə yaşayacaq sakinlər kommunal ödənişlərdən azad olunsun. Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər vergilərdən azad edilməlidir. Həmçinin, əhaliyə faizsiz kreditlər verilməlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bununla bağlı dövlət proqramı hazırlanmalıdır. Bəzi vətəndaşlar proqramın hazır olmasına səbri çatmadığı üçün öz yurduna qayıtmaq istəyir. Həmin şəxslərin yaşayışı üçün şərait yaradılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
