Son zamanlar istər böyüklər, istərsə də azyaşlı uşaqlar arasında energetik içkilərdən istifadə kütləvi hal alıb. Lakin zaman keçdikcə bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda da gənclər və yeniyetmələr arasında energetik içkilərin fəsadları artmaqda davam edir. Energetik içkilər yaşı 14-15-dək olan uşaqlar və 45-50 yaşdan yuxarı şəxslər üçün daha təhlükəli hesab olunur. Araşdırmalara görə, enerji verən içkilər insanların ölüm risqini artıran amillərdən biridir.
Dünyanın bir sıra ölkələrində enerji içkilərinin satışı qadağan olunub. Fransa, Danimarka, Norveçdə isə yalnız apteklərdə satılır. Ancaq bizim ölkədə enerji içkilərinin satışı sərbəst şəkildə həyata keçirilir.
Satış şəbəkələrində istehlakçılara təqdim olunan bir sıra içkilərin enerji içkisi olub-olmaması, eləcə də qaydalara uyğunluğunun müəyyən edilməsi üçün monitorinqlər həyata keçirilib. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən (AQTA) bildirilib ki, bu məqsədlə ölkəmizdə istehsal olunan və idxal edilən enerji içkilərindən və bir sıra içkilərdən nümunələr götürülərək laborator müayinələr aparılıb.
Nəticədə “Pit bull”, “Mohito Fresh”, “Fresco”, “Boom”, “Jaquar”, “Jara”, “Berg glukose”, “Bizon”, “Hell”, “Full” və “Gorilla” içkilərinin enerji içkisi olmadığı aşkarlanıb.
Qeyd edək ki, adları çəkilən içkilər alkoqolsuz sərinləşdirici içkilərdir.
“AQTA enerji içkilərilə bağlı apardığı monitorinqin bəzi nəticələrini açıqlamır”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən Azad İstehlakçılar Birliyinin rəhbəri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, bəzi istehsalçılar bu məsələdə saxtakarlığa əl atır: “İstehsalçı özü o məhsula enerji içkisi statusu verib. Oxşar problem konfet, dondurma, kolbasa-sosiska məmulatları ilə bağlı da yaşanır. Hökumət birtərəfli siyasət aparır, istehlakçı hüquqları arxa planda qalıb, yalnız biznesin inkişafı dəstəklənir. Bizneslə də məmurlar məşğul olur. Ona görə dövlətin qanunları saya salınmır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, enerji içkilərindən heç də az təhlükəli olmayan “Coca-Cola”, “Pepsi-Cola” kimi rəngli və qazlı sular da zərərlidir: "Nə qədər paradoksal görünsə də, bəzi məsələlərdə istehlakçıların pulda yox, keyfiyyətdə aldadılmasının tərəfdarıyam. İstəyirəm ki, istehlakçılar “Coca-Cola” adı altında çay, enerji içkisi adı altında su içsin. Yəni mümkün qədər zərərli və alışqanlıq yaradan içkilərdən uzaq olsunlar. Əlbəttə ki, enerji içkisi statusunu onlara istehsalçı verib. Əgər bilərəkdən edibsə, yenə də alıcının xeyrinədir. Lakin qiymətdə istehlakçının aldadılması məsələsi qəbuledilən deyil".
E.Hüseynovun sözlərinə görə, AQTA enerji içkilərilə bağlı apardığı monitorinqin bəzi nəticələrini açıqlamır. Bunu bilməyin önəmli olduğunu deyən ekspert AQTA-nın çatışmayan məlumatları yaxın zamanda düzəldəcəyinə ümid edir.
Günel CƏLİLOVA
