“Təbriz Bakıya arxa” rubrikasındakı budəfəki görüşümüz elə böyük bir şəxsiyyətə həsr olunub ki, onun adı çəkiləndə gözlərimiz önündə əzəmətli bir fədai, qəhrəman dayanır... Azərbaycan Demokrat Firqəsinin görkəmli nümayəndələrindən biri, Seyid Cəfər Pişəvərinin silahdaşı, məsləkdaşı Qulam Yəhyadan danışacağıq.
“... Həyatımda çətin anlarım olub. Məni ilk dəfə Ərdəbildə zindana salarkən 200 şallaq vurublar, ölüm həddində tək kameraya salıblar, buradan salamat çıxmağıma naümid olduğum halda, nəinki qəhərləndim, hətta canımın ağrısını belə hiss etmirdim. Burada düşmənlə üz-üzə dayandığım üçün hər an onun acizliyinə qəhərlənmək yox, gülmək istəyirdim. Sonra 1944-cü ilin mart ayında İşlə kəndinə gedərkən İran və yerli irtica qüvvələri tərəfindən ölənə qədər döyülməyim, başımın kəsilməsi və yarımcan basdırılmağımın heç biri məni qəhərləndirə bilmədiyi halda, göz yaşlarımı saxlaya bilmədim, deməli, ən aciz adamlar kimi gözümün yaşı axa-axa fədailərlə, ölüm səngəri yoldaşlarımdan ayrıldım. Son görüşümüzdə onlara dedim ki, darıxmasınlar, yenə də vaxt gələr görüşərik, möhkəm olsunlar. Bu səhnəni heç vaxt yadımdan çıxara bilmədiyim və daim istədiyim vaxt gözümün önünə gətirə bildiyim halda, onu olduğu kimi təsvir etməyə söz tapa bilmirəm”. Bunlar Qulam Yəhyanın xatirələrindəndir...
Cənubi Azərbaycanın Sərab şəhərində doğulan general-mayor Q.Yəhya 2006-cı ildə, düz yüz yaşında Şimali Azərbaycanın paytaxtı Bakıda vəfat edib və Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.
Yoxsul ailədə doğuldu, general-mayor oldu...
Tədqiqatçılarının verdiyi məlumata görə, Danişian Qulam Yəhya oğlu 1906-ci ildə Sərab mahalının Əskərabad (Əsgəvar) kəndində yoxsul kəndli ailəsində anadan olub. Qulam Yəhya Sarab və Miyanada kəndli hərəkatının bilavasitə iştirakçısı olub, Hezbe Tudeyi İranın Sarab, sonra isə Miyana təşkilatına başçılıq edib, 1945-ci ilin sentyabr ayında yenicə yaranan Azərbaycan Demokrat Firqəsinin sıralarına qoşulmuş, Firqənin I qurultayında iştirak edib, Mərkəzi Təftiş Komissiyonunun üzvlüyünə seçilib, Miyanada başlanan hərəkata rəhbərlik edib və hərəkatın qələbəsinə nail olub.
Xalq qoşunları nazirinin müavini...
Tədiqatçılar yazır ki, Miyana fədailəri 21 Azərə doğru gedən yolun ilk qalibləri kimi milli azadlıq hərəkatı tarixində öz layiqli yerini tutub. Qulam Yəhya 21 Azər hərəkatının rəhbərlərindən biri kimi S.C.Pişəvərinin göstərişi ilə Təbrizə gəlmiş, Təbriz jandarm idarəsinin götürülməsində əsas rol oynamışdır. Qulam Yəhya milli hökumət təşkil edildikdən sonra xalq qoşunları nazirinin müavini seçilmiş, Zəncan fədailərinin rəhbərliyi S.C.Pişəvəri tərəfindən ona tapşırılmışdır. Qulam Yəhya Zəncan cəbhəsinin başçısı olduğu dövrdə Mürtəzəvi, Həsən Nə