Ərazilərinin bir hissəsi hələ də işğal altında olan Azərbaycan, sülh danışıqları nəticə verməyəcəyi təqdirdə, torpaqlarını hərbi güclə azad edəcəyini hər zaman açıq bəyan edir. Elə bu səbəbdən ordunun təminatına Azərbaycan hər il böyük miqdarda vəsait ayırır.
Bu arada Azərbaycanın "2017-ci ilin dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsinin xərclər hissəsinə dəyişiklik edilib. Yenilənmiş layihədə müdafiə xərcləri 63,6% və yaxud 1,027 milyard manat artırılaraq 1,615 milyard manatdan 2,642 milyard manata çatdırılıb. Bu vəsaitin 1 milyard 269,9 milyon manatı müdafiə qüvvələri, 111,9 milyon manatı milli təhlükəsizlik, 2,6 milyon manatı müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində tətbiqi tədqiqatlar, 1 milyard 257,6 milyon manatı isə bu kateqoriyalara aid edilməyən sahələrin payına düşüb. Mütəxəssislər gələn il üçün hərbi xərclərin artılmasını tamamilə təbii sayır və bunu mümkün müharibəyə hazırlıq kimi qiymətləndirir.
ABŞ-ın "Bloomberg" agentliyi isə yazır ki, Azərbaycan son 10 il ərzində silah alışına 22,7 milyard dollar xərcləməklə Avropada ən iri hərbi texnika idxalçısına çevrilib. Onun illik hərbi büdcəsi Ermənistanın bütün dövlət büdcəsini üstələyir. Agentlik qeyd edir: "Ermənistan "İsgəndər" raket kompleksləri aldığı halda, Azərbaycan da İsraildən "kamikadze" PUA-ları alır və Pakistanla yüksək texnoloji silah növlərinin alınmasına dair danışıqlar aparır. Bütün bunlar son illər ərzində münaqişənin ən ciddi kəskinləşdiyi aprel döyüşlərindən cəmi yeddi ay sonra baş verir". Böyük Britaniyanın "Chatham House" Tədqiqat Mərkəzinin ekspertləri silahlanma yarışının daha ciddi hal aldığını və bunun gələcəkdə toqquşma ehtimalını artırdığını düşünür. "Bloomberg"in məlumatına görə, Azərbaycan və Ermənistan son on ildə hərbi xərclərə ümumilikdə 27 milyard dollar vəsait sərf edib. Silah alışına ayrılan vəsaitə gəldikdə isə, Azərbaycan liderdir.
Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına görə, Azərbaycan son 10 il ərzində silah alışına 22,7 milyard dollar xərcləməklə Avropada ən iri hərbi texnika idxalçısı adını qazanıb və qeyd olunduğu kimi, onun illik hərbi büdcəsi Ermənistanın bütün dövlət büdcəsini üstələyir. Azərbaycanın hazırda ən çox hərbi texnika aldığı ölkə Rusiyadır. Ümumiyyətlə, Azərbaycan son bir neçə ildə xaricdən ən müasir silahlar alıb. Azərbaycan bu silahların alınmasında torpaqlarının işğalda qalması, yeni silahların modernləşdirilməsi, hərbi infrastrukturunun genişləndirilməsi və digər məsələləri nəzərə alıb. Azərbaycan, Rusiyadan savayı, bir çox digər ölkələrdən də ən müasir silahlar alır. Bunların arasında Türkiyə, İsrail, Pakistan, Rumıniya və Ukrayna kimi ölkələr var. Son dövrlərdə qardaş Türkiyədən, eləcə də İsraildən silah idxalının payı artmaqdadır. Bu arada xatırladaq ki, Azərbaycan İsraildən bir neçə batareya "Dəmir Günbəz" raketdən müdafiə sistemi almağı planlaşdırır. Elə bu günlərdə İsrailin "İsrael Hayom" nəşri hərbi dairələrə istinadən xəbər yaymışdı ki, məsələ ətrafında intensiv danışıqlar aparılıb. Bu raketdən müdafiə sistemlərini İsrailin "Rafael Advanced Systems" şirkəti istehsal edir, təyinatı 4 kilometrdən 70 kilometrə qədər məsafədə kiçik mənzilli raketləri və artilleriya mərmilərini zərərsizləşdirməkdir.
Azərbaycanın İsraildən bu sistemləri alması məsələsi Rusiyanın Ermənistana 300 kilometr mənzilli "İsgəndər" operativ-taktiki raketlərini verməsindən sonra gündəmə gəlib. "Dəmir Günbəz" İsraili Qəzza sektorundan və Livanın cənubundan "Həmas" və "Hizbullah"ın raket zərbələrindən qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Bu sistemlərin operativ-taktiki raketlərə qarşı necə işlədiyi məlum deyil, lakin hələ təkmilləşdirilməkdə olan bu sistemin bir çox göstəriciləri məxfidir və tamamilə mümkündür ki, "Dəmir Günbəz" "İsgəndər" tipli raketləri də hədəfə çatmamış neytrallaşdırsın.
"İsrael Hayom" bildirir ki, Azərbaycanın bu sistemləri almaq niyyəti baş nazir Benyamin Netanyahunun dekabrda Bakıya edəcəyi səfər ərəfəsində açıqlanıb. Bu səfər əhalisinin əksəriyyəti şiə olan İranla həmsərhəd ölkə ilə bütün sahələrdə əlaqələri möhkəmləndirmək məqsədi daşıyır. Sayt qeyd edir ki, son illər bir neçə yüksək vəzifəli İsrail rəsmisi, o cümlədən keçmiş müdafiə naziri Moşe Yaalon və indiki müdafiə naziri Aviqdor Liberman Bakıya səfər edib: "Bəzi mənbələr bildirir ki, Azərbaycanla İsrail arasında bir neçə milyard dollarlıq yeni silah sövdələşməsi üzərində hazırlıqlar başa çatmaq üzrədir. Bu sövdələşmə çərçivəsində İsrail Azərbaycana sahil mühafizə katerləri, pilotsuz uçan aparatlar, raketdən müdafiə sistemləri və digər hərbi sistemlər verəcək". Təbii ki, bütün bunlar Azərbaycanın düşmən qarşısında hərbi üstünlüyünü daha da artırır.
Nahid SALAYEV
