Azərbaycanda işsizlikdən əziyyət çəkənlərin çoxu, demək olar ki, müəllimlərdir. Bunun başlıca səbəbi işə qəbul üçün müraciət edən müəllim sayının çox, vakant yerlərin az olmasıdır.
Məlumat üçün qeyd edək ki, hazırda ölkə ərazisində 140 000 nəfərə yaxın müəllim fəaliyyət göstərir. Bundan başqa hər il ortalama 50 000 -55000 namizəd müəllim olmaq üçün elektron ərizə verir. Ancaq vakansiya sayı isə çox az olur.
Məlumat üçün bildirək ki, bu il müəllimlərin işə qəbulu ilə bağl 5 min vakansiya elan edilib. Ancaq 55 minə yaxın namizəd imtahan verəcək. 5 min vakant yer, təbii ki, dolacaq. Amma 50 min diplomlu müəllim yenə də işsiz qalacaq.
Ekspertlər bildirir ki, müəllimlik imtahanında qaydaların təkmilləşdirilməsi zəruridir və tətbiq edilən yeniliklər perspektiv vəd edir. Onların fikrincə, 50 min müəllimin sənəd verməsi həm də onu göstərir ki, son illərdə bu peşəyə maraq artıb. Bu, savadlı müəllimlərin məktəbə cəlb olunması deməkdir və rəqabət mühiti formalaşdırır. Sayda ciddi artımın olması müəllim nüfuzunun artmasının göstəricisidir. Müəllimlərin son illərdə maaşlarının artması, onlara sosial dəstək verilməsi bu prosesi daha da sürətləndirir.
“Təhsil Nazirliyi ali məktəblərə qəbul planını vaxtı ilə düzgün planlaşdırmayıb, müəllim hazırlığında, xüsusən indi, tələb və təklif arasında çox böyük fərq yaranıb”
Təhsil eksperti İlham Əhmədov bildirdi ki, müəllimlərin işə qəbulu imtahanı yaxınlaşır: “55 minə yaxın namizəd imtahan verəcək. Bu qədər iddiaçıya qarşı təxminən 5 min vakansiya olacaq. Bu 5 min vakant yer, təbii ki, dolacaq. Amma 50 min diplomlu müəllim yenə də işsiz qalacaq. Gələn ilə əlavə 5-10 min məzun pedaqoqlar da olacaq. MİQ, DQ, sertifikatlaşma imtahanı və sonralar olacaq digər imtahanlar gələcəkdə bu problemin həllini yüngüləşdirməyə hesablanıb. Amma bu da vəziyyətdən çıxış yolu deyil. Təhsil Nazirliyi ali məktəblərə qəbul planını vaxtı ilə düzgün planlaşdırmayıb, müəllim hazırlığında, xüsusən indi, tələb və təklif arasında çox böyük fərq yaranıb. Bu səhvlər səbəbilə məzunlar və müəllimlər niyə əziyyət çəkməlidir? Bəs bu vəziyyət niyə yaranıb? Ölkədə ali təhsilin planlaşdırılması, demoqrafik inkişafın proqnozu yoxdurmu? Bu vəziyyət müəllimliyə namizədlərin səhvi deyil, 5 min yerə 55 min namizəd varsa, belə problemin olması təbiidir.
Bu problem Təhsil Nazirliyinin 20 il əvvəl buraxdığı ciddi səhvlərin nəticəsidir. 20 il əvvəl 60-70 min işsiz müəllim olduğu halda, ölkədə müəllim hazırlayan xeyli ali məktəb və kollec olduğu halda, əlavə olaraq lazımsız yerə "Müəllimlər İnstitutu" və onun regionlarda 11 filialını açan, əvəzində ölkəyə çox lazımlı “Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutu”nun bağlanmasına rəvac verən Təhsil Nazirliyi o vaxt bilməli idi ki, bu strateji səhvlər illər sonrası təhsil sisteminə, vətəndaşlara ciddi problemlər yaradacaq. Bu problemləri 20 il əvvəl görüb etiraz edənlərin səsləri eşidilmədi, necə ki, bu gün Təhsil Nazirliyinin etdiyi daha ciddi səhvləri görüb etiraz edənlərin səsi eşidilmir”.
Günel CƏLİLOVA
