Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Hansı şair-yazıçının əsərləri “Dövlət varidatı” elan edilib? Bu, Azərbaycana nəsə verir?

Image


Azərbaycanda ədəbiyyat, mədəniyyət-incəsənət sahəsində yaranan qiymətli əsərlərə dövlətin münasibəti hər zaman müsbət olub. Elə bu səbəbdən də Azərbaycanda bir sıra müəlliflərin əsərləri dövlət varidatı elan edilib. Əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısı müəyyənləşib.

Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflər kimlərdir? Bu o müəlliflərin əsərlərinin mühafizəsində nə kimi rol oynayır? Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş sənədə əsasən əsərləri dövlət varidatı elan edilən yazıçı və şairlərin siyahısı mövcuddur. Qətran Təbrizi, Məhsəti Gəncəvi, Əfzələddin Xaqani, Nizami Gəncəvi, Qazi Bürhanəddin, İmadəddin Nəsimi, Aşıq Qurbani, Şah İsmayıl Xətai, Məhəmməd Füzuli, Aşıq Abbas Tufarqanlı, Molla Pənah Vaqif, Molla Vəli Vidadi, Qasım bəy Zakir, Mirzə Fətəli Axundzadə, Həsən bəy Zərdabi, Seyid Əzim Şirvani, Xurşidbanu Natəvan, Mirzə Ələkbər Sabir, Nəcəf bəy Vəzirov, Aşıq Ələsgər, Cəlil Məmmədquluzadə, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Cəfər Cabbarlı, Əhməd Cavad, Mikayıl Müşfiq, Əhməd bəy Ağayev, Əli bəy Hüseynzadə, Nəriman Nərimanov, Məmməd Səid Ordubadi, Hüseyn Cavid, Əzim Əzimzadə, Yusif Vəzir Çəmənzəminli, Üzeyir Hacıbəyov, Səməd Vurğun, Əliağa Vahid bu siyahıda yer alan qələm, sənət adamlarıdır, yazıçı, şairlərdir.

  • “...bizim dünyada qədim yazı ənənələrinə, böyük mədəniyyətə, ədəbiyyata malik olduğumuzu göstərir”

Yeni Yazarlar və Sənətçilər Birliyinin sədri, analitik-ekspert, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycanda yazıçı və şairlərin əsərlərinin dövlət varidatı elan olunması çox mühüm bir məsələdir. O hesab edir ki, bu həmin müəlliflərin əsərlərinin daha etibarlı mühafizəsi ilə yanaşı, həm də bu əsərlərin Azərbaycanın sərvəti olması mahiyyətini daşıyır. “Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da üzü qədimlərdən bu yana görkəmli, tanınan şairlərin, yazıçıların, mütəfəkkirlərin, filosofların əsərləri milli sərvət, dövlət varidatı hesab olunur. Onların əsərləri qələmə alındığı formalarda muzeylərdə, arxivlərdə, kitabxanalarda saxlanılır. Əlbəttə, bu çox düzgün bir münasibətdir. Vaxtilə klassik, Yunan-Roma mədəniyyətinə məxsus heykəltaraşlıq əsərləri o xalqların, eyni zamanda bütün bəşəriyyətin kultroloji sərvəti sayılırdısa, Azərbaycanda və başqa Şərq ölkələrində isə daha çox şifahi xalq ədəbiyyatına, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanına, “Koroğlu” eposuna qədim dillərdə yazılan əsərlərı aiddir. Sözsüz, klassik şairlərimizin əsərləri, divanları Azərbaycan xalqının sərvəti sayılır. Üzü Qətran Təbrizidən tutmuş XX əsrin görkəmli şair və yazıçıları - Hüseyn Cavidə, Səməd Vurğuna qədər bir sıra şair və yazıçıların əsərləri Azərbaycan dövlətinin varidatı siyahısına daxil edilib. Düzdür, bəzən belə siyahılar müxtəlif mübahisələrə səbəb olur. Həmin şair və yazıçıların müasir dövrdə yaşayan nəvə-nəticələri var ki, onlar da bu əsərlərə sahib çıxa bilərlər. Bilirsiz ki, müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar var. Həm buna, həm də beynəlxalq konvensiyalara görə hər hansı bir yazıçı və şairin əsərləri əvvəllər 100, sonra 50, indi isə 25 ildən sonra xalqın sərvəti sayılır, onlar müəllif hüquqlarına düşmür. Amma qanunvericilklə tənzimlənən bu hissədən əlavə, sözsüz ki, yazıçılarımızın, qələm adamlarımızın yaratdığı dəyərli əsərlər, klassik örnəklər, əlbəttə, Azərbaycanın sərvəti hesab edilir. Vaqifin, Axundovun, Natəvanın, Vazehin, Sabirin, Mirzə Cəlilin, Cavidin, Vurğunun yaratdığı əsərlərin millətin, dövlətin sərvətidir və bu sərvət dövlət tərəfindən mühafizə olunur, toxunulmazlıq qazanır. Hesab edirəm ki, müasir dövrdə yazıb yaradan şair və yazıçıların da əsərləri milli sərvət sayılır və onların arasında da dövlət varidatı elan edilməyə layiq əsərlər var. Bu əsərlərin hər biri öz dövrünün söz, sənət, dil, mədəniyyət, mənəviyyat, elm salnaməsidir və zaman-zaman  xalqın dilini, mənəviyyatını, mədəniyyətini, elmini, söz sənətini yaşadıb, müdafiə edib, irəliyə daşıyıb. Bu gün klassiklərimizin əsərləri olmasaydı bizim ədəbiyyatımızın, elmimizin, mədəniyyətimizin, fəlsəfi fikirmizin hansı təməllər üzərində pərvəriş tapdığını bilməzdik. Əsərləri dövlət varidatı elan edilən şəxsiyyətlərin hər biri xalqımızın tarixində, söz sənətinin, mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynayıb”.

O hesab edir ki, bu gün İsa Muğannanın povestləri, romanları, xüsusən də “İdeal” əsəri, eləcə də İlyas Əfəndiyevin romanları, dramları, İsmayıl Şıxlının “Dəli Kür” romanı və hekayələri, Əli Kərimin poetik irsi Azərbaycan dövlətinin milli sərvəti kimi qorunmalıdır. Bu əsərlərin mühafizəsi, elektron daşıyıcılara köçürülməsi, yayılması, əlyazmalarının, ilkin nəşrlərinin, bütün variantlarının qorunması vacibdir.

A.X.Əbilov hesab edir ki, bu əsərləri dövlət varidatı elan etməklə Azərbaycan dövləti onlara əbədiyyən sahib çıxır. Müsahibimizin fikrincə, bu şair, yazıçı, mütəfəkkir və filosoflar xalqımıza tükənməz sərvət bəxş edib.  “Bu, Azərbaycanın dil, yazı, ədəbiyyat, mədəniyyət zənginliyini ifadə edir və bizim dünyada qədim yazı ənənələrinə, böyük mədəniyyətə, ədbiyyata malik olduğumuzu göstərir. Bu onu sübut edir ki, Azərbaycan xalqının böyük tarixi, mədəniyyəti var. Burada incə bir məqam var. Çox təəssüf ki, Nizami Gəncəviyə və başqa klassiklərimizə qarşı əsassız iddialar var. Bu gün həm də dünyada Nizamini “fars şairi” kimi təbliğ edənlər, onun qəhrəmanlarının milli mənsubiyyətini təhrif edənlər var. Nizaminin əsərlərinin dövlət varidatı elan edilməsi həm də o deməkdir ki, o, Azərbaycan şairidir və onun əsərləri Azərbaycanın sərvətidir. Eləcə də bəzi şairlərimizə qarşı əsassız iddialar səslənir. Onlar hamısı bizim şairlərimiz, filosoflarımız, mütəfəkkirlərimizdir”.   

İradə SARIYEVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ