Son illər məcburi köçkünlərin mərhələli şəkildə doğma torpaqlarına qayıdışı Bakıda və digər iri şəhərlərdə uzun illər müvəqqəti məskunlaşma üçün istifadə olunmuş minlərlə mənzilin və fərdi evin boşalması ilə nəticələnir. Bu məsələ həm icraedici hakimiyyət orqanlarında, həm də Milli Məclisdə müzakirə olunan sosial-siyasi mövzulardan birinə çevrilib və məmurların, deputatların yanaşmaları əsasən dövlət maraqları və sosial ədalət prinsipləri üzərində qurulur.
Rəsmi şəxslər dəfələrlə bildiriblər ki, məcburi köçkünlərin əvvəllər yerləşdirildiyi evlərin əksəriyyəti dövlət balansında olan mənzillərdir və onların boşalması plansız proses deyil. Prezident Administrasiyasına yaxın strukturlarda səslənən fikirlərə görə, bu evlər uzunmüddətli perspektivdə sosial mənzil fondunun bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilir və onların taleyi hökumətin vahid sosial siyasəti çərçivəsində həll olunacaq. Məmurlar vurğulayırlar ki, məqsəd nə bu evlərin özbaşına paylanması, nə də kommersiya obyektinə çevrilməsidir, əsas hədəf sosial həssas qrupların mənzil təminatını gücləndirməkdir.
Milli Məclisin deputatları isə mövzuya daha çox sosial ədalət və ictimai gözlənti prizmasından yanaşırlar. Bir sıra deputatlar açıqlamalarında bildiriblər ki, illərdir mənzil növbəsində gözləyən şəhid ailələri, müharibə əlilləri, aztəminatlı ailələr üçün boşalan köçkün evləri real imkan yarada bilər. Onların fikrincə, cəmiyyətdə bu evlərin taleyi ilə bağlı sualların yaranması təbiidir və hökumət açıq mexanizmlər formalaşdırmaqla bu narahatlığı aradan qaldırmalıdır.
Eyni zamanda bəzi deputatlar xəbərdarlıq edirlər ki, hüquqi statusu tam aydınlaşdırılmamış evlərin tələsik şəkildə paylanması gələcəkdə mübahisələrə səbəb ola bilər. Onlar hesab edirlər ki, hər bir boşalmış ev üzrə mülkiyyət, istifadə və balans məsələləri dəqiqləşdirilməli, yalnız bundan sonra konkret qərarlar verilməlidir. Bu mövqe icra strukturlarının “mərhələlilik” yanaşması ilə üst-üstə düşür.
Analitik baxımdan, məmurların daha çox idarəetmə və sistemli planlama, deputatların isə ictimai sifariş və sosial ədalət üzərində dayanması bir-birini tamamlayan mövqelərdir. Boşalmış məcburi köçkün evləri təkcə daşınmaz əmlak məsələsi deyil, həm də postmünaqişə dövründə dövlətin sosial siyasətinin sınaq nöqtəsidir. Bu evlərin necə və kimlərə veriləcəyi cəmiyyətin dövlətə olan etimadına birbaşa təsir göstərəcək.
Nəticə etibarilə, həm məmurların, həm də deputatların açıqlamalarından aydın olur ki, boşalmış məcburi köçkün evləri ilə bağlı qərarlar siyasi populizmə deyil, uzunmüddətli sosial strategiyaya əsaslanmalıdır. Bu proses nə qədər şəffaf və ədalətli aparılarsa, həm köçkünlərin qayıdışı, həm də yeni sosial mənzil siyasəti bir o qədər uğurlu olacaq.
Akif NƏSİRLİ
