Yadigar Məmmədli: “Əvvəllər olduğu kimi insanların şəxsi məlumatlarını internet resurslarında yaymaq mümkün olmayacaq”
Azərbaycanda şəxsi və ailə həyatına aid məlumatların hətta doğru olduğu halda yayılması qadağan olunur. Ali Məhkəmə bununla bağlı “Şəxsiyyət hüquqlarının müdafiəsi haqqında” yeni qərar qəbul edib.
Qərara görə, artıq şəxslər məlumatın yalan olub-olmamasından asılı olmayaraq, şəxsi həyat hüququnun pozulması əsası ilə məhkəməyə müraciət edə biləcəklər. Onlar mənəvi zərərin əvəzinin ödənilməsini, məlumatın silinməsini, təkzibini və ya yayımın dayandırılmasını tələb etmək hüququna malik olacaqlar. Əvvəllər isə yalnız yayılan məlumatın yalan olması halında məhkəməyə müraciət etmək mümkün idi, doğru məlumatların razılıq olmadan yayılması isə hüquqi müdafiə yaratmırdı.
Ümumən, bunun müsbət və mənfi tərəfləri nədən ibarətdir? Burada şəxsi məlumat deyərkən nə nəzərdə tutulur?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən media eksperti Yadigar Məmmədlinin fikrincə, Ali Məhkəmənin “Şəxsiyyət hüquqlarının müdafiəsi haqqında” yeni qərar qəbul etməsi əslində mövzunun yeni olması deyil: “Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 32-ci maddəsində təsbit olan məsələdir bu. Belə ki, 32-ci maddədə şəxsi toxunulmazlıq hüququ var. Həmin maddədə hər kəsin şəxsi toxunulmazlıq hüququ Konstitusiyada qorunur. Yəni burada şəxsi və ailə həyatının sirrini saxlamaq, öz razılığı olmadan kimsənin məlumatlarının toplanması, saxlanması, istisna hallarda yayılması yol verilmir. Ancaq son dövrlər belə hallar çoxalıb. Halbuki, belə hallar yolverilməzdir. Şəxsi həyatla bağlı ümumiyyətlə, yalan məlumatlar verilməməlidir. Doğru məlumatların verilməsi Konstitusiya ilə şəxsin razılığı olmadan verilə bilməz. Bu, birmənalı belədir. Başqa bir önəmli məsələ ondan ibarətdir ki, doğru məlumatın yayılması hüquqi müdafiə yaratmırdı. Ona görə yaratmırdı ki, burada söhbət ictimaiyyətə açıq olan şəxslərdən gedir. Ancaq publik olmayan şəxslər barəsində məlumatların verilməsi olmaz. Bu, qanunla qadağan olunur. Digər tərəfdən mətbuat haqqında kodeksdə publik şəxslər barəsində məqamlar öz əksini tapıb. O da ondan ibarətdir ki, publik şəxslərin fəaliyyəti cəmiyyətə açıq olmalıdır. Ancaq onlarla bağlı elə şəxsi məlumatlar var ki, onların cəmiyyətə ötürülməsi qəbul olunurdu. Bu gün problem ondan ibarətdir ki, internet resurslarında, blogerlərin yutub kanallarında insanların şəxsi həyatı ilə bağlı məsələlər müzakirəyə çıxarılır. Bu, həm qanun pozuntusudur, həm də şəxsi həyata müdaxilədir. Ona görə də buna yol vermək olmaz. Hesab edirəm ki, məhz bu səbəbdən Ali Məhkəmə sözügedən məsələyə qayıdıb və belə bir qərar qəbul edib. Bu, o deməkdir ki, əvvəllər olduğu kimi insanların şəxsi məlumatlarını internet resurslarında yaymaq mümkün olmayacaq. Belə hallar məsuliyyət yaradacaq. Burada mətbuatın üzərinə düşən missiya ondan ibarətdir ki, mətbuat təmsilçiləri media resurslarında digərlərinə president yaratmamalıdır. Belə hallara yol verilməsi sosial şəbəkədən başqa məqsədlər üçün istifadə edənlərə əsas verir”.
Vidadi ORDAHALLI
