Akif Nəsirli: “Qərənfil istehsalı Azərbaycanda yeni iqtisadi şəraitə uyğunlaşa bilmədi, ona görə də sıradan çıxdı”
Bir zamanlar Abşeron yarımadasında qərənfilçilik yüksək gəlir gətirən sahələrdən biri hesab olunurdu. Həmin dövrdə indiki kimi qapalı istixanalar mövcud olmasa da, əsasən açıq tipli gül parnikləri fəaliyyət göstərirdi və bu sahə dayanıqlı gəlir mənbəyi idi.
Zamanla qərənfilçilik tədricən tənəzzülə uğradı, nəticədə bu sahə demək olar ki, tamamilə sıradan çıxdı və qərənfil istehsalı, idxalla əvəz olundu. Azərbaycan Efiopiyadan qərənfil idxal etməyə başlayıb. Məlumat üçün bildirək ki, 2025-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında ölkəyə xaricdən ümumilikdə 188 min ABŞ dolları dəyərində 2 milyon 720 min ədəd qərənfil gətirilib. Gömrük sənədlərinə əsasən, bu miqdarda qərənfil üçün 319 min 600 manat ödənilib. Bu isə o deməkdir ki, bir qərənfilin idxal qiyməti təqribən 12 qəpik təşkil edir.
Qeyd etdiyimiz kimi, bir vaxtlar Abşeron yarımadasında qərənfilçilik yüksək gəlir gətirən sahələrdən biri hesab edilirdi. Maraqlıdır, nə baş verdi ki, bir vaxtlar böyük gəlir gətirən bu sahə yox oldu?
Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Abşeron yarımadasında qərənfilçilik sovet dövründə əsasən dövlət təsərrüfatları və böyük istixana sistemləri hesabına inkişaf etmişdi: “Ucuz enerji, mərkəzləşdirilmiş suvarma, hazır satış bazarı və dövlət dəstəyi bu sahəni gəlirli edirdi. Müstəqillikdən sonra bu sistem dağıldı, istixanaların çoxu özəlləşdirildi və ya baxımsız qaldı, enerji və su xərcləri kəskin bahalaşdı. Kiçik fermerlər üçün qərənfil yetişdirmək maya dəyərinə görə rəqabətədavamlı olmadı.
Digər tərəfdən, xaricdən, xüsusilə Afrika ölkələrindən gətirilən güllər daha ucuz əmək, ilboyu əlverişli iqlim və iri miqyaslı istehsal hesabına bazarı ələ keçirdi. Yerli istehsalda müasir texnologiyaların, logistikanın və ixrac yönümlü yanaşmanın olmaması da sahənin tədricən sıradan çıxmasına səbəb oldu. Nəticədə bir vaxtlar Abşeronda yüksək gəlir gətirən qərənfilçilik idxal məhsulları ilə rəqabətə tab gətirə bilmədi və demək olar ki, yox oldu.
Yəni qərənfil istehsalı Azərbaycanda yeni iqtisadi şəraitə uyğunlaşa bilmədi. Ona görə də sıradan çıxdı”.
Günel CƏLİLOVA
