Ölkənin kirayə mənzillər bazarında son dövrlərdə baş verən proseslər getdikcə daha çox diqqət cəlb etməkdədir. Məsələ bundadır ki, mövsümə uyğun olmasa da, Bakıda kirayə evlərin qiymətində indidən artımlar müşahidə olunur. Ekspertlər hesab edir ki, kirayə bazarında indiki bahalaşma əvvəlki illərdə müşahidə olunmayıb. Bunun indi hansı səbəblər üzündən baş verməsi haqqında isə fərqli fikirlər səslənir.
Məsələn, "MBA Ltd" qiymətləndirmə və konsaltinq şirkətinin rəhbəri Nüsrət İbrahimov bildirib ki, bu ilin noyabr ayında kirayə mənzil bazarında təklif olunan mənzillərin əksər hissəsi böyük sahəyə malik olduğundan, bazarda aktivliyin azalmasına baxmayaraq, qiymətlər 16,87% artıb: "Noyabr ayında tələb portfelində bahalı evlərin, yəni aylıq kirayə haqqı 1000 dollardan yuxarı olanların payı 62% artaraq 40%, ucuz evlərin, yəni aylıq kirayə haqqı 500 dollara qədər olanların payı isə 6% azalaraq 48% olub". N.İbrahimov bildirir ki, kirayə bazarına bu müddət ərzində müraciət edənlər əsasən tikilməkdə olan yeni tikililərin təhvilini gözləyən vətəndaşlar və iş ardınca paytaxta gələn miqrantlar olub: "Tələb portfelinin bir qismini isə qısamüddətli - 1-2 ay müddətinə kirayə müqavilələri bağlayanlar təşkil edib. 2014-cü ilin noyabr ayında kirayə mənzil bazarında təklifin həcmi 18% artaraq 272 mənzil olub. Aktivliyin azalması nəticəsində təklif portfelində artımın əsas səbəbi qeyri-mövsümi ayların olması ilə əlaqədardır. Nəzərə alsaq ki, qış aylarında tikinti sektorunda olan durğunluq nəticəsində Bakıya kənar şəhərlərdən gələn və kirayə evlərə ehtiyacı olan işçilər azalır, bu, kirayə mənzil bazarında boş mənzillərin sayının artmasına gətirib çıxarır. Ay ərzində xüsusən də təklif portfelində daha çox baha qiymətə olan evlərin payının artması həmin seqmentə tələbin aşağı olması ilə bağlı olub". Ekspert deyir ki, kirayə mənzil bazarında 2 və 3 otaqlı mənzillər üstün paya malikdir.
Daşınmaz əmlak məsələləri üzrə digər əksər ekspertlər bildirir ki, həqiqətən də hazırda kirayə bazarında mövsümə uyğun olmayaraq qiymətlərin artımı yaşanır. Bu onunla bağlıdır ki, hazırda bazarda təklifin artması gözlənir. Təklifin artması da onunla bağlıdır ki, son vaxtlar aparılan söküntü işləri insanlar arasında ajiotaj yaradıb. Kim mənzil satırdısa, bu gün satışı dayandırıb. Və yaxud da elə bir qiymətə satır ki, bu, ev üçün məqbul olmayan bir rəqəm olur. Evini kirayə verənlər də bu fonda qiymətləri artırır. Ekspertlər hesab edir ki, kirayə bazarında indidən qiymət artımı yaşanırsa, proses mövsümi aylarda daha sürətli xarakter daşıyacaq. Məsələ bundadır ki, mövsümi aylarda kirayə bazarlarında qiymət artımı təbiidir. Ona görə ki, bu artıq kirayə bazarında tendensiyadır. Mövsüm zamanı isə tələbələrin gəlişi ilə, insanların rayonlardan şəhərə işlə əlaqədar gəlməsilə bağlı şəhər ərazisində kirayə qiymətləri artır. Bu əsasən avqust-sentyabr aylarında müşahidə olunur. Belə vəziyyət tamamilə bazarın strukturuna uyğun olaraq baş verir və təbii sayılır. Lakin hazırda baş verən qiymət artımı xarakterik sayılmır. Belə vəziyyətdə mövsüm zamanı kirayə qiymətlərinin daha çox artması gözlənir. İstisna edilmir ki, söküntü davam etdikcə, qiymət artımı qaçılmaz olacaq. Qeyd edək ki, Böyük Bakının regional planına əsasən, "Sovetski"də və digər ərazilərdə sökülən evlərin yerində heç bir bina, ev və ya obyekt tikilməyəcək. Həmin ərazilər tamamilə yaşıllıqdan ibarət olacaq. Bu vəziyyət isə daha çox insanın mənzil bazarına üz tutmasına səbəb olur. Onların bəziləri kirayə mənzillərə üz tutduğundan, bu, qiymət artımına gətirib çıxarır. Lakin burada vətəndaşları narahat edən əsas məqam daha çox qalmaq üçün mənzillərin kirayə qiymətlərinin artımıdır. Hesab olunur ki, kirayə bazarında qiymət artımının qarşısını almaq mümkün olmasa, vəziyyət kirayədə qalanlar üçün daha da çətinləşəcək. Bu fonda bəzi ekspertlər hesab edir ki, əslində, hüquqi baxımdan götürdükdə dövlət bu cür söküntü məsələlərində yalnız mülkiyyətçini deyil, eyni zamanda digər maraqlı tərəfləri də nəzərə almalıdır. Xüsusilə də kirayənişinlərin mövqeyi mütləq nəzərə alınmalı, onlardan ötrü alternativ variantların tapılması təmin olunmalıdır. Hər halda, dövlətin məsələlərə müdaxilə etməsi zəruridir.
