Azərbaycanda 92 və 95 benzinin qiymət dilemması...

Tarix: 12.01.2015 / 02:22
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin dəyərdən düşməsi bir çox ölkələrdə benzin və dizelin ucuzlaşması ilə müşayəit olunur. Məsələn, ABŞ-da bəzi Avropa ölkələrində yanacağın satış qiyməti xeyli aşağı düşüb. Analoji proses Azərbaycanın qonşu ölkələrində də müşahidə olunur. Qonşularımızdan olan Türkiyədə benzin və dizelin satış qiymətləri bu il xeyli ucuzlaşıb. Belə ki, yanacaqdoldurma məntəqələri benzin satış qiymətlərində bir litr üçün 8-9 qəpik, dizeldə isə 8-10 qəpik endirim edib.
Ankarada litri 4,29-4,27 lirə arasında olan 95 oktan benzinin qiyməti 4,2-4,19 lirədən satılmağa başlanıb. İstanbulda isə litri 4,25 lirədən satılan 95 oktan benzinin qiyməti 4,16-4,17 lirəyə qədər ucuzlaşıb. Ucuzlaşma manatla ifadədə 5-6 qəpik təşkil edib. Dizelin bir litr üçün satış qiyməti 3,86-3,85 lirədən 3,76-3,77 lirəyə qədər ucuzlaşıb. ARDNŞ-in törəmə şirkəti olan "SOCAR Georgia" isə Gürcüstanda satılan "Premium" markalı yanacağın qiymətini artıq üçüncü dəfədir ki, endirib. Son dəfə endirilən qiymətdən sonra "Premium"un satış qiyməti 78 qəpik olub. Xatırladaq ki, Azərbaycanda bu qiymət 95 qəpikdir. İiqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli SOCAR-ın Gürcüstanda yanacağın qiymətini artıq üçüncü dəfə ucuzlaşdırmasını şərh edərkən bildirib ki, SOCAR hazırda tam bir rəqabət mühitində çalışır. İqtisadçının sözlərinə görə, Gürcüstan bazarında SOCAR-dan başqa ölkəyə benzinin gətirilməsi və satışı ilə birbaşa məşğul olan daha 12 şirkət var ki, bunların arasında digər ölkələrin şirkətləri də yer alır: "Bir çox Avropa ölkələrinin Gürcüstanın yerli şirkətləri ilə şərikli qurumları var. Tam bir rəqabət mühiti mövcuddur və dünya bazarında neftin qiymətinin enməsi, təbii ki, yanacağın ucuzlaşması ilə müşahidə olunur. Həmin şirkətlər Gürcüstan bazarında öz satdıqları benzinin qiymətini dünya bazarına uyğun olaraq endirirlər. Buna görə də SOCAR bazarda rəqabətə davam gətirmək üçün satdığı yanacağın qiymətini həmin şirkətlərlə paralel olaraq endirməyə məcburdur. Əks təqdirdə SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqələrində satış olmaz. Çünki Gürcüstan ərazisində yanacaqdoldurma məntəqələri bir-birinə çox yaxındır. SOCAR-dakı qiymət digər yanacaqdoldurma məntəqələrindən kəskin fərqlənərsə, bu zaman benzin almaq üçün heç kəs bura üz tutmaz. Məhz bunu nəzərə alaraq, SOCAR məcburdur ki, rəqabətli mühitə uyğun olaraq satdığı yanacağın qiymətini endirsin".
Ekspertlər isə hesab edir ki, Azərbaycanda da artıq idxal benzinin qiymətinin aşağı enməsi həyata keçirilməlidir. Hazırda ölkədə Aİ-95 "Premium" benzininin pərakəndə satış qiyməti sərbəstdir. Aİ-92 və Aİ-80 markalı avtomobil benzininin pərakəndə satış qiyməti 1 litr üçün 70 qəpik, dizel yanacağının pərakəndə satış qiyməti 1 litr üçün 60 qəpikdir. Hesab edilir ki, Azərbaycanda Aİ 92 markalı benzinin və dizelin qiyməti dövlət tərəfindən tənzimləndiyi üçün onun ucuzlaşdırılması məqsədəuyğun deyil. Tənzimlənən qiymətlərin dünya bazar qiyməti ilə birbaşa əlaqəsi olmadığından, birjalardakı dəyişikliklərə reaksiya verilməməsi iqtisadi baxımdan da məqbuldur. Çünki bir sıra digər ödənişlər və eləcə də subsidiyaların məbləği məhz tənzimlənən qiymətə uyğun olaraq müəyyənləşdirilir. Bununla belə, istehsalçı ölkədə ucuzlaşdığı üçün idxal olunan Aİ 95 və Aİ 98 markalı benzinin qiymətinin aşağı salınması olduqca vacibdir. Bu markalı benzinlərin qiymətini bazar müəyyənləşdirdiyi üçün sözügedən benzin markalarının ucuz qiymətə təklif edilməsi, ekspertlərə görə, vacibdir, həmçinin bu, bazarın diqtəsidir. Lakin benzin satış məntəqələri hələ də idxal olunan benzinin qiymətini aşağı salmaq niyyətində deyil. Lakin ekspertlərə görə, Azərbaycanda da müvafiq qurumlar bu sahədəki vəziyyəti yenidən dəyərləndirməli və Tarif Şurasına benzinin qiymətinin endirilməsi ilə bağlı müraciət etməlidir.
Qeyd edək ki, əvvəllər 93 qəpiyə satılan "Premium Euro-95" markalı benzinin qiyməti ötən ilin avqustundan 97 qəpiyə təklif olunur. Sonradan "Azpetrol" şirkəti "Premium Avro-95" markalı benzinin qiymətini aşağı salıb. Dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsi ilə əlaqədar olaraq şirkət "Premium" benzinin satış qiymətinə yenidən baxıb və oktyabrın 1-dən həmin markalı benzinin qiyməti 2 qəpik aşağı salınaraq 95 qəpiyə olub.
Nazirlər Kabinetinin 31 mart 2014-cü il tarixli qərarına əsasən, idxal olunan "Avro-5" ekoloji normalarının tələblərinə uyğun oktan ədədi 95 və daha yüksək olan avtomobil benzinləri dövlət tərəfindən tənzimlənən malların siyahısına aid edilməyib. Başqa sözlə, Azərbaycanda yanacaqdoldurma məntəqələrində satılan "Premium Euro-95" benzini ölkəyə xaricdən idxal edilir və idxal edilən benzinin qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənmir. Neftin ucuzlaşması fonunda isə artıq idxal benzinin qiymətinin aşağı düşməsi zəruri sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - – Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...