Ermənistanda seçkiqabağı vəziyyət getdikcə daha gərgin xarakter almağa başlayıb. Bu fonda diqqətçəkən məqamlardan biri məsələyə Rusiyanın müdaxilə cəhdlərinin genişlənməsidir.
Xatırladaq ki, bu yaxınlarda Ermənistanın baş naziri ilə görüşdə Rusiya prezidenti Vladimir Putin bunları bildirib: “Biz çox istərdik ki, bütün siyasi partiyalar və siyasətçilər seçkilər zamanı daxili siyasi işdə iştirak edə bilsinlər. Bilirəm ki, bəziləri Rusiya pasportlarına baxmayaraq həbsdədir. Bu sizin qərarınızdır; biz müdaxilə etmirik, amma istərdik ki, hamısı heç olmasa bu daxili siyasi işdə iştirak edə bilsinlər”. Qeyd edək ki, söhbət burada ilknövbədə Rusiya vətəndaşlığını daşıyan milyarder Samvel Karapetynadan gedir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova da bildirir ki, Moskva Ermənistanda gedən prosesləri, məsələn, Seçki Məcəlləsinə düzəlişlərin qəbul edilməsini görməzdən gələ bilməz. Onun sözlərinə görə, bu düzəlişlər seçkilərdə iştirak edən siyasi qüvvələrin adlarına əhəmiyyətli məhdudiyyətlər qoya bilər: “Bilirsiniz, bunun müxalifətin seçki imkanlarını qəsdən məhdudlaşdırmaq üçün edilməməsi vacibdir. Çünki biz Nikol Paşinyanın bu yaxınlarda Rusiya prezidenti ilə görüşdə qarşıdan gələn seçkilər barədə danışarkən “Ermənistan demokratik ölkədir” deməsini xatırlayırıq”. Bu fonda onu da qeyd edək ki, "Ermənistan" blokunun lideri Robert Köçəryan Rusiya prezidentinin və digər rəsmilərinin seçkiqabağı proseslərlə bağlı fikirlərini Ermənistanın daxili işlərinə müdaxilə hesab etmir: “Səbəb-nəticə əlaqəsini xatırlamaq vacibdir. Rusiya prezidenti Ararat Mirzoyanın Brüsselə səfəri, hibrid müharibə haqqında söhbətlər və Aİ missiyasının səfəri olmasaydı, bu məsələni qaldırmazdı. Bu hakimiyyət orqanları məsələni qızışdırırlar. Rusiyanın gözləri qarşısında Moldovanın nümunəsi var. Ermənistan bu yolu tutur və bunu gizlətmir”. Keçmiş prezident əlavə edib ki, Ermənistan hakimiyyəti Rusiya ilə daha güclü münasibətlər tərəfdarı olan qüvvələri neytrallaşdırmağa çalışır, Rusiya prezidenti isə erməni xalqına seçim etmək imkanı vermək zərurətindən danışır. O, xatırladıb ki, Aİ-dən yardım almaq təşəbbüsü Ermənistandan gəlib və Avropanın iştirakı avtomatik olaraq Rusiyanın iştirakı deməkdir. Onun sözlərinə görə, Aİ geri çəkilərsə, Rusiya da geri çəkiləcək. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Paşinyan ilə Köçəryan arasında sözlü qarşıdurma açıq müstəviyə keçib. Köçəryan Paşinyanın sosial mediada aktivliyini tənqid edərək bildirib ki, “kim eşşək kimi anğırsa, sosial mediada daha çox populyarlaşır və baxış toplayır”. Buna cavab olaraq Nikol Paşinyan daha sərt ritorika seçib. O, Köçəryanı istehza ilə sosial mediada “eşşək kimi anğırmağa” çağıraraq, bunun heç bir ciddi maraq doğurmayacağını bildirib. Paşinyanın sözlərinə görə, bu, Köçəryanın aşağı reytinqinin və ictimai nüfuzunun zəifliyinin göstəricisidir. O, açıq şəkildə bəyan edib ki, əgər Robert Köçəryan və Rusiya yönümlü qüvvələr hakimiyyətə gəlsə, sentyabr ayında “dəhşətli müharibə başlaya və bu, Ermənistan üçün fəlakətli nəticələr doğura bilər. Müxalifət isə əmindir ki, Paşinyan erməniləri qorxutmağa çalışır. Bu vəziyyətdə on altı insan haqları təşkilatı və jurnalist birliyi Nikol Paşinyanı Qarabağdan olan ermənilərə qarşı nifrət yaratmaqda ittiham edib. İttiham onun İrəvan metrosunda Qarabağdan olan bir erməni ilə mübahisəsindən qaynaqlanıb. Baş nazir ona üzərində Ermənistan xəritəsi olan bir sancaq təklif edib, lakin qadın Qarabağdan olduğu üçün fərqli bir xəritəsi olduğunu iddia edərək imtina edib və deyib: “Qarabağa qayıtmaq ümidimizin əlimizdən alınmasına icazə verməyəcəyik”.
Bunu eşidən baş nazir qəzəblənib və həmsöhbətini Qarabağdan könüllü qaçmaqda günahlandırıb. Sonradan məlum oldu ki, baş nazirin həmsöhbəti Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı həlak olan Merujan Mosyanın qızı Armine Mosyan olub. Bu fonda Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin yekun sülhlə həlli hakim Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının seçki kampaniyasının əsas mövzusuna çevrilib. Paşinyan iddia edir ki, əgər onun partiyası seçkilərdə uduzsa, Azərbaycanla sülh müqaviləsini yenidən nəzərdən keçirməyə çalışanlar hakimiyyətə gələcək və bu da payızın əvvəlində müharibəyə səbəb olacaq. Diqqətəlayiqdir ki, Robert Köçəryanın “Ermənistan” bloku məhz bunu etmək niyyətini gizlətmir. Bundan əlavə, “Güclü Ermənistan”dan Narek Köçəryan və “Çiçəklənən Ermənistan”dan Qaqik Tsarukyan da hesab edirlər ki, ermənilər Paşinyanın gətirdiyi sülhdən daha yaxşı sülhə layiqdirlər. Paşinyan isə qeyd edir: “Bu o deməkdir ki, onlar müharibəyə qapı açırlar. Hətta ən optimist proqnoza əməl etsək belə, sülh müqaviləsinin yenidən nəzərdən keçirilməsi danışıqlar prosesi vasitəsilə sonda razılaşdırdığımız bütün məzmunu dəyişdirmək üçün fürsət yaradır. Nəzəri olaraq, bu məzmunun yaxşılaşa biləcəyi, eyni zamanda pisləşə biləcəyi düşünülür. Lakin onun tamamilə çökməsi ehtimalı daha yüksəkdir”. Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Paşinyanın qiymətləndirməsi ilə razıdır. Jurnalistlər nazirdən “ya biz, ya da müharibə” ifadəsinin şantaj olub-olmadığını soruşduqda, o, “Şantaj nədən ibarətdir? Biz sülh təklif edirik. İnanın mənə, fərqli şəraitdə Ermənistanın uğuru və ya inkişafı deyil, müstəqil dövlət kimi mövcudluğu böyük şübhə altındadır” deyə cavab verib. Mirzoyan həmçinin izah edib ki, hakim partiya üzvlərinin rəqiblərini “müharibə qüvvələri” hesab etmək üçün siyasi hüququ var. Eyni zamanda, diplomat Ermənistanla Azərbaycan arasında sülhün buludsuz adlandırıla bilməyəcəyinə əminlik bildirib: “Bu münaqişə on illərdir davam edir. Bu qədər qan tökülüb. Deməli, bu yaralar hələ də təzədir”. Bu durumda siyasi analitik Tiqran Köçəryan qeyd edib: “Müharibə məsələsi ciddidir. Amma Paşinyanın sentyabr ayında Azərbaycanın hücum edə biləcəyini haradan bildiyi bəlli deyil. Əliyev ona planları barədə danışıbmı? Lakin müharibənin qarşısını almaq da ən yaxşı mövzu deyil, çünki Ermənistan Paşinyanın səkkiz illik hakimiyyəti dövründə üç-dörd böyük hərbi münaqişə yaşayıb”. Parlament sədri Alen Simonyan vurğulayır ki, Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkilərində ölkə əhalisi sülh ilə mümkün müharibə arasında seçim etməli olacaq: “Bəli, müharibə partiyası var və sülh partiyası var. 2026-cı il seçkiləri sülh və mümkün müharibə haqqında olacaq”. Ermənistanın indiki hökuməti, Vətəndaş Müqaviləsi sülh partiyasıdır, qalanları, əsas müxalifət qüvvələri isə müharibə partiyalarıdır. Reallıq belədir. Əgər insanlar hər hansı bir tələb irəli sürməli olduqlarını deyirlərsə, bu, müharibə adlanır”. Yeri gəlmişkən, Simonyan bu günlərdə bildirib ki, Ermənistanın təhlükəsizliyinin əsas təminatçısı Azərbaycandır: “Bir çox qüvvələr Azərbaycan və Ermənistanı ən azından bir-birinə qarşı müharibəyə cəlb etmək istəyirlər. Bu, açıq-aydın görünür. Çünki onlar bizim vasitəmizlə dominantlıq etmək istəyirlər. Biz iki xalq və dövlət buna imkan verməməliyik”.
Tahir TAĞIYEV
