Azərbaycan taxıl alışında problem yaşaya bilər

Tarix: 26.12.2014 / 02:05
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanın taxıl aldığı əsas ölkələr sırasında yer alan Rusiya bu məhsulun ixracını məhdudlaşdırmağa başlayır. Belə ki, Rusiyanın güclü kənd təsərrüfatı lobbisi kimi də yaxşı tanınan Taxıl Birliyi ölkə daxilindəki təklifi qorumaq üçün digər ölkələrə ixracın tamamilə dayandığını və böyük həcmli müqavilələrin təhlükədə olduğunu açıqlayıb.
Rusiyanın ən böyük taxıl alıcıları arasında Türkiyə, İran və ən həssas vəziyyətdə olan Misir var. Bu sıraya MDB ölkələri, o cümlədən Azərbaycan da aiddir. Taxıl Birliyinin sədri Arkadi Zloçevski ixracın dayandırılması ilə bağlı bildirib: "Keçən həftədən bəri müqavilələrə uyğun olaraq yola salınması gözlənən gəmilərdən biri yola düşməyib. Bu, ixracın dayanması ilə bağlıdır. Yanvar ayının sonuna qədər ixrac edilməsi gözlənən 3 milyon tona qədər buğda hələ ölkədən çıxarılmayıb. Bütün yükləmələr dayandırılıb, çatışmayan tək şey ixrac qadağasının qanuni hala gətirilməsidir". Zloçevskinin açıqlamalarından sonra qlobal miqyasda taxıl qiymətləri yüksəlib. Zloçevski Rusiya rəsmilərinin ixrac edilən taxıla əlavə vergi qoymağı düşündüyünü də söyləyib.
Rusiyanın baş naziri Dmitri Medvedyev də bildirir ki, taxıl ixracatına administrativ məhdudlaşdırmalar tətbiq etməyin zamanı çatıb. O, ölkənin əlindəki taxıl ehtiyatlarının mühafizə edilməsinin indiki şəraitdə zəruri olduğunu bildirir: "Rusiya hökuməti taxıl ixracına müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq etməlidir. Hazırda taxıl ixracına məhdudiyyətlərin tətbiq olunması haqda düşünmək lazımdır. Əlbəttə ki, bu qərar iri ixracatçılarla razılaşdırılmış şəkildə həyata keçirilməlidir". D.Medvedyev taxıl emalı məhsulları, taxıl bazarındakı vəziyyəti tənzimləmək üçün çevik addımların atılmasının vacib olduğunu da qeyd edib. Rusiya baş naziri məsələ ilə əlaqədar müavininə xüsusi təkliflər hazırlamaq tapşırığı verib. Beləliklə, çətin iqtisadi dövr yaşayan Rusiya taxıl ixracını məhdudlaşdırır. Aydındır ki, bu hal Rusiyadan taxıl alan Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək. Əvvəla, Rusiyadan idxal taxılının həcminin azalması və tam dayanması istisna edilmir. Digər tərəfdən, belə vəziyyətdə taxılın qiyməti qalxır. Artıq taxılın qiyməti Rusiyada yüksələn qida qiymətlərinin dünyanın ən böyük dördüncü ixracatçısının taxıl satışlarına limit qoyacağı xəbəri ilə 6.8% yüksəlib. Taxılın bir buşeli artıq 7 dollara yaxınlaşır. Beynəlxalq ticarətdə 1 buşel buğda dedikdə 27.22 kiloqram başa düşülür.
Onu da xatırladaq ki, ölkəmizdə taxıl məhsullarının qiymətinin qalxma səbəbi daha çox xarici bazarlarla bağlı olub. Bu daha çox Rusiya, Qazaxıstan və İranın daxili bazarlarında qiymətlərin tənzimlənməsilə əlaqədar proses sayılır. Bu ölkələrdə taxılın qiymətində artım baş verirsə, o zaman Azərbaycana idxal olunan taxılın qiymətində də artım yaşanır. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, artıq Rusiyada qiymət artımı olacağına dair məlumatlar dolaşır. Bu şəraitdə Azərbaycan Qazaxıstandan istədiyi həcmdə taxıl almasa, ölkəmizdə bu məhsulun qiymətində artım olması qaçılmaz sayılır. Ötən il Azərbaycan Qazaxıstandan 850 min ton taxıl idxal edib. Rusiyadan isə 550 min ton taxıl alınıb. Rusiyada məhsul bahalaşarsa, Azərbaycan bunu Qazaxıstanla kompensasiya etməyə çalışacaq. Lakin ekspertlər alternativ mənbələrin tapılmasını da vacib sayır.
Onu da qeyd edək ki, ölkədə yaradılan taxıl ehtiyatının həcmi ildən-ilə artırılır. Məsələn, 2013-cü ildə 1,623 milyon ton və ya 2012-ci ilə nisbətən 210 min tondan artıq taxıl qalığı yaradılıb. Taxıl ehtiyatlarının 74 faizindən çoxu buğda ehtiyatlarından ibarətdir. Ötən il buğda ehtiyatlarının 1,845 milyon tonu yerli istehsal, 1,451 milyon tonu idxal hesabına yaradılıb. Cari ildə isə bu göstəricinin daha artıq olması gözlənir. Lakin hesab edilir ki, burada əsas diqqət keyfiyyətli yerli istehsala yönəldilməlidir. Əks halda dünya bazarlarında baş verənlər Azərbaycana təsir göstərməkdə davam edəcək. Ekspertlər də vurğulayır ki, dünya bazarında buğdanın qiymətinda sabitlik mövcud deyil. Bu səbəbdən Azərbaycan taxıl alınmasına daha çox vəsait sərf edə bilər. Bu fonda o da vurğulanır ki, həmin maliyyə vəsaiti fermerlərimiz üçün xərclənsə daha yüksək nəticələr əldə oluna bilər. İndilikdə isə, hökumətin müdaxiləsi olmasa, idxal taxılına görə Azərbaycanda bu məhsulun qiyməti arta bilər. Bu isə çörək və digər un məmulatlarının da qiymətində özünü göstərəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...