Ilqar Orucov: “Məktəbdə məhdud dərs saatları ərzində şagirdlərə esse yazmaq vərdişi formalaşdırılmadığı halda…”
Xəbər verildiyi kimi, gələn ildən buraxılış imtahanında xarici dil fənni üzrə müəyyən dəyişikliklər nəzərdə tutulur. Dövlət İmtahan Mərkəzinin məlumatına əsasən, 2027-ci ildən etibarən tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsində təhsil alanların yekun attestasiyası zamanı buraxılış imtahanında yazı bacarığı yeni model üzrə yoxlanılacaq.
Bu modelə əsasən, şagirdlərə verilən mövzu və ya sual üzrə ən azı 100 söz həcmində, bir abzasdan ibarət yazı yazmaq tələb olunacaq. Hesab edilir ki, bu yanaşma şagirdlərin real dil bacarıqlarının daha obyektiv qiymətləndirilməsinə xidmət edəcək. Lakin valideynlər və abituriyentlər bu fikirlə razılaşmırlar.
Təhsil eksperti İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”-ə bildirdi ki, yeni qayda Azərbaycan təhsilində bilikyönümlü modeldən bacarıqyönümlü təhsil formasına keçid kimi dəyərləndirilməlidir. Bu dəyişikliklər bir tərəfdən böyük imkanlar yaratsa da, digər tərəfdən ciddi infrastruktur və təşkilati sualları gündəmə gətirir. Xüsusilə məktəblərin texniki və kadr təminatı ilə bağlı problemlər aktuallığını qoruyur: “Dinləmə tapşırıqlarının yüksək səviyyədə həyata keçirilməsi üçün zəruri olan akustik sistemlər və fasiləsiz internet təminatı bir çox məktəbdə hələ də mövcud deyil. Eyni zamanda, 100 sözlük esse tələbi şagirdlərdən yaradıcı və analitik düşüncə bacarığı tələb edilir. Lakin mövcud dərsliklərdə və dərs saatlarında yazı bacarığının inkişafına deyil, əsasən qrammatik izahlara üstünlük verilir.
Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən tətbiq edilən bu model məktəb proqramından daha çox beynəlxalq IELTS və TOEFL imtahan formatlarına yaxındır. Bu gün gənclərimizin müəyyən bir qismi həmin imtahanlar səviyyəsində dil biliyini inkişaf etdirə bilsə də, bu imkan hamı üçün əlçatan deyil. Danılmaz faktdır ki, nüfuzlu dünya universitetləri məhz bu sertifikatlara üstünlük verir.
Bu baxımdan hesab olunur ki, məktəblərdə də tədris prosesi mərhələli şəkildə bu formata uyğunlaşdırılmalıdır. Model uğurla tətbiq edilərsə, şagirdlər dili yalnız test vasitəsi kimi deyil, ünsiyyət aləti kimi də mənimsəmək məcburiyyətində qalacaqlar. Bu yanaşma müasir dünyanın tələblərinə cavab verir və əslində, bu mərhələyə çoxdan keçilməli idi”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, yeni modelin tətbiqi zamanı müəyyən risklər yarana bilər. Onun fikrincə, məktəbdə məhdud dərs saatları ərzində şagirdlərə esse yazmaq vərdişi formalaşdırılmadığı halda, valideynlər repetitor xidmətlərinə üz tutmaq məcburiyyətində qalacaqlar. Bu baxımdan sistemin uğuru imtahanın çətinliyindən deyil, Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən məktəblərdə tədris metodikasının bu formata nə dərəcədə operativ uyğunlaşdırılmasından asılı olacaq.
Günel CƏLİLOVA
