Kamran Məmmədli: “Regionların inkişafı üçün də kredit lazımdır, amma bu kreditləri dövlət verməlidir”
Bu ilin fevralın 1-nə banklar tərəfindən Azərbaycanın rayon və şəhərlərinə 27,5 milyard manat kredit verilib. Mərkəzi bankın məlumatına görə, bunun 21 milyard manat hissəsi paytaxt Bakının payına düşüb.
Qeyd edək ki, Bakıdan kənarlara nəzər yetirdikdə Sumqayıt şəhərinin payına 782,5 milyon manat, Gəncə şəhərinə 666,6 milyon manat, Naxçıvana 365,5 milyon manat düşüb. Banklar tərəfindən Abşerona 313,5 milyon manat, Lənkərana 272,2 milyon manat, Bərdəyə 221,8 milyon manat kredit verilib.
Maraqlıdır, bölgələr üzrə kredit verilişində bu qədər fərq nəyə görə olur?
“Regionların inkişafı daha aşağı faizli kreditlərə çıxış imkanlarının genişləndirilməsini tələb edir”
Iqtisadçı Kamran Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, rayonlarda faiz dərəcəsinin yüksək olması vətəndaşların kreditlərə əlçatanlığını azaldır: "Bu, xüsusən bölgələrdə real sektora yönəldilən kreditlərin payının az olması anlamına da gəlir. Bu isə regionlarda sərmayə qoyuluşlarının artırılmasına əngəl olur. Bakıda kredit faziləri üzrə orta dərəcənin aşağı olması biznes və eləcə də ipoteka kreditlərinin əhəmiyyətli hissəsinin paytaxtın payına düşməsi ilə bağlıdır. Bakı aşağı faizli kreditlərdən daha çox faydalanır. Banklar hələ də regionlarda kredit risqini yüksək qiymətləndirirlər. Bu baxımdan bölgələrdə daha çox yüksək faizli istehlak kreditlərinə üstünlük verirlər. Kredit faizlərindəki regional disbalansın aradan qaldırılması olduqca vacibdir. Regionların inkişafı daha aşağı faizli kreditlərə çıxış imkanlarının genişləndirilməsini tələb edir. Mərkəzi Bank tərəfindən də bu istiqamətdə stimullaşdırıcı tədbirlərin genişləndirilməsinə ehtiyac var".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, kommersiya bankları özəl qurumlardır: “Məlumdur ki, kommersiya bankları da əsasən əmanətçilərin, müştərilərin cəlb edilmiş pullarını verirlər. Regionlarda olan daşınmaz əmlakın daha çox hissəsinin çıxarışı yoxdur. Buna görə rayon əhalisi bu əmlakları girov qoya bilmir. Bunun da günahkarı ilk növbədə Milli Məclisdir. Parlamentdə qanun qəbul etsinlər ki, bölgələrdəki daşınmaz əmlaklar rəsmiləşsin. İkincisi, regionlarda əhalinin gəliri aşağıdır. Ona görə də kommersiya bankları çox kredit vermək istəmir. Bu da başadüşüləndir. Ona görə də regionların inkişafı vacibdir ki, oraya kommersiya bankları kredit verə bilsin. Regionların inkişafı üçün də kredit lazımdır, amma bu kreditləri dövlət verməlidir. Dövlət də prinsipcə kredit verir”.
Günel CƏLİLOVA
