şənbə günü, 14 noyabr 2026
     

Tramp komandası ilə USAID savaşı daha gərgin mərhələyə daxil olur...

Image


ABŞ prezidenti Donald Trampın Hökumətin Effektivliyi Departamentinin fəaliyyəti bu gün bütün dünyada böyük diqqətlə izlənilir. Onun rəhbəri milyarder İlon Mask Azərbaycanda arzuolunmaz elan edilən ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyini (USAID) bağlamağa çalışır. 

Bu, radikal Trampçıların Amerika büdcəsindən pul alan bürokratik strukturların təsirini azaltmaq və qlobalist gündəmi həyata keçirmək üçün elan etdikləri kursa uyğundur. Tramp və Maskın qalib gələ biləcəyi bəlli deyil. Lakin bu baş verərsə, Amerika siyasətində inqilabi dəyişikliklərin baş verdiyini söyləmək yerinə düşər.

ABŞ-da və onun hüdudlarından kənarda bir qədər sürprizlə izlənilən Hökumətin Effektivliyi Departamenti-USAID döyüşündə ABŞ mediası onları təəccübləndirən bir kəşf edib. Məlum olub ki, Maskın ideyası heç də prezident üçün məsləhətçi qeyri-hökumət orqanı deyil, onun daha böyük gücə malik olduğu üzə çıxır. Hökumətin Effektivliyi Departamentinə əhəmiyyətli səlahiyyətlər verilib. Maskın departamentinə prezidentin əmri ilə hökumət qeydlərinə, "The New York Times"a görə isə federal ödəniş sisteminə çıxış imkanı verilib. Birincisi USAID, ikincisi isə Maliyyə Nazirliyi ilə bağlı qalmaqala səbəb olub. Mask sosial mediada yazıb: "Hökumətin Effektivliyi Departamenti komandası, digər şeylərlə yanaşı, ABŞ Maliyyə Nazirliyində ödənişlərin təsdiqlənməsinə cavabdeh olan məmurlara, hətta məlum fırıldaqçı və terror qrupları olsa belə, həmişə ödənişləri təsdiqləmək tapşırığı aldığını aşkar edib". O, nə demək istədiyini və bundan hansı əməli nəticələrin çıxarılacağını açıqlamayıb. Hələlik yalnız Konqresdəki Demokratlar nəticə çıxarıb. Oreqon senatoru Ron Vayden iddia edir ki, Mask şəxsi biznes maraqlarını inkişaf etdirmək üçün Hökumətin Effektivliyi Departamentindən istifadə edir. Axı o, ödənişləri emal edən ödəniş sisteminə, o cümlədən bu milyarderin rəqiblərinə çıxış əldə edib. Lakin USAİD-in məsələsində Maskın gəldiyi nəticələr aydındır. O, sosial şəbəkədə yazıb ki, Tramp Amerikanın ən qədim agentliklərindən birinin bağlanmasının tərəfdarıdır. USAID 1961-ci ildə prezident Con Kennedinin rəhbərliyi altında Birləşmiş Ştatların digər ölkələrə göstərdiyi qeyri-hərbi yardımı idarə etmək üçün yaradılıb. Respublikaçılar Partiyasının mühafizəkar hissəsi vaxtaşırı təşkilatı tənqid edib. Mühafizəkarlar onu ilk növbədə adi amerikalılar üçün heç bir faydası olmayan xarici siyasət məqsədləri üçün Amerika vergi ödəyicilərinin pullarının israfçısı kimi görürlər. Bütün dünyada USAID ABŞ-ın siyasi təsir kanalı hesab edilir. Elə bu səbəbdən Azərbaycan hakimiyyəti bu təşkilatın ölkə ərazisində fəaliyyətini dayandırıb. Trampın isə vəzifəyə gəldikdən sonra verdiyi ilk qərarlardan biri, demək olar ki, bütün xarici yardım proqramlarını, o cümlədən USAID-i 90 gün müddətinə dayandırmaq oldu. Ötən həftə bu qurumun 100-ə yaxın əməkdaşı məzuniyyətə göndərilib. Fevralın 3-də isə CNN xəbər verib ki, USAİD-in Vaşinqtondakı Ronald Reyqan binasındakı qərargahında çalışan işçilərə ofislərinin müvəqqəti bağlanacağı barədə xəbərdarlıq edilib. Müvafiq işarələr oradan çıxarılıb. Bundan əvvəl Hökumətin Effektivliyi Departamentinin əməkdaşlarının ofisə daxil olmaq və bu qeyri-hökumət təşkilatında olduğu aşkar edilmiş məxfi məlumatlara çıxış əldə etmək cəhdi olub. Bundan başqa, Maskın tabeliyində olanlara dünyanın müxtəlif ölkələrində çalışan USAİD əməkdaşlarının şəxsi məlumatlarına çıxış imkanı verilməyib. Onu ən çox qəzəbləndirən də elə bu olub. O, sosial şəbəkədə bu təşkilat haqqında çox sərt danışıb, onu cinayətkar adlandırıb. Hökumətin Effektivliyi Departamentinin Ronald Reyqanın binasına səfəri Trampın yanvar ayında USAID-ə rəhbərlik etməyə təyin etdiyi Mett Hopsonun istefası ilə nəticələndi. Qərar imzalanarkən ABŞ prezidenti hadisə ilə bağlı açıqlama verməsə də, görünən odur ki, Mask öz təşəbbüsü ilə hərəkət etməyib. Agentliyin ofisinin bağlanması ərəfəsində Tramp USAID-i "radikal dəlilər dəstəsi" adlandırıb. İlon Mask "X" sosial şəbəkəsində paylaşımında bəyan edib ki, artıq USAID-in ləğvi prosesindədirlər: "USAID bərpa oluna bilməz".

İndi hadisələr bir neçə ssenari üzrə inkişaf edə bilər. Trampın USAİD-i ləğv etmək səlahiyyəti yoxdur, lakin o, onu Dövlət Departamentinə ötürə bilər. Nəticədə agentlik prezidentin nəzarətində olan adi hökumət strukturuna çevriləcək. Bu arada "The Hill" qəzeti məlumat yayıb ki, dövlət USAID-in direktor vəzifəsini müvəqqəti icraçısı təyin edilib. Dövlət katibi Marko Rubio bildirib: "USAID-in bir çox funksiyaları qalacaq. Lakin onlar ABŞ-nin xarici siyasətinə uyğunlaşdırılmalıdır". ABŞ Dövlət Departamenti onu da qeyd edib ki, indiyə qədər USAID proqramlarının əhəmiyyətli hissəsi ABŞ-ın əsas maraqlarına cavab verməyib. Bəyanata əsasən, USAID öz ilkin təyinatından çoxdan kənara çıxıb: "İndi tam aydındır ki, USAID-in maliyyələşməsinin əhəmiyyətli hissəsi Birləşmiş Ştatların əsas milli maraqları ilə bağlı deyil". Amerikalı ekspert Pavel Şarikovun fikrincə, belə gedişlə   təşkilatın özü fəaliyyətini dayandıracaq, lakin onun müəyyən proqramların maliyyələşdirilməsi ilə bağlı bəzi funksiyaları Dövlət Departamentinə veriləcək. İkinci ssenari, USAID-in özünü müdafiə edə biləcəyi ssenaridir. Konqresdəki demokratlar artıq Mask və Trampın hərəkətlərini tənqid ediblər. Partiyanın Senatdakı fraksiyası məhkəməyə müraciət etmək imkanını müzakirə edir. Demokrat senatorlar Marko Rubioya Ağ Ev adından izahat tələb edən məktub göndərdilər. Mask və Trump məhkəmədə uduzsalar, Hökumətin Effektivliyi Departamentinin  ləğv ediləcəyi və ya fəaliyyətinin məhdudlaşdırılacağı ehtimalı yüksəkdir. Respublikaçı seçicilərin bunu qəbul etməsi, çox güman ki, nisbətən asan olacaq. Sorğular göstərir ki, Mask və onun təşəbbüsləri cəmiyyətdə kifayət qədər populyar deyil. Sonda hansı ssenarinin reallaşacağını söyləmək çətindir. Hazırda baş verən hər şey Amerika siyasəti üçün görünməmiş bir hadisədir. Bu, əvvəllər heç vaxt baş verməyib, ona görə də bütün maraqlı tərəflərin reaksiyası hələ də aydın deyil.

Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi - Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...

13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir... Qəribəlik...

13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə

13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər - NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...

13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı - VİDEO

13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...

13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...

13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri - Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...

13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı

13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir - Əliyev Avropa zirvəsində...

13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi - uğursuzluğun səbəbi...

13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar - Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı

13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi - "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"

13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb.... Niyə?

13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?” – Anar parlamentdən kömək istədi...

13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...

13.11.2026 / 15:53
Özbəkistanın Milli Universitetində hicabla bağlı narahatlıq baş qaldırıb - hələlik kənar müdaxilə yoxdur...

13.11.2026 / 15:48
ABŞ-ın Ukrayna siyasəti ziddiyətlər içində - ərazi bütövlüyünü imzalamaq hara, "Donbası verin" hara...

13.11.2026 / 15:10
İrəvandakı Göy Məscid üzərindən İslam dəyərlərinə növbəti zərbə vuruldu...

13.11.2026 / 14:41
Türkiyə Rusiya ilə AES əməkdaşlığına birdəfəlik son qoyur...

13.11.2026 / 14:36
Əməkhaqqına nəzarət mexanizmi gəlir: “paket maaş” ın taleyi həll olunur...

13.11.2026 / 14:01
Moskvada Ukraynanın keçmiş baş naziri Azarovun müşavirinin avtomobili partladıldı...

13.11.2026 / 13:45
İsrailin ABŞ-dan gözlədiyi xəbər gəldi - İranla yeni müharibəyə hazır olun...

13.11.2026 / 13:44
BIAF-ın ikinci mövsümü başa çatıb: 37 ölkədən 500-dən çox iştirakçı, 10 mindən artıq tamaşaçı

13.11.2026 / 13:29
Deputat Elm və Təhsil Nazirliyini tənqid etdi - valideynlər, müəllimlər həyəcan təbili çalır...

13.11.2026 / 13:24
Görmə məhdudiyyəti maneə deyil, əlçatmaz mühit maneədir!

13.11.2026 / 13:20
Gələn il bu müavinətlər artırılacaq...

13.11.2026 / 13:09
Müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqı nə qədərdir?..

13.11.2026 / 12:57
Azərbaycan Avropa Siyasi Birliyinin əlavə öhdəlik yaradan bəyanatlarına qoşulmadı...

13.11.2026 / 12:43
Xəbərin fotosu başqa, məzmunu başqa - Media Şurası bu xəbərlərin vizual təqdimatına irad bildirdi...

13.11.2026 / 12:29
Tramp rəsmən elan etdi - ABŞ daha bir ölkəyə hücum edəcək...

13.11.2026 / 12:20
Aşpaz İlyas

13.11.2026 / 12:04
Müəllimlərə yeni qadağalar tətbiq edildi...

13.11.2026 / 12:00
Mühasibat uçotu: bəşəriyyətin iqtisadi yaddaşından qlobal maliyyə hesabatlılığı sisteminə

13.11.2026 / 11:37
Ukrayna Volqoqradda azərbaycanlı milyarderin zavodunu vurdu...

13.11.2026 / 11:20
Zakir Həsənov Yaşar Gülerə başsağlığı verdi

13.11.2026 / 11:14
Türkiyədə axtarışda olan qruplaşma rəhbəri Azərbaycanda həbs edildi

13.11.2026 / 11:03
Fin körfəzində Rusiya hərbi gəmisi vuruldu... NATO ölkəsi dəniz və hava məkanını bağladı...

13.11.2026 / 10:47
"Azərbaycan Yaxın Şərq münaqişəsi fonunda neft qiymətlərinin artımından faydalana bilər" - BVF

13.11.2026 / 10:35
ABŞ Avropanı da Rusiya ilə üçtərəfli danışıqlara qoşur... Moskva qəbul edəcəkmi...

13.11.2026 / 10:22
Bakıda Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə “Eternity-2026” təliminin açılışı oldu

13.11.2026 / 10:10
Narkotikin təsiri altında avtoxuliqanlıq edən şəxs həbs olundu

13.11.2026 / 09:57
İrəvanda Ermənistan-Kipr matçında separatçı simvollar açıldı - UEFA hansı cəzanı verəcək?

13.11.2026 / 09:33
İran Bəhreyndə ABŞ-ın erkən xəbərdarlıq radarını vurdu...

13.11.2026 / 09:16
Mindən çox güzəştli mənzil satışa çıxarılır - QİYMƏTLƏR AÇIQLANDI

13.11.2026 / 08:45
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Britaniyanın Baş naziri ilə görüşdən görüntülər paylaşılıb

13.11.2026 / 01:52
ABŞ-da bahalaşma kütləvi etirazlara səbəb ola bilər - ölkənin borcu 40 trilyonu ötdü...

13.11.2026 / 01:34
Ukrayna danışıqlarında Avropanı kim(lər) təmsil edəcək? - ABŞ-ın da, Aİ-nin də öz maraqları var...

13.11.2026 / 01:20
Prezident İlham Əliyev Dublində Endi Börnhemlə görüşdü - FOTO

13.11.2026 / 00:55
“Tarixi anekdotlar”da Uzun Həsən və Şah İsmayıla qarşı təxribatın məqsədi nədir?

13.11.2026 / 00:43
“Sükut içində addımlar” tammetrajlı sənədli filminin təqdimatı keçirildi - FOTO

13.11.2026 / 00:37
Prezident İlham Əliyev Litva Prezidenti ilə görüşüb

13.11.2026 / 00:34
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində şəhərlərdə havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 00:25
Prezident İlham Əliyevin Antonio Koşta ilə görüşü olub - FOTO

13.11.2026 / 00:17
Prezident İlham Əliyev Dublində Rumıniya Prezidenti ilə görüşdü - FOTO

12.11.2026 / 23:08
Azərbaycanla Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında birgə bəyannamə imzalandı

12.11.2026 / 22:44
Əliyevin "Avropa Siyasi Birliyi" məkanında ikitərəfli görüşləri başladı - FOTO

12.11.2026 / 22:36
Sadiq Hüseynov tək mənim dayağım deyildi...

12.11.2026 / 22:10
Prezident İlham Əliyev Dublində Çexiyanın Baş naziri ilə görüşdü - FOTO

12.11.2026 / 22:01
Prezident İlham Əliyevin Dublində Yunanıstanın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO

12.11.2026 / 21:56
Əbu-Dabi görüşündən sonra Avropa Rusiya əleyhinə yeni sanksiya hazırlığına başladı...

12.11.2026 / 21:42
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Paşinyanla görüşdən görüntülər paylaşılıb

12.11.2026 / 21:39
Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

12.11.2026 / 21:25
İranla ABŞ razılaşdı, dünyanın hələ xəbəri yoxdur...

12.11.2026 / 21:10
Avropa Siyasi Birliyinin Azərbaycana ehtiyacı sürətlə artır...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ