Bu gün Qərb dünyası tərəfindən şimal qonşumuz Rusiyanın mövqelərinin sarsıdılması istiqamətində genişmiqyaslı fəaliyyət həyata keçrilməkdədir. Belə vəziyyətdə Rusiyanın etibarlı tərəfdaşlara ehtiyacı artır ki, onlardan biri də Azərbaycandır.
Görünən budur ki, Azərbaycan-Rusiya münasibətləri tamamilə yeni mərhələyə yüksəlib. Xüsusən də tərəflərin münasibətlərini müttəfiqlik müstəvisinə keçirməsi yeni bir vəziyyət yaradıb. Ümumiyyətlə, İki ölkə arasında imzalanan vacib sənədlərdən biri məhz 2022-ci il fevralın 22-də prezident İlham Əliyev və rusiyalı həmkarı Vladimir Putin tərəfindən imzalanan "Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasında müttəfiqlik qarşılıqlı fəaliyyəti haqqında" Bəyannamədir. Bu bəyannamə beynəlxalq qanunlar və iki ölkənin milli maraqları əsasında qarşılıqlı münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsini ehtiva edir. Bu bəyannamə təkcə iki ölkə üçün deyil, ümumilikdə bütün region üçün faydalıdır və regionda iqtisadi inkişafa, sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsinə əlavə zəmant verir. Bütün bunlara prezident İlham Əliyev Ümumrusiya Dövlət Televiziya və Radio Yayımı Şirkəti və Rusiyanın "RİA Novosti" Agentliyi üçün "Rossiya Seqodnya" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin Baş direktoru, "Rossiya-1" televiziya kanalında "Vesti nedeli" proqramının müəllifi və aparıcısı Dmitri Kiselyova verdiyi müsahibədə geniş şəkildə toxunub: "Belə bir Bəyannamənin imzalanması faktının özü həm Rusiya, həm də Azərbaycan tərəfindən ən mühüm siyasi addımdır. Bu, qarşılıqlı fəaliyyətin və əməkdaşlığın ən yüksək formasıdır, xüsusən nəzərə alsaq ki, biz həm Qafqazda, həm də Xəzər regionunda qonşu dövlətlərik, qonşuyuq və bir çox cəhətdən ölkələrimizin xarici siyasət prioritetləri üst-üstə düşür, o zaman, əlbəttə, deyərdim ki, belə bir sənəd tarixi hadisədir... Bəyannamənin imzalanmasından ötən illər ərzində Rusiya prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putinin Azərbaycana çox əlamətdar, həm də tarixi səfəri baş tutdu. O, dəfələrlə bizim ölkəyə gəlib, amma bu səfər xüsusi idi. Bu, dövlət səfəri ilk dəfə bu ilin yayında həyata keçirilib. Həmin səfər çərçivəsində biz nəinki münasibətlərimizin müttəfiqlik xarakterini təsdiqlədik, həm də ikitərəfli qarşılıqlı fəaliyyətin inkişaf yollarını müəyyənləşdirdik. Bu gün Rusiya və Azərbaycan iki etibarlı tərəfdaşdır və düşünürəm ki, buna nə Azərbaycanda, nə də Rusiyada heç bir şübhə yoxdur. Artıq dediyim kimi, ölkələrimiz üçün çətin vaxtlarda biz həmişə həm vəziyyətin dərk olunmasını nümayiş etdirmişik, həm də özümüzü dostcasına aparmışıq. Əminəm ki, bundan sonra da belə olacaq".
Onu da xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin geniş hüquq-müqavilə bazası var. İki ölkə arasında münasibətlər bütün istiqamətlərdə - siyasi, ticarət-iqtisadi, hərbi-müdafiə, elmi-texniki, mədəni və humanitar sahələrdə dinamik inkişaf edir. Bir məqam da xüsusi vurğulanmalıdır ki, Azərbaycanın Rusiya ilə əməkdaşlığının güclənməsi qətiyyən Bakının Qərbdən uzaqlaşması kimi başa düşülməməlidir. Ölkəmiz avroatlantik məkana inteqrasiya, Avropa İttifaqı, NATO ilə əməkdaşlıq istiqamətlərində fəaliyyətini davam etdirir. Eyni zamanda, Azərbaycan qonşu ölkələrlə, türkdilli dövlətlərlə, Çinlə və digərləri ilə də əməkdaşlığa xüsusi diqqət ayırır. Dövlət suverenliyini tam bərpa etmiş Azərbaycan regionda əməkdaşlığın və davamlı inkişafın təmin olunması üçün ardıcıl səylərini davam etdirir. Bu prosesdə Rusiya ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi xüsusi yer tutur. Dünyada, xüsusən də Avrasiyada dəyişən geosiyasi, geoqitisadi vəziyyət kontekstində Rusiya və Azərbaycandan keçən nəqliyyat dəhlizlərinin önəmi xüsusilə artır. Bu sırada Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin müstəsna əhəmiyyət kəsb etdiyi müşahidə olunur. İqtisadi münasibətlərlə yanaşı, iki ölkənin siyasi, müdafiə, humanitar, mədəni, təhsil, sosial, səhiyyə, idman sahəsində də əməkdaşlıq əlaqələri yüksək səviyyədədir. Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin bütün sahələrdə genişlənməsi üçüncü ölkə kimi regiona müdaxilə etmək istəyən qüvvələrin niyyətini iflasa uğradır. İndi ölkələrimizn əsas məqsədi regionda sülhü, tərəqqini, qonşuluq əlaqələrini ən yüksək səviyyədə təmin etməkdir. Cari ilin avqustunda prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyası Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqunu qəbul edərkən Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin bəzi qonşu dövlətlər üçün də bir nümunə olduğunu bildirib. Azərbaycan-Rusiya münasibətləri nümunəvi xarakteri ilə yanaşı, Cənubi Qafqazda və daha geniş məkanda mühüm təhlükəsizlik faktoru hesab edilir. Hazırda region ölkələri arasında məhz Azərbaycan Rusiya ilə ən ideal münasibətlərə malikdir və bu, qonşularımız üçün nümunədir. Fransa və digər müəyyən destruktiv qüvvələrin Cənubi Qafqazda pozuculuq fəaliyyətinin qarşısının alınmasında da Azərbaycan-Rusiya işbirliyi mühüm rol oynamaq iqtiadırndadır. Bundan əlavə, Rusiya və Azərbaycan çoxqütblü dünya quruculuğu prinsiplərinin sadiq tərəfdarları olaraq qalırlar. Bütün bunlar hər iki ölkənin maraqlarına tam cavab verir. Rusiya üçün daha bir mühüm məqam Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində müstəqil subyekt kimi çıxış etməsidir. Azərbaycan heç bir kənar diqtə və təzyiqə boyun əymir və milli maraqları əsasında siyasət yürüdür. Hazırkı dövrdə məhz belə bir tərəfdaşla əməkdaşlıq Rusiya üçün müstəsna önəm kəsb edir.
Tahir TAĞIYEV
