Qiymətli kağızlar bazarı əsaslı dəyişikliklər ərəfəsində...

Tarix: 20.01.2015 / 02:54
Bölmə: İqtisadiyyat

Özəl sektor və tək vətəndaşlar qiymətli kağızlar bazarından niyə qaçır?

Azərbaycanda qiymətli kağızlar bazarının inkişafı istiqamətində hökumət tərəfindən müvafiq addımlar atılsa da, bu sahədə inkişafın hələ istənilən səviyyədə olmadığı heç kimə sirr deyil. Düzdür, ötən illərlə müqayisədə istər dövlət qiymətli kağızlarının həcmində, istərsə də korporativ sektorda irəliləyişlər var. Lakin özəl sektor hələ də qiymətli kağızlar bazarında aktiv iştirakçılar sırasında yer almır.

Həmçinin ölkə vətəndaşları, Qərb dövlətlərində olduğu kimi, qiymətli kağızlar bazarında hələ də fəal şəkildə iştirakdan yayınır. Bundan başqa, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlər daxili qiymətli kağızlar bazarından vəsait cəlb etməkdən qaçır.

Bütün bunlar rəsmi dairələrdə də müəyyən narahatlıqlara yol açır. Özəl sektorun, vətəndaşların qiymətli kağızlar bazarında iştrakını stimullaşdırmaq üçün müəyyən addımlar atılması diqqət mərkəzindədir. Məsələn, məlumdur ki, qiymətli kağızlar bazarında vergi mühitinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində təkliflər hazırlanıb. Bunlardan biri də ödəmələrdən tutulan 10% dividend vergisinin ləğv olunmasıdır. Hazırda dividendlərdən ödəmə mənbəyində 10% vergi tutulur. Bu, şirkətin mənfəətinin ondan mənfəət vergisi ödənildikdən sonra investorlara verilərkən yenidən vergiyə cəlb edilməsi deməkdir. Hesab olunur ki, bu vergi ləğv edilməlidir. Qeyd olunur ki, burada məqsəd kapital bazarlarında mövcud olan xüsusiyyətləri nəzərə alan spesifik vergi rejiminin tətbiq olunmasıdır. Vergilər Nazirliyinə təqdim olunan təkliflərdən biri Bakı Fond Birjasında açıq ticarət olunan şirkətlərin 3 il müddətinə ödəyəcəyi vergiyə simvolik səviyyədə güzəşt tətbiq edilməsidir. Bütün bunlar reallaşacağı təqdirdə vətəndaşların da qiymətli kağızlar bazarında iştirak səviyyəsinin artması istisna olunmur. Xatırladaq ki, bu gün əksər Qərb ölkələrində vətəndaşlar gəlir əldə etmək məqsədilə əllərində olan vəsaiti, banklarla bərabər, qiymətli kağızlara da yatırır. Azərbaycanda isə bu, demək olar ki, müşahidə edilmir.

Qiymətli kağızlarla bağlı daha bir problem isə kadrlarla bağlıdır. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı qiymətli kağızlar bazarında peşəkar kadrlara tələbatı artırır. Araşdırmalar göstərir ki, dünya ölkələrində kapital bazarlarının çəkisinin artması Azərbaycanda da son illər bu sahənin inkişafına olan diqqəti nəzərəçarpacaq dərəcədə artırıb. Lakin bununla belə, bir sıra mövcud problemlər hələ də tam olaraq həllini tapmayıb ki, onlardan biri də ixtisaslı kadr çatışmazlığıdır.

Aydındır ki, yüksək ixtisaslı kadrlar olmadan bu sahədə tərəqqidən danışmaq mümkün deyil. Məsələ ilə bağlı «Marja»da yer alan məqamlardan belə bəlli olur ki, burada bir sıra məsələlər öz həllini tapmalıdır. Birincisi, kadrları hazırlayacaq yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə ehtiyac var. Həmin mütəxəssislər mövcud vəziyyəti daha yaxşı dərk edən insanlardan ibarət olmalıdır. Bu yerdə ölkədə olan maliyyə institutlarının üzərinə böyük yük düşür. İkincisi isə insanların bu sahədə olan perspektivlərdən xəbərsiz olmalarıdır. Bütövlükdə, hər iki amil kapital bazarlarında keyfiyyət dəyişikliklərinə təkan verir.

Bu gün kadr çatışmazlığının aradan qaldırılması və bazarın inkişafı istiqamətində həm Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi nəzdində yaradılmış Kapital bazarı üzrə Tədris Mərkəzi, həm də fərdi investorların sayının artırılması istiqamətində fəaliyyət göstərən İnvestAZ şirkəti tərəfindən çoxşaxəli işlər görülməkdədir. Artıq qiymətli kağızlar bazarında fəaliyyət göstərən şirkətlərin ən peşəkar mütəxəssislərə malik olmaları əsas şərtdir. Bütövlükdə, bu istiqamət üzrə görülən işlər «2011-2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında qiymətli kağızlar bazarının inkişafı» Dövlət Proqramına uyğun aparılır.

Lakin ən əsas məsələ özəl sektorun qiymətli kağızlar bazarında iştirak səviyyəsini artırmaqdır. Onu da bildirək ki, antiinhisar və antiböhran fəaliyyətinin qarşısını almaq üçün də qiymətli kağızlar bazarı təcrübəsindən istifadə olunur. Elə müəssisələr var ki, artıq onların səhmləri də var, çeklər də buraxılıb. Rəsmi dairələr bildirir ki, bu gün Azərbaycan bazarına xarici və daxili investorlar tərəfindən ciddi maraq var. Bu artan maraq isə qlobal maliyyə bazarlarındakı dalğalanmalar fonunda Azərbaycan iqtisadiyyatının stabilliyi və dayanıqlığı ilə əlaqəlidir. İqtisadçı ekspertlər onu da bildirir ki, Azərbaycan valyuta bazarı regionda ən iri və sabit bazardır. O da vurğulanır ki, Azərbaycanın regional mərkəz olma imkanları çox böyükdür. Onu da qeyd edək ki, bir çox inkişaf etmiş ölkələrin dövlət büdcəsinin 3-də biri, yəni 30 faizi birjalarda yaranır. Bu bazar real sektora və iqtisadiyyata təsir imkanlarına malikdir. Bu bazar inkişaf edirsə, iqtisadiyyatın inkişafına və kooperativ idarəetmənin inkişafına səbəb olur. Bu da səhmdar cəmiyyətlərin daha çox vəsait cəlb etməsinə və əhalinin səhmdar rolunda çıxış edərək gəlirlərinin artmasına səbəb olur. Hər halda, bütün bunlar qiymətli kağızlar bazarının inkişafını labüd edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...