Banklarda əmanət vergisinə dair qeyri-müəyyənlik davam edir

Tarix: 20.01.2015 / 02:07
Bölmə: İqtisadiyyat

Gəlir vergisinin tətbiqi ilə bağlı güzəşt müddətinin ləğvindən 3 həftəyə yaxın zamanın keçməsinə baxmayaraq, hələ də əksər kommersiya banklarında vergilərin hesablanması ilə bağlı müştərilərin sualları düzgün və ya ümumiyyətlə cavablandırılmır.

Təəssüf ki, əhalinin lazımı səviyyədə məlumatlandırılmaması bəzi əmanətçilərin öz depozitlərini banklardan çəkməsinə səbəb olur. Bu da ölkənin bank sektoruna zərər vurur. Müşahidələr göstərir ki, sözügedən məsələ ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam etdikcə, əmanətçilər depozitlərini banklardan vaxtından əvvəl götürür. Əslində sözügedən məsələ necə tənzimlənməlidir? Ekspertlər optimal həll yolunu nədə görür?

Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, tətbiq edilən gəlir vergisi az və orta məbləğli depozitlərin məbləğinə ciddi təsir göstərmir: «Çünki gəlir vergisi depozitə deyil, əmanətə hesablanan faizə (dividendə) tətbiq edilir. Bu o deməkdir ki, bankda 10 min manat əmanətiniz varsa və həmin pula il ərzində 900 manat faiz hesablanıbsa, o zaman gəlir vergisi heç bir halda əmanətin əsas məbləğinə tətbiq olunmur. Gəlir vergisi hesablanan zaman 500 manat azaldılır və qalan məbləğə vergi tətbiq edilir. Məsələn, bankda 10 min manat depozit varsa və ona 900 manat faiz hesablanıbsa, o zaman ödənilən vergi cəmi 40 manatdır. 900 manatdan 500 manat çıxılır və qalan 400 manata 10 faiz vergi hesablanır. Bu isə o deməkdir ki, hesablanmış 900 manatın 860 manatı əmanətçiyə verilir, 40 manat isə büdcəyə köçürülür. Bəs, necə etmək olar ki, 20 min manatı olan əmanətçi vergi ödəməsin? Bunu, üçün əmanətçı öz pulunu 5000 manatdan olmaqla 4 bankda yerləşdirilir. Hər bir bankda yerləşdirilən 5000 manata görə 9 faizlə orta hesabla 450 manat dividend hesablanır. Bu isə vergidən azad olunan 500 manatdan az olduğu üçün avtomatik olaraq vergidən azad edilir. Bununla da 20 min manat pulu olan şəxs 4 müxtəlif bankda pulunu saxlamaqla vergi ödəməkdən azad olur».

V.Bayramov əmanətləri banklardan götürməyi məsləhət görmür. O bunu müxtəlif amillərlə əlaqələndirir: «Əvvəla, bankda olan depoziti götürən zaman cərimə tətbiq edilir və əksər hallarda müqavilə şərti pozulduğu üçün ya əvvəl hesablanan faizlər verilmir, ya da kifayət qədər kiçik faiz hesablanır. Bu o deməkdir ki, ötən il bizim nümunəmizdə 20 min manat depozit yerləşdirən əmanətçi 40 manat vergi ödəməyə görə 1760 manatdan keçməli olur. Bu isə heç bir halda başadüşülən deyil. İkincisi, depozit məbləği böyük olmayan əmanətçilər kiçik vəsait ödəyirlər. Məsələn, orta hesabla 9 faizlə 20 min manat əmanəti olan 1670 manat dividend alır və cəmi 130 manat ödəyir və ya 30 min manatı əmanət olan 2480 manat faiz alır və cəmi 220 manat vergi ödəyir. Göründüyü kimi, hətta sığortalanan məbləğ və faiz daxilində də belə ödənilən vergi 220 manatdır. Təsəvvür edin ki, sabah sığortalanan əmanət faizləri 1 faiz aşağı salınır və o zaman sığortlanan şərtlərlə 30 000 manata hesablanan faiz 300 manat, yəni indiki halda ödənilən vergi məbləğindən daha çox azalacaq. Ona görə də, heç də böyük olmayan vergini ödəməmək üçün pulu evdə saxlamaq başadüşülən deyil. Üçüncüsü, ödənilən məbləğ vergidir və o da dövlət büdcəsinə köçürülür. Biz, xüsusən də indiki halda, büdcənin vəsaitə ehtiyacı olduğu halda nə üçün öz dövlət büdcəmizə töhfə verməyək. Neft satışından gəlirlərin azaldığı dövrdə büdcə daxilolmalarının artımına töhfə vermək sadəcə alqışlanandır. Gələcəkdə büdcə gəlirləri balanslaşdırıldıqdan sonra bu verginin ödənilməsinə yenidən güzəştin tətbiq ediləcəyi istisna edilmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, oxşar vergi bu ildən bir sıra Avropa ölkələrində də tətbiq edilməyə başlayıb».

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...