Hazırda həm Yaxın Şərqdə gərginliyin artması, həm də İranın regionda fəallığının yüksəlməsi qlobal diplomatik gündəliyə ciddi təsir göstərir. Əgər Əbu-Dabi və ya daha geniş mənada Körfəz bölgəsində hərbi eskalasiya baş verirsə, bu, böyük güclərin diqqətini Ukrayna məsələsindən qismən yayındıra bilər. Xüsusilə İran ilə bağlı gərginlik artarsa, ABŞ regiona daha çox siyasi və hərbi resurs yönəldə bilər.
Bununla belə, Rusiya-Ukrayna müharibəsi artıq qlobal təhlükəsizlik sisteminin əsas məsələlərindən biridir və Qərb üçün strateji prioritet olaraq qalır. Ukrayna ilə bağlı danışıqların tam dayanması ehtimalı zəifdir, lakin prosesin tempinin zəifləməsi və ya texniki səviyyəyə keçməsi mümkündür. Belə hallarda yüksək səviyyəli siyasi görüşlər azalır, lakin diplomatik kanallar tam bağlanmır.
Digər tərəfdən, əgər Yaxın Şərqdəki böhran genişlənərsə, Rusiya bundan geosiyasi manevr imkanı kimi istifadə etməyə çalışa bilər. ABŞ-ın diqqətinin bölünməsi Moskvanın danışıqlarda mövqeyini sərtləşdirməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda Vaşinqton üçün iki paralel böhranı idarə etmək daxili siyasi və hərbi baxımdan çətinləşə bilər.
Nəticə olaraq, belə bir ssenaridə danışıqların tam dayanması real görünmür, amma fasilələrin uzanması, qərarların gecikməsi və kompromis imkanlarının azalması ehtimalı artır. Qlobal gərginliyin artması adətən diplomatiyanı zəiflədir, lakin eyni zamanda bəzi hallarda tərəfləri daha tez razılaşmaya məcbur edən faktor da ola bilər. Burada əsas rol böyük güclərin prioritet seçimlərindən və münaqişələrin miqyasından asılı olacaq.
O ki qaldı texniki olaraq danısıqların Əbu-Dabidə keçrilməsinə, təhlükəsizliyə təhdid yaranarsa məkan dəyisə bilər, bu ciddi problem deyil.
Akif NƏSİRLİ
