Avropada Azərbaycana da təsir edəcək iqtisadi proseslər başlanır

Tarix: 16.01.2015 / 02:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya iqtisadiyyatında yaranan qeyri-müəyyənlik getdikcə daha böyük problemlərin meydana çıxmasına rəvac verir. Belə vəziyyətdə əksər ekspertlər yeni qlobal maliyyə böhranının ərsəyə gəlməsini istisna etmir.
Multiaktivlər və investisiyalar ticarətində ixtisaslaşan "Saxo Bank" da 2015-ci il üçün qlobal maliyyə bazarında çətin vəziyyətin yaranacağını proqnozlaşdırır. Qeyd olunur ki, cari ildə müxtəlif geosiyasi risqlərlə üzləşən müasir dünya iqtisadi və pul siyasətində qarşılıqlı əlaqədən sürətlə məhrum olur. Artıq bu ilin birinci rübündə maliyyə bazarlarının tərəddüdün maksimumuna çatacağı gözlənir.
"Saxo Bank"ın son proqnozuna əsasən, neftin 1 barrelinin qiymətinin 50 ABŞ dollarından aşağı düşməsi ciddi geosiyasi risqlərə gətirib çıxara bilər. Eyni zamanda, bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə yumşaq və inkişafda olan ölkələrdə nisbətən sərt pul siyasətinə baxmayaraq, inflyasiya səviyyəsinin aşağı düşməsi gözlənir. Bildirilir ki, qlobal iqtisadiyyatın tənzimlənməsi inkişafda olan ölkələrdə iqtisadi artımın ləngiməsinə, deflyasiya ilə problemlərə və ÜDM göstəricilərinə nisbətən artan borcla qarşıdurmanın kəskinləşməsinə gətirib çıxaracaq. "Saxo Bank"ın aparıcı iqtisadçısı Stin Yakobs hesab edir ki, valyuta bazarları da 2015-ci ildə dayanıqsızlıq hiss edəcək.
"Saxo Bank"ın proqnozlarına görə, ən böyük problem avrozonada özünü göstərəcək. Xüsusən avronun ucuzlaşması digər ölkələrə də təsir edəcək. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, avro dollar qarşısında 1,15-lik həddə düşüb və bu da son 11 ilin ən aşağı həddidir. Xatırladaq ki, 2014-cü ilin mart ayında beynəlxalq valyuta bazarında bir avro müqabilində bir ABŞ dolları və 39 sent verilirdi. Ötən ilin sentyabr ayınadək avronun məzənnəsi 1,29 ABŞ dollarına enmişdi, 2015-ci il yanvarın əvvəlində isə avro-dollar nisbəti 1,19-dan da aşağı olub. Bu, 2006-cı ildən bəri ən aşağı göstərici olub. Vahid Avropa valyutasının çox sürətlə və əhəmiyyətli dərəcədə devalvasiyası sonrakı müddətdə də davam edib. "Deutsche Bank"ın eksperti Ştefan Şnayderin fikrincə, bu, məhz son zamanlar analitiklərin çoxunun proqnozlaşdırdığı hadisədir. Şnayder xatırladıb ki, ABŞ Federal Ehtiyatlar Sistemi (FES) hələ keçən ilin baharında hədsiz ucuz pul siyasətini tədricən ləğv etmək yolunu seçib, cari ilin ortalarında isə Birləşmiş Ştatlarda son 9 ildə ilk dəfə baza faiz dərəcəsinin artırılacağı gözlənir. Bu onunla əlaqədardır ki, uzun illər boyu yerində sayan Amerika iqtisadiyyatında, nəhayət, genişmiqyaslı yüksəliş başlanır. Eyni zamanda, avrozonada iqtisadiyyatın dinamikası aşağı səviyyədə qalır. Buna görə Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) iqtisadiyyata pul cəlb etmək üçün əlavə tədbirlər görür və praktiki olaraq sıfıra endirilmiş baza dərəcəsini artırmağa əsla hazırlaşmır. Təbii ki, belə vəziyyətdə avro daha da ucuzlaşır. Gözlənir ki, 2015-ci ildə avro-dollar nisbəti daha da azalacaq.
Ekspertlər hesab edir ki, bu gedişlə, digər ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının tərkibində olan avronun miqdarının azaldılması gündəmə gətirilə bilər. Xatırladaq ki, Azərbaycanın dövlət ehtiyatlarının təxminən 30 faizi məhz avro ilə saxlanır. Baş verən proses həmin ehtiyatların nisbətən azalmasına səbəb olur. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, avro ilə müqayisədə dolların məzənnəsində artımlar var və Azərbaycanın dövlət rezervləri valyuta səbəti formasında saxlandığından, ümumi rezervlərin məbləğində kəskin azalma ilə müşahidə olunmayacaq. Lakin yuxarıda qeyd olunduğu kimi, avro ilə bağlı proqnozlar heç də müsbət deyil. Eyni zamanda, təbii ki, Azərbaycan daxilində Avropada istehsal olunan məhsulların qiymətlərində enmələr müşahidə ediləcək. Çünki avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi birmənalı şəkildə həmin məhsulların qiymətlərinin azalmasına gətirib çıxaracaq. Kiçik sahibkarlar, avrozonadan məhsul və avtomobil idxal edən iş adamları üçün avronun aşağı düşməsi sərfəlidir. Çünki avro məzənnəsinin aşağı düşməsi xüsusən Almaniyadan və digər avrozona ölkələrindən Azərbaycana avtomobil gətirən iş adamlarının daha ucuz mal almasına gətirir.
Lakin ucuzlaşma Avropadan Azərbaycana gələn turistlərin ölkəmizdə daha az pul xərcləməsinə səbəb olur. Turistlərin böyük əksəriyyəti Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrdən gəldiyi üçün ehtimal etmək olar ki, ödəniş vasitəsi kimi avrodan daha çox istifadə olunur. Belə olan halda, avronun ucuzlaşması sərfəli sayılmır. Digər tərəfdən isə, avropalı turistlərə satılan mallar və təqdim edilən xidmətlərin qarşılığında ölkəyə daha az vəsait daxil olur. Ekspertlər hesab edir ki, avronun ucuzlaşması bundan sonra da Azərbaycan manatının məzənnəsinə təsir edə bilər. Əsas təsirlərdən biri manatın məzənnəsinin daha da yüksəlməsidir. Digər təhlükə kimi, əhalinin və investorların öz pullarını tələsik manata çevirməsi ehtimalının artması göstərilir. Bu isə maliyyə bazarında xaotik durum yarada bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - – Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...