Kredit kartları böyük problemə çevrilir

Tarix: 06.01.2015 / 01:29
Bölmə: İqtisadiyyat

Aparılan son araşdırmalar ölkədə maliyyə əməliyyatları aparmağa imkan verən kartların sayının sürətlə artmaqda olduğunu göstərir. Lakin plastik kartların artma tempindən fərqli olaraq nağdsız ödənişlərin miqdarı elə böyük sürətlə artmır. Əvəzində plastik kartlar vasitəsilə kredit götürülməsi halları sürətlə çoxalır. Qeyd edək ki, ötən ilin dekabr ayının 1-nə olan məlumata görə, ölkədə kredit kartlarının sayı 1 milyon 265 min ədədə çatıb.

Bu da o deməkdir ki, keçən il ərzində Azərbaycanda hər gün orta hesabla kredit kartlarının sayı 967 ədəd artıb. hesablamalar göstərir ki, artıq dövriyyədəki hər beş ödəniş kartından biri kredit kartıdır. Dövriyyədəki ümumi ödəniş kartlarının sayı 5 milyon 948 min ədəd təşkil edir.

Ekspertlər isə bildirir ki, banklarda kredit şərtlərinin ağırlaşmasından sonra kredit kartları vasitəsilə maliyyə əməliyyatlarının sayı artır. Bu isə artıq kreditlərin kartlar vasitəsilə verilməsinin genişlənməkdə olduğunu göstərir. Xüsusən bu sahədə taksit kartlarından istifadə halları dinamik şəkildə artır. Qeyd edək ki, kredit kartları daha çox maddi vəziyyəti aşağı olanları dəstəkləmək məqsədi daşısa da, normadan artıq xərcləndikdə ciddi problemlər yaranır. Pulsuz alış-veriş imkanı verən bir vasitə kimi görünsə də, kartın zərərli və ya faydalı olması kart sahibinin onu necə istifadə etməsindən asılıdır. Bəzən kart haqqında kifayət qədər məlumatı olmayan istifadəçi ciddi problemlərlə qarşılaşa bilir. Onu da bildirək ki, kredit kartları da iki cür olur. Biri standart kredit kartlarıdır və burada müəyyənləşdirilən məbləğə uyğun kredit xətti açılır, həmin pul karta yerləşdirilir. İstifadəçi pulu kartdan çəkib nağd şəkildə istifadə edə bilir. Ancaq ödəniş müəyyən olunmuş tarixdən gecikərsə, bu zaman faiz əlavə olunur. Digəri isə taksit kartlarıdır. Bu kartlar təxminən iki-üç ilə yaxındır geniş yayılıb. Bu, bir sıra bankların təqdim etdiyi kampaniyalara daxildir. Həmin kampaniyalar ondan ibarətdir ki, istifadəçi kart vasitəsilə hər hansı bir malı alır, daha sonra 3 və ya 6 ay ərzində həmin məbləği ödəyir. Kredit kartının fərqi ondadır ki, burada nağd çəkilən pul müəyyən bir tarixdə birdəfəyə ödənməlidir. Amma taksit kartlarında sərf olunan məbləğ hissələrə bölünərək ödənir. Araşdırmalar isə göstərir ki, taksit kart istifadəçiləri bankda kartla bağlı lazımi qədər məlumat toplamadıqları üçün sonradan problem yaşayırlar. Bu kartlardan istifadə üçün həmin banka illik əməkhaqqı ödənilməlidir. Bir çoxları bundan xəbərsiz olur. Bu əməkhaqqı kartdan pul sərf olunmasa da ödənilməlidir. Vətəndaşlar bundan xəbərsiz olduqları üçün əlavə pul ödəməli olur. Bununla belə, taksit kartlarından istifadə son dövrlərdə getdikcə daha geniş yayılmaqdadır. Amma araşdırmalar göstərir ki, banklar taksit kartları ilə bağlı heç də müştərilərə bütün məlumatları dolğun şəkildə vermir. Bu isə bəzən müştərinin taksit kartlarından istifadə etmədiyi halda banka vəsait ödəməsi ilə nəticələnir.

Bir məqamı da qeyd edək ki, Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi kifayət qədər böyükdür və bir milyard manata çatır. Belə problemli kreditlərin içində taksit kartları da yer alır. Çünki, qeyd olunduğu kimi, taksit kartları da kredit kartlarının bir formasıdır. Bu gün borclarla bağlı banklara müraciət edən insanların arasında taksit kartlarına görə gələnlər üstünlük təşkil edir. Bunun da əsas səbəbi insanlara məlumatların düzgün çatdırılmamasıdır. Onu da bildirək ki, taksit kartları istehlak krediti hesab olunur. Həmin kartlarla bağlı problemlərin həlli üçün hesab edilir ki, Azərbaycanda istehlak kreditləri haqqında qanun qəbul edilməlidir. Həmin qanun imkan verir ki, kreditlərin alınması prosesindəki neqativ hallar qanunverciliklə tənzimlənsin. Lakin dəfələrlə qaldırılmasına baxmayaraq, bu məsələ hələ də qanunverici qaydada həllini tapmayıb. Bu vəziyyətdə isə istehlak kreditlərinin həcmi də durmadan artır. Belə ki, 2005-ci ildə istehlak kreditinin ümumi kredit qoyuluşunda payı 27 faiz olduğu halda, indi bu rəqəm 41 faizə yüksəlib. Ekspertlərə görə, Azərbaycan kimi ölkələrdə istehlak kreditlərinin indiki sürətlə artımı iqtisadiyyat üçün təhlükə yaradır. Çünki əhali borclanmaya gedir, istehlak kreditləri yerli yox, xarici istehsalı stimullaşdırır. Belə ki, əhali götürdüyü istehlak krediti ilə daha çox əcnəbi ölkələrin istehsalı olan məhsulları alır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - – Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...