Lalə Hüseynova: “Xarici ölkələrdə Azərbaycan mədəniyyət mərkəzlərinin açılması çox müsbət haldır”
Mədəniyyət xalqlar, dövlətlər arasında ən etibarlı körpüdür. Deyərdik ki, dünyada ən incə siyasət mədəniyyətin dili ilə ifadə olunur. Azərbaycan xalqı, dövləti sülhsevər olduğu üçün başqa xalqlarla, dövlətlərlə hörmət və sayğı dili ilə danışır. Zəngin Azərbaycan mədəniyyəti bu hörməti, sayğını daha geniş səviyyədə ifadə edir.
Mədəni əlaqələrin qurulmasında, inkişaf etdirilməsində mədəniyyət və incəsənət mərkəzlərinin, qurumlarının xüsusi yeri var. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra xalqlar və dövlətlər arasında mədəni əlaqələrin yaradılmasına, inkişaf etdirilməsinə xüsusi önəm verməyə başladı. Keçən əsrin 90-cı illərinin ortalarından başlayaraq müxtəlif xarici ölkələrdə Azərbaycan mədəniyyət və incəsənət mərkəzləri qurulmağa başladı. Hər bir mədəniyyət mərkəzi Azərbaycan mədəniyyətinin təbliği ilə yanaşı, həm də mədəni əlaqələrin formalaşmasına rəvac verdi. İndiyə qədər dünyanın bir sıra ölkələrində açılan və Azərbaycanın dövlət siyasətini, mədəniyyətini, xalqlar və mədəniyyətlər dostluğunu təbliğ edən mədəniyyət mərkəzlərinin gördüyü işlər təqdirəlayiqdir. Xarici ölkələrdə bu gün də Azərbaycan mədəniyyət mərkəzləri yaradılır, açılır.
Məlumatlara görə, Özbəkistan Mədəniyyət və Sənət İnstitutunda Qara Qarayev adına "Azərbaycan Mədəniyyəti və İncəsənəti Mərkəzi” yaradılacaq. Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Samir Abbasovla Özbəkistan Mədəniyyət və Sənət İnstitutunun rektoru İbrahim Yuldaşev arasında görüş keçirilib. Görüşdə Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi ilə Özbəkistan Mədəniyyət və Sənət İnstitutu arasında əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsinə dair Memorandumun imzalanması, gələcəkdə Azərbaycanın ali təhsil müəssisələri ilə əməkdaşlıq əlaqələrinin yaradılmasına dair müzakirələr aparılıb.
Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru S.Abbasov Azərbaycanda dövlətin qayğısı nəticəsində ali məktəblərin, hər bir sahədə olduğu kimi, mədəniyyət sahəsinin böyük intibah dövrünü yaşadığını qeyd edib, həyata keçirilən işlər barədə məlumat verib. O, rəhbərlik etdiyi Mədəniyyət Mərkəzinin fəaliyyəti, həyata keçirdiyi layihələr haqqında danışaraq, son zamanlar Azərbaycanla Özbəkistan arasında mədəniyyət, təhsil sahəsində əlaqələrin inkişaf etdiyini, iki ölkənin müəssisələri arasında əməkdaşlığa dair memorandumların imzalandığını vurğulayıb. Ötən müddət ərzində ilk dəfə olaraq tərəflər arasında tələbə mübadiləsinin həyata keçirildiyini, Azərbaycana dair özbək dilində çoxsaylı nəşrlərin Özbəkistanda çap olunduğunu qeyd edib.
O, 2018-ci ilin Azərbaycanda “Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti İli” elan edilməsi, habelə bu il Azərbaycanın dahi bəstəkarı Qara Qarayevin 100 illik, şair və dramaturqu Hüseyn Cavidin 135 illik yubileylərinin qeyd olunmasına dair Azərbaycan Prezidenti tərəfindən müvafiq sərəncamların imzalandığını vurğulayaraq, Özbəkistan Mədəniyyət və Sənət İnstitutunda Qara Qarayev adına Azərbaycan Mədəniyyəti və İncəsənəti Mərkəzinin yaradılmasını təklif edib. O, sözügedən mərkəzə Azərbaycan tərəfindən müvafiq nəşrlərin, milli suvenirlərin, bədii və sənədli filmlərin, milli musiqimizə dair disklərin, foto və rəsmlərin hədiyyə olunacağını qeyd edib.
Bundan başqa, İnstitutun nəzdindəki ali attestasiya komitəsində rəsmi qeydiyyatdan keçmiş elmi jurnalda mədəniyyət, kitabxana-informasiya sahəsi üzrə azərbaycanlı mütəxəssislərin elmi məqalələrinin Azərbaycan və rus dillərində dərc olunması məsələsi tərəflər arasında razılaşdırılıb.
Görüşdə Özbəkistan Mədəniyyət və Sənət İnstitutunda fəaliyyət göstərən teatr, kino, televiziya və radio sənəti, rejissorluq, folklor, çalğı alətləri, etnoqrafiya, kitabxanaşünaslıq-informasiya, aşıq sənəti və rəqs üzrə fakültələr üçün azərbaycanlı alimlər, mütəxəssislər tərəfindən master-klassların təşkili, qarşılıqlı səfərlərin reallaşdırılması, təcrübə mübadiləsinin aparılması məsələləri müzakirə edilib, konkret təkliflər irəli sürülüb.
S.Abbasov Azərbaycan və özbək xalqlarının milli mədəni irsi olan muğam və aşıq sənətinə dair birgə layihələrin həyata keçirilməsi, cari ilin mart ayında institutda bir günün Azərbaycan mədəniyyətinə həsr edilməsi və bu məqsədlə “Azərbaycan Mədəniyyət günü”nün keçirilməsi təklifi ilə çıxış edib və təklif razılaşdırılıb.
Qeyd edək ki, bir neçə il əvvəl Vyanada, Parisdə, Moskvada, Kiyevdə və s. şəhərlərdə Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin açılışı olub.
Mədəniyyətşünas Lalə Hüseynova bizimlə söhbətində xaricdə yaradılan Azərbaycan mədəniyyət mərkəzlərinin əhəmiyyətini qeyd edərək bildirdi ki, bu mədəniyyət mərkəzlərinin əsas işlərindən biri ölkəmizin mədəniyyət siyasətini təbliğ etmək, respublikamızda mövcud olan multikultural vəziyyəti dünyaya çatdırmaqdır: “Azərbaycan mədəniyyət mərkəzlərinin xarici ölkələrdə açılması olduqca müsbət bir haldır. Özbəkistanda Heydər Əliyev adına Mədəniyyət Mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bu mərkəzin həyata keçirdiyi uğurlu işlər çoxdur. İndiyə qədər mərkəzdə Azərbaycan və Özbəkistan arasında mədəni əlaqələrin yüksək səviyyədə inkişafı üçün xeyli iş görülüb. İndə də ikinci mərkəzin açılması barədə razılığa gəlinib. Qeyd edim ki, bu gün dünyanın bir sıra ölkələrində Azərbaycan mədəniyyət mərkəzləri, Azərbaycan evləri fəaliyyət göstərirlər. Bütün dünyaya məlumdur ki, Azərbaycan dövləti multikulturalizmin, tolerantlığın əsas beşiklərindən və ünvanlarından biridir. Bizim ölkədə multikulturalizmin gerçək siması formalaşıb. Qarşılıqlı mədəni əlaqələr xalqları bir-birinə daha da yaxınlaşdırır, mədəniyyətləri qovuşdurur, birləşdirir, dostlaşdırır.
Qeyd edim ki, dünyanın əksər ölkələrində mədəniyyət mərkəzlərinin açılmasında ölkəmizin 1-ci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın böyük əməyi və rolu olub. Bu mərkəzlərin də əksəriyyətinin açılışında Prezident İlham Əliyev və Mehriban xanım Əliyeva iştirak ediblər. Xarici ölkələrdə Azərbaycan mədəniyyət mərkəzlərinin açılması çox müsbət haldır. Bunu hər kəs təqdir etməlidir”.
L.Hüseynova qeyd etdi ki, xarici ölkələrdə ayrıca Azərbaycan xalçası mərkəzlərinin, xalça evlərinin yaradılması da əhəmiyyətlidir. O hesab edir ki, xaricdə ayrıca milli geyim evlərinin, kəlağayı mərkəzlərinin, Azərbaycan musiqi alətləri evinin də açılması müsbət olardı: “Xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan xalçaları mərkəzlərindəki ekspozisiyalar ən qiymətli incilər sırasındadır. Bu mərkəzlərdə milli xalçaçılığın bütün istiqamətlərinin nümunələri təqdim edilir. Hətta bu evlərdə yaşı 100 illərlə ölçülən xalça və xalça məmulatlarının geniş çeşidi təcəssüm tapır. Burada Azərbaycan xalçaçılıq məktəblərinin tarixi və keçdiyi inkişaf yolları barədə məlumat verilir. Bundan başqa, Azərbaycan miniatürləri də Şərqin bir parçası olan ölkəmizdə qədimlərdən yaranıb formalaşan rəssamlıq sənəti - miniatür məktəbi barədə ətraflı məlumat verir. Zinət və müxtəlif bəzək əşyalarının, xalq incəsənətinin bütün istiqamətlərinə dair nümunələrin, taxta üzərində oyma sənətinin təqdim olunduğu mərkəzin ekspozisiyasında Azərbaycan milli geyimləri də diqqəti cəlb edir. Milli ruhu özündə təcəssüm etdirən kuklalar, bürüncdən hazırlanan heykəllər də maraq doğurur.
Bu da müsbət haldır. Xarici ölkələrdə muğamlarımız, aşıq sənəti, bəstəkarlarımızın irsi təbliğ edilir. Bu sahədə çoxlu işlər görülür. Yaxşı olardı ki, milli musiqi alətləri, kəlağayı, milli geyim evləri də açılsın. Bunları mədəniyyət mərkəzlərinin içində də etmək olar. Azərbaycan mədəniyyət mərkəzlərində kitabxana da fəaliyyət göstərir. Bu kitabxanalarda Azərbaycanla bağlı dəyərli kitablar yer alır. Bundan başqa, mədəniyyətimizin müxtəlif qollarına dair geniş ədəbiyyat toplusunun cəmləndiyi kitabxana mərkəzə gələnlərdə ədəbiyyatımız, rəssamlıq sənətimiz və musiqimiz haqqında, ümumiyyətlə, incəsənətin digər növləri barədə məlumatların əldə edilməsinə imkan verir”.
Ekspert vurğulayır ki, hər bir mədəniyyət mərkəzi Azərbaycan xalqının, dövlətinin simasıdır.
İradə SARIYEVA
