Rubl gələn il azərbaycanlı fermerlər üçün yeni çətinliklər yarada bilər

Tarix: 23.12.2014 / 02:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Gələn il ərzində Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi, ölkəmizdən şimal qonşumuza ixrac olunan məhsulların ümumi həcmi xeyli dərəcədə azala bilər. Buna səbəb, Moskvanın bütün cəhdlərinə baxmayaraq, rublun sürətlə dəyərdən düşməkdə davam etməsi, iqtisadi vəziyyətin getdikcə pisləşməsidir. Hazırda Rusiyanın pul vahidinin dollar qarşısında sərt enişi bazarları sözün əsl mənasında alt-üst edib.

Vəziyyətdən çıxış üçün Rusiya Mərkəzi Bankının faiz dərəcələrini 10,5 faizdən 17 faizə yüksəltməsi də istənilən nəticəni verməyib. Rublun dəyərsizləşməsi davam edir və qiymətlər artır.

Yaranmış durumda beynəlxalq kredit reytinq agentliyi olan «Fitch Ratings» rublun məzənnəsinin düşməsi və faiz nisbətlərinin sərt şəkildə artırılmasının 2015-ci il üzrə Rusiya iqtisadiyyatında risqləri artırdığını açıqlayıb. «Fitch Ratings» hesabatında Mərkəzi Bankın uçot stavkasını 6,5 faiz artırmasına da toxunub. Bildirilib ki, neftin qiymətinin aşağı olması risqləri davam etdirir: «Rusiyadakı tənəzzül dərinləşə bilər. Faiz nisbətləri artırılmadan əvvəl neftin barrelinin ortalama 66 dollar səviyyəsində olacağı hesablanmışdı. Lakin neft qiymətləri düşür. Rusiya real ümumi daxili məhsul artımında 2,8 azalma yaşaya bilər». Rublun mövcud vəziyyətini qiymətləndirən «Fitch Ratings» qeyd edib ki, rublun dəyər itkisi real gəlirlərin əriməsinə səbəb olub. Bu, daxili istehlaka və yerli tələbə zərər verəcək: «Rusiya Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, neft qiymətinin 60 dollar səviyyəsində formalaşması vəziyyətində 2015-ci ildə ölkə iqtisadiyyatı 4,5-4,7 faiz kiçiləcək». Rusiya iqtisadiyyatındakı son proseslərin bank sektoruna təsirlərini qiymətləndirən «Fitch» hesab edir ki, resessiya, yüksək faizlər və zəifləyən rubl 2015-ci ildə rus banklarının reytinqinə təsir edəcək.

Analitiklərin proqnozlarına görə, 2015-ci ildə Rusiyaya idxal ən azı 15 faiz, ən çoxu isə iki dəfə azalacaq. İdxalın azalmasına rublun devalvasiyası səbəb olacaq. 2015-ci ildə rublla bağlı hazırkı kursun 1,5-2 dəfə azalması gözlənir. Ekspertlər Rusiyanın cari ili idxalın 8 faiz azalması ilə başa vuracağını deyir. Məlum olur ki, antisanksiya tədbirləri artıq idxalın 7 faiz azalmasına yol açıb. 2009-cu ildəki böhran dövründə də belə olduğunu xatərladan ekspertlər bildirir ki, idxal həmin vaxt 36 faiz azalmışdı. Onların fikrincə, 2015-ci ildə proseslər 2009-cu ildəkindən fərqli olacaq. Rəsmi məlumatlara əsasən, 2014-cü ildə idxal 310 milyard dollar, 2015-ci ildə 263 milyard dollar olacaq. Artıq cari ilin yanvar-oktyabr aylarında federasiyaya idxal 6,2 faiz azalaraq 241,9 milyard dollara düşüb.

Bütün bunlar, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Azərbaycandan Rusiyaya məhsul axınının həcminə təsir edəcək. Çünki Rusiya MDB ölkələri arasında Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır. 2014-cü ildə Rusiya Azərbaycanın ticarət dövriyyəsində üçüncü sırada yer alıb. Təkcə bu ilin 9 ayında Azərbaycanın Rusiya ilə ticarət dövriyyəsi 1,4 milyard dollar təşkil edib. Bunun da 470 milyon dolları ixracın payına düşüb. 2013-cü ilin 9 ayında Rusiya ilə ticarət dövriyyəsi təxminən 2 milyard dollar olub. Bunun 802 milyon dolları ixracın payına düşüb. Göründüyü kimi, ötən ilin 9 ayı ilə müqayisədə Rusiya ilə ticarət dövriyyəsinin həcmi azalıb. Əsas səbəb rublun dəyərdən düşməsidir. Gələn il ərzində dəyərdən düşən rubl ixrac həcmini daha da azaldacaq. Belə ki, rublun ucuzlaşması Azərbaycanın ixrac potensialını zəiflədir.

Digər tərəfdən, artıq bilindiyi kimi, rublun dəyərdən düşməsi Rusiyaya işləməyə getmiş soydaşlarımızın gəlirlərini də azaldır. Artıq ilin əvvəlindən indiyə qədər olan müddətdə Rusiyadan pul köçürmələrinin həcmi azalıb. Rublun dəyərdən düşməsi Rusiyada, həmçinin, ərzaq inflyasiyasını da gücləndirir. Məsələn, təkcə 2013-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu ilin 9 ayında ərzaq inflyasiyası 11.5% təşkil edib. Bunun nəticəsində isə, manatın möhkəmlənməsinə rəğmən, Rusiyadan Azərbaycana ərzaq inflyasiyası idxal edilir. Nəzərə alaq ki, Azərbaycanın ərzaq idxalında Rusiya ciddi paya malikdir. Hazırda Rusiya iqtisadiyyatı sanksiyaların üzündən tənəzzülə gedir, milyardlarla dollar həcmində kapital ölkədən çıxarılır. Bu fonda, əvvəlki kimi, rubl sürətlə dəyərdən düşür. Qeyd olunduğu kimi, belə vəziyyətin gələn il ərzində də davam etməsi proqnozlaşdırılır və bu hal Azərbaycn-Rusiya ticarət dövriyyəsinin həcmini mütləq şəkildə azaldacaq. Burada özünü göstərəcək təhlükəli məqam isə ölkəmizdən Rusiyaya ixracın azalmağa doğru getməsidir. Bu, əsasən, azərbaycanlı fermerləri çətin vəziyyətə salacaq. Çünki hazırda Rusiyaya qeyri-neft sektoru məhsullarının ixracında azərbaycanlı fermerlər xüsusi çəkiyə malikdir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...