Banklarla aqrar sahə arasında «soyuq məsafə» hələ yaşayır

Tarix: 25.12.2014 / 02:49
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkədə qeyri-neft sektorunun, xüsusən kənd təsərrüfatı sahəsinin sürətlə inkişaf etdirilməsi hökumətin əsas diqqət mərkəzində yer almaqdadır. Son illər ərzində bu istiqamətdə kifayət qədər işlərin görüldüyü də danılmaz həqiqətdir.

Qeyd olunan müstəvidə həyata keçirilən işlərin əsas prioritetlərindən biri də kənd təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərənlərin maliyyə ehtiyaclarının qarşılanması ilə bağlıdır. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondundan güzəştli kreditlərin ayrılması da məhz bu məqsədə xidmət edir. Lakin dövlətdən fərqli olaraq, banklar hələ də aqrar sektora çox az həcmdə kredit ayırır. Bunu Dünya Bankının aqrar məsələlər üzrə meneceri Rufiz Çıraqzadə da təsdiq edir. Kommersiya banklarının bu sahəyə ayırdığı kreditlərin az olduğunu deyən R.Çıraqzadə hesab edir ki, bu kreditlərin əksəriyyəti Bakıda cəmləşib: «Bankların kredit portfelinin cəmi 4,7%-i kənd təsərrüfatına aiddir və məcmu kredit portfelinin 87%-i Bakıda cəmləşib. Digər problem pərakəndəçiliklə bağlıdır. Dünya Bankı Azərbaycana 90-cı illərdən kreditlər ayırmağa başlayıb və ümumilikdə 170 milyon dollarlıq suvarma layihələrini maliyyələşdirib ki, bunun da 6-sı artıq həyata keçirilib».

Həqiqətən də fermerlərin bu gün üzləşdiyi əsas problemlərdən biri kreditlərlə bağlıdır. Araşdırmalar göstərir ki, ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafına ayrılan kreditlərin məbləği çox azdır və banklar aqrar sektora kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Bu səbəbdən də banklar tərəfindən kənd təsərrüfatı sahələrinə ayrılan kreditlərin məbləği ümumi kreditlərin çox az faizini təşkil edir. Ekspertlər hesab edir ki, artıq burada Avropa təcrübəsindən istifadə zəruridir. Belə ki, Avropada aqrar sahələr sığortalandığı üçün banklar arxayın olur ki, məhsul zay olsa da, sığortalandığı üçün bankların kreditləri batmayacaq. Yəni sığorta şirkətləri fermerlərin aldığı kreditləri, yaxud onların faizlərini banklara ödəyəcək. Ölkəmizdə isə indilikdə bu baş vermədiyindən, bankların aqrar sektora ayırdığı kreditlərin həcmi elə də böyük deyil. Bu mənada hesab edilir ki, Azərbaycanda aqrar sektorun sığortalanmasına çox böyük ehtiyac var. Çünki kənd təsərrüfatı böyük risqlər daşıyır və təbiətdən ciddi şəkildə asılıdır. Ona görə də bu sahədə sığortalanma çox ciddi məsələdir. hələlik isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, sığorta sisteminin işləməməsi səbəbindən banklar da aqrar sahəyə kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Elə bu səbəbdəndir ki, indinin özündə də fermerlərin kredit resurslarına çox böyük ehtiyacı var. Belə təkliflər də səslənir ki, fermerlərin kredit almasını asanlaşdırmaq üçün sığorta fondlarının yaradılması zəruridir. Təcrübə də göstərir ki, çıxış yolu, xarici ölkələrdə olduğu kimi, kənd təsərrüfatı kooperativlərinin və bu sahə ilə məşğul olan sığorta fondunun yaradılmasıdır. Lakin belə bir fondun Azərbaycanda yaradılıb-yaradılmayacağı hələlik dəqiq bəlli deyil. Məsələnin həlli üçün uzun müddətdir gündəmdə olan məqamlardan biri isə ayrıca aqrar bankın yaradılmasıdır. Ekspertlər də ixtisaslaşdırılmış aqrar bankın yaradılmasını müsbət qiymətləndirir. Həmçinin qeyd olunur ki, aqrar bank yaradılacağı təqdirdə, onun vəsaitlərinin formalaşması heç bir problem yaratmayacaq. Mütəxəssislər xarici ölkələrdə aqrar bank təcrübəsindən geniş istifadə olunduğunu bildirir və bu təcrübənin ölkəmizdə tətbiqini labüd sayır. Qeyd edək ki, bu tipli banklar, xüsusilə Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərir. Hətta Almaniyanın ən böyük bankı ixtisaslaşmış aqrar bankdır. Güman olunur ki, Azərbaycan müvafiq təcrübələrdən istifadə etməklə belə bank formalaşdıra bilər. Lakin sözügedən bank barəsində uzun müddətdən bəri söhbət getməsinə baxmayaraq, ortada hansısa real nəticə yoxdur.

Bir sıra ekspertlər isə yaranmış şəraitdə fermerlərə verilən subsidiyaların miqdarının artırılmasını məqbul hesab edir. Bir daha xatırladaq ki, Azərbaycanda aqrar sektora verilən subsidiyalar hazırda strateji və adi məhsullar üzrə qruplaşdırılır. Strateji məhsullar üzrə subsidiyaların həcmi adi məhsullar üzrə verilən subsidiyaların həcmindən 2 dəfəyə qədər çoxdur. Strateji olmayan məhsullar istehsal edən fermer təsərrüfatlarının hər hektarına 40, strateji məhsul istehsal edən fermer təsərrüfatının hər hektarına isə 80 manat ödənilir. Ekspertlər bu məbləğin iki dəfədən çox artırılmasının mümkün olduğunu bildirir. Ancaq istənilən halda o xüsusi olaraq vurğulanır ki, bankların aqrar sahəyə daha çox kredit ayırmasını təmin etmək lazımdır. Əks halda fermerlər kredit sarıdan problemlər yaşamaqda davam edəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...