Mətləb Salahov: “Bütün günü sosial şəbəkələrdə ən arzuolunmaz informasiya təsirinə düşən gənclər psixoloji gərginlik yaşayır və ya aqressivləşirlər”
Son zamanlar Azərbaycanda sonu ölümlə nəticələnən ailə münaqişələrinin sayı günbəgün artmaqdadır. Dıqnaqarası qəhrəmanlar öz həyat yoldaşlarını, övladlarını, doğmalarını və eləcə də valideynlərini amansızlıqla qətlə yetirir.
Belə ki, yanvarın 24-də Bakının Maştağa qəsəbəsində oğul anasını qətlə yetirib. Bir gün sonra isə daha sarsıdıcı hadisə Bakıda baş verib. Qəbələdə Rayon Məhkəməsinin sədri Abbas Əliyevin oğlu Emil Əliyev övladının gözü qarşısında həyat yoldaşına 20 bıçaq zərbəsi vurub. Hadisədən sonra o, həyatına son qoyub. Şəmkirdə isə 56 yaşlı kişi öz oğlu tərəfindən küt alətlə öldürülüb. Maraqlıdır, bu cür ailə daxili cinayət hallarının artmasına səbəb nədir?
Jurnalist-ekspert Mətləb Salahov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, son zamanlar Azərbaycanda ailədaxili cinayətlər, övladları tərəfindən qətlə yetirilən valideynlərin sayı durmadan artır: “Xüsusilə COVİD-19 epidemiyasından sonra cəmiyyətdə cinayət hallarına güclü meyl müşahidə olunur. Sanki insanlarda, xüsusilə yeniyetmə və gənclərdə şiddət duyğusu daha qabarıq hal alıb. Halbuki Azərbaycan cəmiyyəti üçün bu cür hallar heç zaman xarakterik olmayıb. Ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən bu cür dəhşətli hadisələr əlbəttə cəmiyyətin narahatlığına səbəb olub. Bu cür xoşagəlməz hallar nəinki uşaqların gözü qarşısında baş verir, hətta bir çox hallarda azyaşlıların da bu hadisələrin qurbanı olması məsələnin nə dərəcədə ciddiliyindən xəbər verir.
Hüquq-mühafizə orqanlarının son məlumatlarından da aydın olur ki, ailədaxili zorakılıq halları keçən illərə nisbətən daha da artıb və bu, ciddi sosial problemlərə yol açır.
Bu hadisələrin nə səbəbdən artmasının səbəblərinə gəlincə, deyə bilərəm ki, qətlərin durmadan artmasına əsas səbəb kimi iqtisadi çətinliklər, psixoloji problemlər və ailədaxili münaqişələr göstərilir. Xüsusilə, pandemiya dövründən bəri durmadan artan stress və gərginlik ailədaxili münasibətlərə mənfi təsir göstərib. Qadınlar və uşaqlar bu zorakılıq hallarının əsas qurbanları olaraq qalır. Mən şəxsən bu cür arzuolunmaz halların baş verməsində iki əsas məqama diqqəti yönəltmək istəyirəm: işsizlik ucbatından yaranan maddi sıxıntılar və nəzarətsiz qalan sosial şəbəkələrə hədsiz meyldir. İşsizlik və bunun nəticəsində yaranan sosial problemlər, xüsusilə pulsuzluq amili gəncləri sürətlə cinayətə sürükləyir. Real iş yerlərinin az olması. Təkif edilən maaşın çox aşağı olması, bunun əksinə olaraq gənclərin daha yaxşı yaşamaq istəyi onları həttda cinayət yoluna da sürükləyir. Digər bir baxımdan bütün günü sosial şəbəkələrdə ən arzuolunmaz informasiya təsirinə düşən gənclər psixoloji olaraq aqressivləşirlər ki, bu da sonda ən ağlasığımaz, qorxulu filmlərdə belə olmayan cinayət səhnələrinə gətirib çıxarır”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, son 10 il ərzində Azərbaycan cəmiyyətində aqressiv insan kütləsi formalaşıb ki, bu da cinayət prosesləri üçün ən münbit mənbə sayılmalıdır: “Təsəvvür edin ki, hər gün sosial şəbəkələrdə - vatçap, tik tok və digər platformalarda gün keçirən 1 yaşdan ta 60-70 yaşa qədər olan insanlarda aqressiya, gərginlik, müxtəlif psixoloji problemlər artıb. Bu problemlər daha çox ailə mühitində ortaya çıxır. Bu insanlar bəzən cəmiyyətdə bunu maskalaya bilirlər, ancaq ailədaxili münasibətlərdə ən dəhşətli şiddət formasında özünü daha qabarıq göstərir. Bəli, ailədaxili cinayətlərə qarşı mübarizədə hər bir fərdin rolu böyükdür. Hər kəs bu halların qarşısını almaq üçün məsuliyyət daşımalıdır. İlk əvvəl sosial şəbəkələr üzərində nəzarət gücləndirilməlidir. Onları tənzimləyən mexanizm olmalıdır. Bu fikir və ya informasiya almaq azadlığının məhdudlaşdırılması deyil, bu ilk əvvəl şiddətli psixoloji problemlli, azğınlaşan insan kütləsinin yaranmasının qarşısını almaq üçün atılan olduqca vacib addım olardı. Çünki nəzarətsiz sosial şəbəkələr cəmiyyəti daha dəhşətli fəlakətə sürükləyir. Bu, birmənalı belədir”.
Günel CƏLİLOVA
